Ngân hàng Nhà nước: Lãi suất cho vay phát sinh mới đã giảm 0,2-0,5%

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026 ngày 4/11/2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Thanh Hà cho biết, đến nay, các ngân hàng thương mại (NHTM)) đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết 0,5%/năm kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.

Đã có khoảng hơn 20 ngân hàng công bố các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, với mức giảm lãi suất từ 1,5 đến 2%/năm.

Về lãi suất tiền gửi niêm yết, các NHTM đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết 0,5%/năm kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Cụ thể, nhóm NHTM Nhà nước và NHTM 100% vốn nước ngoài giảm phổ biến ở mức 0,5%/năm; nhóm NHTM cổ phần giảm phổ biến ở mức 0,5-0,7%/năm.

Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, việc điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết là tiền đề quan trọng để các NHTM có cơ sở để điều chỉnh giảm lãi suất cho vay theo chỉ đạo của Chính Phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN

Ông Hà cũng cho biết về lãi suất huy động thực tế, giai đoạn cuối tháng 10/2026, lãi suất tiền gửi phát sinh mới bình quân giảm khoảng 0,4%/năm so với giai đoạn giữa tháng 10/2026.

Về lãi suất cho vay thực tế, lãi suất cho vay phát sinh mới bình quân giai đoạn cuối tháng 10/2026 giảm khoảng 0,2-0,5%/năm so với giai đoạn giữa tháng 10/2026.

Theo Phó Thống đốc, thời gian tới, NHNN tiếp tục bám sát diễn biến, tình hình kinh tế thế giới và trong nước, tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Đối với điều hành lãi suất, NHNN sẽ tiếp tục chỉ đạo các TCTD triển khai quyết liệt các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất; có các biện pháp xử lý đối với các TCTD không chấp hành chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN, đồng thời sẽ tiếp tục triển khai các biện pháp để hỗ trợ thanh khoản, nguồn vốn cho TCTD để góp phần giảm mặt bằng lãi suất.

Đáng chú ý trong ngày 3/11, NHNN công bố triển khai nghiệp vụ hoán đổi giữa ngoại tệ và đồng Việt Nam kỳ hạn 6 tháng đối với tổ chức tín dụng để hỗ trợ nguồn vốn VND tương đối dài hơi cho TCTD. Đây là cơ chế cung ứng thanh khoản có thời hạn, khi giao dịch đảo chiều, tiền đồng được thu về.

NHNN cho biết sau nhiều lần thực hiện hoán đổi giữa ngoại tệ với đồng Việt Nam kỳ hạn 1 tuần- 2 tuần để hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn kể từ cuối năm 2025, đây sẽ là lần đầu NHNN triển khai nghiêp vụ này với kỳ hạn tương đối dài. Biện pháp này sẽ giúp hệ thống TCTD có nguồn vốn VND dồi dào hơn, góp phần giảm mặt bằng lãi suất, qua đó góp phần tích cực thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Cụ thể theo phương án can thiệp thị trường ngoại tệ, sẽ bắt đầu vào ngày 6/11 thông qua giao dịch hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày, với quy mô tối đa 2 tỷ USD. Tỷ giá mua giao ngay được ấn định ở mức 24.399 đồng/USD, trong khi tỷ giá bán kỳ hạn là 24.704 đồng/USD, chênh lệch 305 đồng/USD. Ngày giá trị giao dịch là 9/11/2026.

Theo phương án này, các tổ chức tín dụng tham gia bán USD cho NHNN để nhận VND, đồng thời cam kết mua lại lượng ngoại tệ tương ứng khi hợp đồng đáo hạn. Nếu sử dụng toàn bộ hạn mức 2 tỷ USD, lượng VND được cung ứng ban đầu có thể đạt gần 48.800 tỷ đồng. Khoản vốn này sẽ được thu hồi khi hợp đồng đáo hạn sau 182 ngày; quy mô thực tế phụ thuộc vào kết quả giao dịch.

Trong năm 2026, NHNN từng thực hiện hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 21 ngày vào tháng 2, 14 ngày vào tháng 6 và 7 ngày vào tháng 9, với quy mô tối đa từ 1-2 tỷ USD.

Với phương án này, các ngân hàng tham gia có thêm nguồn VND với kỳ hạn khoảng nửa năm, giúp bớt áp lực cân đối tiền và giảm sức ép lãi suất vay mượn, giúp các ngân hàng chủ động hơn trong việc cân đối thanh khoản và đáp ứng nhu cầu vốn.

Việc hỗ trợ thanh khoản dài hơi có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh lãi suất tiết kiệm với biểu niêm yết thực tế và lãi suất cho vay cho vay sau điều chỉnh đến với người dân và doanh nghiệp sẽ cần thời gian, tùy theo chi phí vốn và tình hình từng ngân hàng.

Đây cũng là một trong những biện pháp can thiệp nghiệp vụ từ phía cơ quan điều hành mà trước đó, chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Minh Tuấn - Tổng Giám đốc AFA Capital đã đưa ra dự báo. Theo ông Tuấn, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục linh hoạt các biện pháp nghiệp, điều hành tỷ giá ổn định dưới áp lực giảm lãi suất, đặc biệt trong bối cảnh thị trường quốc tế có nhiều biến động.

Đến cuối tháng 10, các cơ sở về nguồn thu ngoại tệ tích cực với FDI tăng mạnh, dòng kiều hối ổn định, cùng nguồn thu từ doanh nghiệp đến thời điểm thanh toán đơn hàng dự báo được đẩy mạnh cuối năm đang giúp cung ngoại tệ tăng, trong khi đó giá USD ngân hàng liên tiếp đi xuống và đến sáng ngày 4/11 đã về mức thấp nhất một năm rưỡi, giảm gần 1,7% so với đầu năm, cũng hỗ trợ cho cơ quan quản lý trở lại với nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn tương đối dài này.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Minh Tuấn chia sẻ thêm, nền kinh tế thiếu vốn cho chu kì tăng trưởng, lãi suất VND tăng nhanh, quan trọng nhất là thanh khoản yếu, nếu muốn vay thì phải vay nước ngoài. Nhưng vấn đề lớn nhất của các định chế tài chính là vay USD về xong, khi dùng tiền VND thì phải bán USD đi và khi trả nợ thì lại phải mua USD và điều này phát sinh hai vấn đề:

Rủi ro tỷ giá, đặc biệt trong giai đoạn lãi suất VND cao, tỷ giá USD/VND đã giảm một thời gian, bán giai đoạn này có khi lại là bán đúng đáy.

Muốn tránh rủi ro tỷ giá thì phải làm Swap (bán USD lấy VND hôm nay, mua kỳ hạn); nhưng vấn đề chính là ngân hàng nào cũng cùng nhu cầu, thị trường Swap thanh khoản thì thấp. Chính vì vậy, trong thời điểm này, theo ông Tuấn, hành động của NHNN cần được hiểu một cách hệ thống và dài hạn.

Thứ nhất, NHNN khuyến khích các tổ chức tín dụng vay USD dài hạn cho nền kinh tế.

Thứ hai, nếu có USD, NHNN sẽ làm đầu mối hoán đổi sang VND cho các tổ chức tín dụng, chi phí swap tính chênh lãi suất trong khoảng 2,5%.

Chuyên gia tính toán: Điểm swap: 24.704 − 24.399 = 305 VND; Chênh lệch kỳ hạn: 305 / 24.399 = 1,250% cho 182 ngày, tương đương ≈ 2,51%/năm.

Như vậy nếu vay USD+ 2,5% thì nguồn vốn của các ngân hàng sẽ "dễ thở", thêm thanh khoản cho ngân hàng và toàn bộ nền kinh tế.

Thứ ba, dự trữ ngoại hối có thêm bộ đệm ít nhất 6 tháng, trong bối cảnh Việt Nam đang xuất siêu trở lại làm giảm áp lực tỷ giá.

"Như vậy góc nhìn của tôi là NHNN không chỉ đang hỗ trợ tỷ giá, lãi suất mà còn đang hỗ trợ nền kinh tế bằng cách hỗ trợ các tổ chức tín dụng vay USD thêm tự tin vay vốn cho nền kinh tế", ông Nguyễn Minh Tuấn nhấn mạnh.