TP HCM: Nâng PCI, cải thiện BPI tạo động lực tăng trưởng mới

Đồng thời, tiếp tục cải cách đến năm 2030 sẽ chính thức gia nhập nhóm các địa phương có chất lượng điều hành kinh tế “rất tốt”, đồng thời tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu toàn quốc đối với chỉ số Hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI).

Việc VCCI chính thức vận hành hệ thống đánh giá PCI 2.0 đã phản ánh toàn diện hơn chất lượng điều hành kinh tế địa phương. Theo kết quả công bố PCI 2025, TP HCM thuộc nhóm có chất lượng điều hành “Khá”, với nhiều điểm sáng ở các chỉ số thành phần như Gia nhập thị trường, Tiếp cận nguồn lực, Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính và Cạnh tranh bình đẳng. Đáng chú ý, lần đầu tiên VCCI thí điểm Chỉ số Hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI), TP HCM đã xuất sắc vươn lên đứng đầu cả nước.

Đánh giá về tầm quan trọng của công tác này, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh: "Trong bối cảnh Thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh và hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân, việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển bền vững của Thành phố."

UBND TP HCM đã ban hành Kế hoạch triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao Chỉ số PCI giai đoạn 2026 - 2030, tập trung vào 6 định hướng chiến lược lớn: xây dựng môi trường đầu tư minh bạch - ổn định; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước; tăng cường hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; thúc đẩy kinh tế xanh và mở rộng liên kết vùng.

Tháo gỡ "điểm nghẽn" thủ tục và gia nhập thị trường

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Hoàng Vũ Thảnh - Giám đốc Sở Tài chính TP HCM chia sẻ, thực tiễn điều hành cho thấy, bên cạnh những mặt đạt được, một số chỉ số thành phần như Chi phí không chính thức, Thiết chế pháp lý và Chính quyền kiến tạo của Thành phố vẫn có điểm số thấp hơn trung vị cả nước. Nhằm triệt tiêu các "điểm nghẽn" này, Thành phố đề ra lộ trình cắt giảm chi phí tuân thủ và tối ưu hóa thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Ở một số chỉ số thành phần, TP HCM đạt kết quả đáng chú ý, như Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính (7,52 điểm) và Gia nhập thị trường (7,29 điểm)

Trong khâu gia nhập thị trường, Sở Tài chính được giao nhiệm vụ đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với thủ tục đăng ký doanh nghiệp, phấn đấu đạt tỷ lệ 95% trở lên. Đồng thời, các sở, ngành chuyên môn phải chủ động rà soát, cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết và 50% chi phí tuân thủ so với quy định ban đầu đối với các thủ tục cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh; chuyển mạnh từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm đối với các ngành nghề có mức độ rủi ro thấp.

Đối với Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và Cạnh tranh bình đẳng, Sở Tài chính đôn đốc thực hiện Kế hoạch triển khai Nghị quyết 02/NQ-CP năm 2026, Chương trình hành động số 02-CTrHĐ/TU của Thành ủy thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, và Kế hoạch số 164/KH-UBND triển khai Nghị định 20/2026/NĐ-CP. Đặc biệt, Sở trực tiếp tham mưu hoàn trả khoản hỗ trợ giảm tiền thuê lại đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ cho doanh nghiệp công nghệ cao, DNNVV và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tạo môi trường cạnh tranh minh bạch, bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế.

Khai thông nguồn lực đất đai, hạ tầng và nguồn vốn

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Toàn Thắng cho biết, đất đai và hạ tầng sản xuất luôn là bài toán lớn đối với cộng đồng đầu tư tại TP HCM. Để nâng cao chỉ số PCI “Tiếp cận nguồn lực”, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tập trung giải quyết triệt để các vướng mắc trong xác định giá đất cụ thể, xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hoàn thiện hệ thống thông tin dữ liệu đất đai toàn Thành phố.

Sở Xây dựng được giao tham mưu hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý cấp phép xây dựng. Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao triển khai quy hoạch tổng thể thành phố với tầm nhìn 100 năm. Đơn vị tập trung đẩy nhanh tiến độ thẩm định, phê duyệt các đồ án quy hoạch phân khu; công khai minh bạch thông tin quy hoạch tạo cơ sở triển khai các dự án đầu tư.

Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư (ITPC) được giao thúc đẩy phát triển thị trường, mở rộng xuất nhập khẩu; tổ chức xúc tiến đầu tư ưu tiên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, công nghệ cao, logistics và trung tâm tài chính; là đầu mối của Hệ thống đối thoại Doanh nghiệp – Chính quyền để kịp thời tháo gỡ vướng mắc và phối hợp thu hút các định chế tài chính quốc tế, quỹ đầu tư quốc tế, vào Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM, giúp doanh nghiệp trên địa bàn kết nối dòng vốn toàn cầu.

Trên phương diện hạ tầng công nghiệp, Phó Trưởng ban Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP HCM Trương Văn Phong cho biết, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP HCM (HEPZA) chủ động công khai, cập nhật thường xuyên thông tin quỹ đất, nhà xưởng, đẩy mạnh mô hình nhà xưởng cao tầng nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất. Định kỳ hằng năm, HEPZA tổ chức ít nhất 02 Hội nghị công bố quy hoạch và xúc tiến thu hút đầu tư. Để đáp ứng nhu cầu phát triển giai đoạn tới, TP HCM quy hoạch 105 KCX, KCN với tổng diện tích 50.288,14 ha. Đối với các KCN mới thành lập, bắt buộc bảo đảm quy hoạch diện tích đất tối thiểu 20 ha/KCN hoặc dành riêng 5% diện tích đất KCN của Thành phố cho các doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ, các dự án khởi nghiệp sáng tạo. Ông Trương Văn Phong cho hay.

Phó Chi cục trưởng, Chi cục Hải quan Khu vực II - Nguyễn Thanh Bình cho biết, để cùng TP HCM nâng cao chỉ số PCI, Chi cục Hải quan khu vực II triển khai kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa hải quan, đơn giản hóa thủ tục hải quan, tạo thuận lợi thương mại của đơn vị; tăng cường đối thoại, lấy ý kiến người dân, doanh nghiệp; Tiếp tục cải cách hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo hướng tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa cơ quan Hải quan với các cơ quan quản lý nhà nước; ứng dụng tối đa các hệ thống công nghệ thông tin để đơn giản hóa, hiện đại hóa thủ tục kiểm tra chuyên ngành, bảo đảm minh bạch…

Sở Nội vụ được giao tham mưu đưa kết quả cải thiện PCI và Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp sở, ngành, địa phương (DDCI) thành tiêu chí trọng yếu, bắt buộc để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và bình xét thi đua hằng năm của Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị.

Bên cạnh đó, nguồn vốn cho kinh doanh cũng nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ. Ngân hàng Nhà nước Khu vực II được giao nghiên cứu, thúc đẩy chuyển đổi mô hình cho vay, giảm dần sự phụ thuộc vào tài sản thế chấp sang cho vay dựa trên dòng tiền, phương án kinh doanh và chuỗi giá trị.

Số hóa minh bạch bảo đảm cạnh tranh bình đẳng

UBND TP HCM chỉ đạo công khai toàn bộ quy trình, TTHC, dữ liệu quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên Cổng thông tin điện tử Thành phố. Đặc biệt, để chấm dứt tình trạng thanh tra, kiểm tra chồng chéo gây phiền hà cho doanh nghiệp, Thành phố quán triệt nghiêm ngặt nguyên tắc "một kế hoạch kiểm tra tổng hợp". Các cơ quan Công an, Thanh tra, Thuế, Hải quan, Môi trường và PCCC phải phối hợp chặt chẽ, bảo đảm không kiểm tra quá 01 lần/năm hoặc trùng lặp nội dung đối với một doanh nghiệp.

Thành phố kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi nhũng nhiễu, đẩy lùi tình trạng doanh nghiệp phải trả "Chi phí không chính thức", bảo đảm sự bình đẳng tuyệt đối giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận tín dụng, đất đai và các chính sách ưu đãi.

Với tinh thần "Chính quyền kiến tạo, lấy sự hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả", TP HCM đang từng bước tháo gỡ mọi rào cản, khơi thông các dòng chảy nguồn lực. Sự bứt phá trong chỉ số PCI giai đoạn 2026 - 2030 không chỉ khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế của Thành phố mà còn tạo nền tảng vững chắc để TP HCM phát triển nhanh, xanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.