Quảng Ninh quyết liệt hành động, chung sức gỡ “thẻ vàng”

Sau đợt thanh tra lần thứ 5, EC đưa ra 38 khuyến nghị Việt Nam cần khắc phục. Đến ngày 30/9/2026, Việt Nam đã thực hiện đầy đủ và có kết quả kiểm chứng đối với 31 khuyến nghị; 5 khuyến nghị đang tiếp tục hoàn thiện theo lộ trình và 2 khuyến nghị được trao đổi, làm rõ với EC do còn nội dung chưa phù hợp với điều kiện thực tiễn và hệ thống pháp luật Việt Nam.

Trong nỗ lực chung ấy, Quảng Ninh xác định chống khai thác IUU không chỉ là yêu cầu cấp bách để tháo gỡ cảnh báo của EC mà còn là nhiệm vụ quan trọng nhằm lập lại kỷ cương trong hoạt động khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và nâng cao trách nhiệm của ngư dân.

Thực hiện “5 không”

Với quyết tâm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng”, đưa ngành thủy sản phát triển bền vững, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương liên quan phải coi đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng từ nay đến cuối năm. Theo đó, cả hệ thống chính trị thực hiện nghiêm “5 không”: Không phát sinh tàu cá bị nước ngoài bắt giữ; không để tàu không đủ điều kiện tham gia hoạt động; không để vụ việc vi phạm quy định về thiết bị giám sát hành trình kéo dài mà không được xử lý triệt để; không để lô hàng thủy sản không truy xuất được nguồn gốc; không để số liệu báo cáo sai lệch với dữ liệu và hồ sơ thực tế.

Quán triệt tinh thần này, Quảng Ninh đang tăng cường quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác ngay từ khi phương tiện xuất bến đến khi cập cảng, bốc dỡ sản phẩm.

Hiện, Quảng Ninh đang quản lý 4.164 tàu cá từ 6m trở lên cập nhật đầy đủ trên hệ thống VNFishbase. Để nâng cao hiệu quả kiểm soát, Quảng Ninh đã thiết lập 4 điểm cảng cá chính thức và lập tạm thời thêm 7 điểm kiểm tra, kiểm soát tàu cá, sản lượng tại các địa phương có vị trí thuận lợi, nơi tàu cá thường xuyên cập bến, neo đậu, bốc dỡ thủy sản. Đáng chú ý, tỷ lệ tàu cá tham gia giám sát đạt 97,7%. Sản lượng thủy sản được kiểm soát qua hệ thống eCDT năm 2026 đạt khoảng 48,6% tổng sản lượng khai thác.

Cùng với việc hoàn thiện hệ thống quản lý, Quảng Ninh cũng đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát và kiên quyết xử lý nghiêm những vi phạm. Từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn Quảng Ninh có 40 tàu cá mất kết nối VMS từ 6 giờ đến 10 ngày. Qua xác minh có 10 tàu cá vi phạm đã bị xử phạt với số tiền trên 1 tỷ đồng. 1 tàu cá mất kết nối trên 10 ngày, đã xác minh xử phạt 528,5 triệu đồng. Các lực lượng chức năng của thành phố đã phát hiện, xử lý 728 vụ vi phạm trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, xử phạt trên 9,77 tỷ đồng; khởi tố 2 vụ án hình sự.

Những kết quả này cho thấy sự quyết liệt của địa phương trong việc siết chặt kỷ cương hoạt động khai thác thủy sản. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU, công tác kiểm soát cần tiếp tục được thực hiện thường xuyên, liên tục, không để phát sinh vi phạm mới hoặc tái diễn những tồn tại đã được chỉ ra.

Kiểm soát chặt các hoạt động khai thác

Để chung tay cùng ngành thủy sản cả nước gỡ “thẻ vàng” của EC, Quảng Ninh đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quyết liệt nhằm kiểm soát, ngăn chặn tàu cá vi phạm các quy định IUU.

Trên thực tế, Quảng Ninh đã thực hiện nhiều biện pháp để ngăn chặn các vi phạm trong hoạt động khai thác thủy sản. Đáng chú ý, Bộ đội Biên phòng TP Quảng Ninh đã tham mưu ban hành các văn bản, kế hoạch phòng chống khai thác IUU; chỉ đạo các đồn biên phòng tuyến biển tăng cường tuần tra, kiểm soát, quản lý chặt chẽ tàu cá và các đối tượng có nguy cơ vi phạm.

Cùng với tuần tra, kiểm soát, các lực lượng chức năng cũng đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm tra điều kiện phương tiện trước khi ra khơi, nắm bắt hành trình khi tàu xuất bến và cập cảng. Chỉ tính từ đầu năm đến nay, Bộ đội Biên phòng TP Quảng Ninh đã tổ chức 2.760 lượt tổ tuyên truyền vận động cho 17.420 lượt ngư dân về chấp hành các quy định của pháp luật trong khai thác thủy sản…

Bên cạnh đó, Quảng Ninh cũng chủ động ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đội tàu, đối chiếu hồ sơ, truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đến nay, 100% tàu cá thuộc diện bắt buộc đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Toàn bộ trạm kiểm soát biên phòng trên địa bàn Quảng Ninh thực hiện đăng ký, kiểm chứng, xác nhận tàu cá xuất, nhập bến trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử eCDT, tích hợp với hệ thống kiểm soát tàu cá của đơn vị… Việc đồng bộ dữ liệu không chỉ góp phần minh bạch thông tin, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục mà còn nâng cao hiệu quả kiểm soát, ngăn chặn các phương tiện không đủ điều kiện tham gia hoạt động khai thác.

Đặc biệt, các lực lượng chức năng kiên quyết không cho xuất bến đối với tàu cá thuộc diện “3 không” gồm không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép khai thác hoặc những phương tiện không đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Theo Đại tá Nguyễn Quang Hòa - Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng TP Quảng Ninh, mục tiêu cốt lõi là thay đổi từ nhận thức đến hành vi của người đi biển. Trong thời gian tới, Bộ đội Biên phòng thành phố sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, rà soát lại đội tàu, sắp xếp nghề phù hợp với khả năng khai thác thủy sản ở từng vùng ngư trường. Cùng với đó, theo dõi tình hình phương tiện, gắn kiểm soát IUU với bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Có thể thấy, nỗ lực chống khai thác IUU của Quảng Ninh đang được triển khai từ quản lý hồ sơ, kiểm soát tàu cá đến thay đổi nhận thức của ngư dân. Đây không chỉ là giải pháp góp phần cùng cả nước sớm tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC mà còn là nền tảng để xây dựng nghề cá có trách nhiệm, minh bạch và phát triển bền vững.