Cơ hội phát triển thị trường trái phiếu và các dịch vụ tài chính chuyên sâu

Tại Kỳ họp thứ sáu, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI đã thông qua Nghị quyết quy định việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đây là bước tiến quan trọng trong việc cụ thể hóa các cơ chế huy động vốn theo Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, tạo cơ sở để Thành phố tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm. Đồng thời, Nghị quyết mở ra cơ hội phát triển thị trường trái phiếu và các dịch vụ tài chính chuyên sâu tại VIFC-HCMC, từng bước kết nối nhu cầu vốn đầu tư của Thành phố với các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Nhu cầu vốn lớn cho giai đoạn phát triển mới

Giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu đầu tư công cấp Thành phố ước khoảng 3,1 triệu tỷ đồng, trong khi nguồn vốn ngân sách dự kiến chỉ đáp ứng khoảng 31%. Thành phố hiện có gần 100 công trình, dự án giao thông và hạ tầng kỹ thuật trọng điểm với tổng mức đầu tư gần 1,5 triệu tỷ đồng, cùng danh mục 90 dự án kêu gọi đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) giai đoạn 2026 - 2031 với tổng mức đầu tư hơn 1,27 triệu tỷ đồng. Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân “hai con số” (10 - 11%/năm) và tổng vốn đầu tư xã hội bình quân 5 năm đạt khoảng 35 - 40% GRDP.

Theo quy hoạch tổng thể Thành phố giai đoạn 2025 - 2050 (tầm nhìn 100 năm) đang được trình Hội đồng nhân dân Thành phố xem xét tại cùng kỳ họp, dân số Thành phố dự kiến đạt khoảng 18 triệu người vào năm 2030, 25 triệu người vào năm 2045 và hơn 27 triệu người vào năm 2050. Quy mô này đặt ra áp lực đầu tư hạ tầng rất lớn, vượt xa khả năng cân đối của ngân sách thường niên.

Hoàn thiện khung pháp lý

Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới đã xác định Thành phố được quyền huy động vốn cho các dự án trọng điểm thông qua phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình, vay các tổ chức tài chính trong nước, quốc tế. Trên cơ sở đó, Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 (hiệu lực từ ngày 01/10/2026) lần đầu tiên tạo hành lang pháp lý cho chính quyền Thành phố phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế, xác định đây là thị trường phát hành thu hút dòng vốn quốc tế cho Thành phố.

Nghị quyết quy định các nội dung cốt lõi đối với việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình của Thành phố tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Chủ thể phát hành: Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh được phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam để huy động vốn nhằm triển khai các dự án trọng điểm của Thành phố.

Dự án sử dụng vốn: dự án trọng điểm phải đáp ứng các điều kiện, thủ tục về đầu tư, bảo vệ môi trường và các điều kiện pháp lý khác theo quy định; ưu tiên dự án phát triển hạ tầng đô thị, công trình kết cấu hạ tầng hoặc công trình trọng điểm gắn với các tiêu chuẩn xanh, xã hội, bền vững và bảo vệ môi trường.

Nguyên tắc phát hành: bảo đảm công khai, minh bạch, phù hợp với phương thức phát hành; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư và người sở hữu trái phiếu.

Sử dụng vốn: nguồn vốn huy động được sử dụng đúng mục đích, dự án trong phạm vi được cấp có thẩm quyền phê duyệt; không sử dụng cho chi thường xuyên hoặc các mục đích trái quy định pháp luật.

Giao dịch và pháp luật áp dụng: việc chào bán, phát hành, giao dịch, đầu tư trái phiếu và cơ chế giải quyết tranh chấp thực hiện theo quy định pháp luật về Trung tâm tài chính quốc tế, pháp luật về phát triển đô thị, thông lệ quốc tế và pháp luật điều chỉnh các hợp đồng, giao dịch có liên quan.

Trách nhiệm thanh toán: Ủy ban nhân dân Thành phố chịu trách nhiệm toàn diện trong việc huy động và sử dụng vốn hiệu quả, đúng mục đích; bố trí kinh phí từ ngân sách Thành phố để bảo đảm thanh toán đầy đủ, đúng hạn gốc, lãi và chi phí hợp pháp liên quan đến trái phiếu phát hành theo Nghị quyết.

Tạo tiền đề phát triển thị trường trái phiếu quốc tế tại VIFC-HCMC

Việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ mở rộng khả năng huy động nguồn lực cho các dự án trọng điểm của Thành phố Hồ Chí Minh, mà còn tạo tiền đề phát triển thị trường trái phiếu quốc tế – một trong bốn trụ cột sản phẩm chiến lược của VIFC-HCMC.

Thông qua cơ chế này, VIFC-HCMC hướng đến hình thành hệ sinh thái thị trường vốn có khả năng kết nối nhu cầu huy động vốn trong nước với các nhà đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ tài chính chuyên sâu như tư vấn phát hành, thu xếp vốn, xếp hạng tín nhiệm và quản trị rủi ro.

Về dài hạn, việc triển khai các đợt phát hành trái phiếu sẽ góp phần từng bước hình thành các sản phẩm tài chính có quy mô và chất lượng, qua đó nâng cao tính hấp dẫn của VIFC-HCMC đối với các định chế tài chính và nhà đầu tư quốc tế.

Từ đợt phát hành đầu tiên đến thị trường vốn quốc tế

Chia sẻ về ý nghĩa của Nghị quyết, ông Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh (Cơ quan điều hành VIFC-HCMC) cho biết: “Huy động vốn quốc tế không chỉ là việc của một cơ quan hay chỉ là một giao dịch. Đó là kết quả của quy hoạch, kỷ luật tài chính, chuẩn bị dự án và khuôn khổ pháp lý cùng được vận hành đồng bộ.”

Theo ông Nguyễn Hữu Huân, “Nghị quyết được ban hành là căn cứ pháp lý để UBND Thành phố tiến hành chuẩn bị cho đợt phát hành đầu tiên. Đợt phát hành đầu tiên chắc chắn sẽ là đợt phát hành có nhiều thách thức, nhưng cũng là đợt phát hành có ý nghĩa nhất. Đợt phát hành này sẽ đặt nền tảng cho uy tín của Thành phố trên thị trường vốn quốc tế, mở đường cho các đợt phát hành tiếp theo của Thành phố, đồng thời mở ra cơ hội để các doanh nghiệp tiếp bước phát hành tại VIFC.”

Để triển khai Nghị quyết này, Thành phố dự kiến lựa chọn một số dự án tiên phong để phát hành trái phiếu tại VIFC trong giai đoạn đầu. VIFC và các đơn vị của Thành phố đang phối hợp xây dựng danh mục các dự án khả thi, phù hợp với nhu cầu huy động vốn thông qua việc phát hành trái phiếu này. Các đợt phát hành trái phiếu tại VIFC hướng tới các nhà đầu tư quốc tế và các thành viên của VIFC.