Quy hoạch Đà Nẵng theo mô hình chuỗi đô thị đa cực, đa trung tâm

Quyết định số 2016/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đã xác định phát triển hệ thống đô thị theo hướng đồng bộ, hoàn thiện và nâng cao chất lượng các tiêu chí đô thị loại I, đồng thời chuẩn bị các điều kiện để hướng tới đô thị đặc biệt trong giai đoạn tầm nhìn.

Động lực mới cho địa phương

Theo quy hoạch, Đà Nẵng sẽ trở thành đô thị biển sinh thái, hiện đại, thông minh, kết nối toàn cầu và thuộc nhóm đô thị giàu bản sắc hàng đầu châu Á. Cụ thể, mục tiêu đến năm 2050 Đà Nẵng phấn đấu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia.

Đồng thời cũng là trung tâm cấp quốc gia và khu vực về khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, logistics, kinh tế biển, thương mại tự do, tài chính, khoa học - công nghệ, kinh tế số, du lịch và dịch vụ chất lượng cao. Đến năm 2075, Đà Nẵng hướng tới đạt các tiêu chí của đô thị đặc biệt, kết nối toàn cầu và đứng trong nhóm các đô thị phát triển hàng đầu châu Á.

Không gian phát triển Đà Nẵng được tổ chức theo mô hình chuỗi đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp với cấu trúc trọng tâm với ba vùng phát triển (Vùng ven biển phía đông - Vùng trung du, miền núi phía tây - Vùng biển phía đông, quần đảo Hoàng Sa và các hải đảo khác); Ba cực phát triển gồm cực phía bắc, cực phía nam, cực liên kết Nam Hội An.

Đặc biệt, quy hoạch cũng định hướng hình thành các khu đô thị lấn biển đa chức năng (đô thị, du lịch, dịch vụ, thương mại) nhằm tạo động lực tăng trưởng mới. Theo đó, các khu vực nghiên cứu lấn biển trọng điểm gồm khu vực cảng Liên Chiểu (khoảng 450ha), vịnh Đà Nẵng (khoảng 1.500ha), phía nam Sơn Trà (khoảng 100 ha) và các vị trí tiềm năng phía nam thành phố.

Tại Diễn đàn phát triển bền vững Việt Nam 2026 vừa tổ chức, ông Lê Quang Nam - Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam cho biết, quy hoạch là cơ sở quan trọng để thành phố cụ thể hóa tầm nhìn phát triển thành các chương trình, dự án ưu tiên và cơ chế thực hiện phù hợp. Việc tăng cường liên kết giữa đô thị trung tâm với khu vực nông thôn, miền núi, ven biển; giữa các trung tâm dịch vụ, du lịch, công nghiệp, logistics và không gian di sản đặt ra yêu cầu về tầm nhìn chung, năng lực điều phối và phân bổ nguồn lực hợp lý.

Theo ông Nam, không gian lớn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tầm nhìn chung, năng lực điều phối và cách thức phân bổ nguồn lực giữa các khu vực. Trong đó, Đà Nẵng phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề từ phân bổ các hoạt động kinh tế, kết nối nơi ở với nơi làm việc và dịch vụ thiết yếu, đảm bảo người dân ở các khu vực khác nhau có cơ hội tiếp cận hạ tầng và việc làm...

“Mỗi quyết định sử dụng đất, hạ tầng và đầu tư đều cần được xem xét trong mối quan hệ với chất lượng sinh sống, sinh kế cộng đồng và sức chịu tải của môi trường”, ông Nam nhấn mạnh.

Tháo gỡ các điểm nghẽn

Trong giai đoạn tới, TP Đà Nẵng đã đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 11–12%/năm, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 14–15%/năm (dự kiến đạt 710.000 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư công chiếm gần 1/5) và tăng thu ngân sách bình quân 10%/năm. Để hoàn thành mục tiêu đề ra, Đà Nẵng cũng đã nhận diện điểm nghẽn để tìm phương án tháo gỡ trong thời gian tới.

Bà Trần Thị Thanh Tâm - Giám đốc Sở Tài chính Đà Nẵng cho rằng 3 điểm nghẽn chính cần tháo gỡ sớm trong thời gian tới. Đầu tiên là vướng mắc về quy hoạch cấp dưới. Theo bà Tâm, hiện nay quy hoạch chung đã xong nhưng thực tế triển khai dự án chuyên ngành đang bị nghẽn do chờ quy hoạch phân khu và quy hoạch chung cấp xã.

Tiếp đến là giải phóng mặt bằng và dự án tồn đọng, bà Thanh Tâm cho biết, số lượng dự án công và tư rất lớn, nhưng tiến độ giải phóng mặt bằng chậm gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc bàn giao đất cho nhà đầu tư.

Cuối cùng là huy động nguồn lực đầu tư. Theo đó, nguồn vốn đầu tư công của thành phố có hạn, địa phương chỉ đóng vai trò vốn mồi trong khi việc huy động nguồn vốn tư nhân còn gặp vướng mắc ở các quy định chi tiết.

“Thành phố xác định sẽ huy động các lực đầu tư tư một cách có hiệu quả để có thể có được nguồn lực đảm bảo thực hiện quy hoạch”, bà Thanh Tâm cho hay.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Lâm An - Phó Tổng giám đốc Sun World đề cập đến vấn đề quy hoạch du lịch để Đà Nẵng thực sự trở thành 1 trong 3 cực tăng trưởng du lịch của cả nước. Theo ông An, vấn đề cốt lõi không chỉ là đón bao nhiêu khách mà là làm sao để giữ chân du khách ở lại lâu hơn và quay trở lại.

Có 2 điểm nghẽn du lịch cốt lõi ông Nguyễn Lâm An chỉ ra là liên kết vùng chưa hiệu quả và thiếu độ sâu, chất lượng sản phẩm du lịch. Theo ông Nguyễn Lâm An, hiện nay Đà Nẵng chưa tạo được một không gian du lịch và chuỗi sản phẩm liên kết vùng đủ lớn để du khách lưu trú nhiều ngày. Dù giàu tài nguyên nhưng khu vực vẫn thiếu các sản phẩm trải nghiệm chuyên sâu và các loại hình du lịch hấp dẫn đối tượng du khách quốc tế.

“Nếu liên kết được hành trình di sản của miền Trung thì chắc chắn đó chính là một cái điểm rất lợi thế cho thành phố. Vì vậy, cần phải tháo gỡ điểm nghẽn về mặt liên kết vùng tạo nên một không gian mới của sản phẩm và nâng cao chất lượng sản phẩm đủ sức để có thêm sức cạnh tranh cho thành phố”, ông Nguyễn Lâm An nói.