Bắc Ninh hướng tới trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao
Với lợi thế về công nghiệp điện tử, công nghệ cao và khả năng thu hút đầu tư, Bắc Ninh có dư địa lớn để hình thành hệ sinh thái sản xuất phụ trợ, kết nối doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ngày 4/11, nhằm thúc đẩy kết nối doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, được sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp và các đơn vị phối hợp tổ chức Diễn đàn “Công nghiệp Bắc Ninh 2026: Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu”. Diễn đàn được tổ chức trong khuôn khổ chuỗi Triển lãm Công nghiệp và Sản xuất Việt Nam 2026.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, việc nâng cao năng lực công nghiệp, phát triển doanh nghiệp nội địa và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Theo Phó Chủ tịch VCCI, Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam đã nhấn mạnh yêu cầu hoàn thành các nền tảng cho mô hình phát triển mới, phù hợp với trình độ của một nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Tạo đột phá về xây dựng, hoàn thiện thể chế và thực hiện quản trị quốc gia hiện đại; về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược, hạ tầng năng lực tri thức quốc gia, nguồn nhân lực chất lượng cao và các doanh nghiệp dẫn dắt; thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Đặc biệt, Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên. Đây không chỉ là chỉ tiêu kinh tế đầy tham vọng mà còn thể hiện quyết tâm tạo bước đột phá về năng lực phát triển, đưa đất nước tiến nhanh hơn trên hành trình hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược 100 năm.
Việt Nam gia tăng vị thế trong chuỗi sản xuất công nghệ cao
Đánh giá về nền tảng phát triển của Việt Nam, Phó Chủ tịch VCCI cho biết, sau 40 năm đổi mới phát triển, Việt Nam có một môi trường kinh doanh thuận lợi, từ đó đất nước phát triển một cách bền vững. Bên cạnh đó, 18 hiệp định thương mại thế hệ mới tạo cho Việt Nam cơ hội tham gia vào 18 FTA – nơi được coi là "chợ" thế giới, thâm nhập thị trường quốc tế tốt hơn, hiệu quả hơn. Đây là yếu tố giúp độ mở kinh tế của Việt Nam đạt tỷ lệ gần 200%.
Cùng với đó,
Mặt khác, với nền tảng mạng lưới FTA quốc tế lớn, các ngành sản xuất trong nước cũng sẽ có động lực để sản xuất nhiều hàng hóa hơn.
Đáng chú ý, Việt Nam đang nổi lên trong xu hướng chuyển dịch sang sản xuất các sản phẩm công nghệ tiên tiến. Cùng với Malaysia và Thái Lan, Việt Nam là một trong ba quốc gia ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu mạnh nhờ nhu cầu ngày càng cao đối với các sản phẩm sản xuất và dịch vụ điện tử liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo Phó Chủ tịch VCCI, xu hướng này cho thấy sự chuyển dịch từ mô hình xuất khẩu chủ yếu dựa vào các mặt hàng truyền thống sang những ngành sản xuất có hàm lượng công nghệ cao hơn. AI không chỉ tạo ra các sản phẩm, dịch vụ mới mà còn được ứng dụng trực tiếp trong hoạt động sản xuất, giúp nâng cao hiệu quả vận hành, gia tăng giá trị sản phẩm và củng cố vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Không chỉ dựa vào dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), doanh nghiệp công nghệ Việt Nam cũng đang từng bước khẳng định năng lực tự chủ và thương mại hóa sản phẩm AI trên thị trường quốc tế.
Dẫn chứng thực tế, lãnh đạo VCCI cho biết, theo báo cáo tài chính của FPT, mảng dịch vụ công nghệ thông tin tại thị trường nước ngoài đã vượt mốc 1 tỷ USD, trong đó các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như AI và điện toán đám mây duy trì tốc độ tăng trưởng trên 30%/năm.
Bên cạnh đó, các giải pháp AI do doanh nghiệp Việt phát triển như mô hình ngôn ngữ lớn PhởGPT của VinAI hay nền tảng Viettel AI Open Platform cũng bắt đầu được thương mại hóa, cung cấp giải pháp xử lý dữ liệu cho các đối tác tại khu vực Đông Nam Á.
Ở chiều ngược lại, AI đang được ứng dụng ngày càng sâu vào các công đoạn sản xuất trong nước. Sự kết hợp giữa hạ tầng phần cứng bán dẫn từ các doanh nghiệp FDI, năng lực phần mềm nội địa và xu hướng tự động hóa nhà máy được kỳ vọng tạo nền tảng để Việt Nam tiến sâu hơn vào những phân khúc có giá trị gia tăng cao trong nền kinh tế số toàn cầu.
Doanh nghiệp Việt cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị
Từ những chuyển động trên, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh, khi tỷ lệ nội địa hóa được nâng cao, năng lực công nghệ được cải thiện và doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các khâu thiết kế, nghiên cứu và phát triển, Việt Nam sẽ không chỉ là địa điểm đặt nhà máy, lắp ráp sản phẩm mà còn có cơ hội trở thành trung tâm sáng tạo công nghệ, phát triển sản phẩm và dẫn dắt chuỗi cung ứng trong khu vực.
Trong bức tranh đó, Bắc Ninh có nhiều lợi thế để tiên phong hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao. Là một trong những địa phương có thế mạnh về công nghiệp điện tử và công nghệ cao, Bắc Ninh có nền tảng thuận lợi để phát triển hệ sinh thái sản xuất phụ trợ, kết nối doanh nghiệp nội địa với các tập đoàn FDI.
Việc chủ động hình thành hệ sinh thái này không chỉ giúp địa phương tiếp tục thu hút các dự án FDI quy mô lớn mà còn góp phần nâng cao tính bền vững và khả năng tự chủ của nền kinh tế trong nước.
Đặc biệt, sau sáp nhập, Bắc Ninh có thêm điều kiện để phát huy lợi thế tổng hợp về công nghiệp, nông nghiệp, logistics, đô thị và du lịch. Nếu như Bắc Ninh trước đây đã hình thành nền tảng công nghiệp điện tử, công nghệ cao, thu hút đầu tư và phát triển đô thị nhanh, thì Bắc Giang có thế mạnh về không gian phát triển, nông nghiệp hàng hóa, lâm nghiệp, công nghiệp chế biến, sinh thái và du lịch.
Theo lãnh đạo VCCI, sự kết hợp này không đơn thuần là mở rộng địa giới hành chính mà còn tạo ra khả năng cộng hưởng các lợi thế phát triển. Công nghiệp có thể gắn với logistics; nông nghiệp gắn với chế biến sâu; đô thị kết hợp với sinh thái; du lịch văn hóa kết nối với cảnh quan tự nhiên, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Qua đó, Bắc Ninh mới có điều kiện hình thành cấu trúc kinh tế đa cực, trong đó mỗi khu vực phát huy thế mạnh riêng nhưng cùng tham gia vào một chuỗi giá trị chung.
Trong bối cảnh làn sóng dịch chuyển đầu tư toàn cầu đang đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất quan trọng của thế giới, bài toán đặt ra không chỉ là thu hút thêm vốn FDI mà còn phải nâng cao năng lực của doanh nghiệp Việt Nam, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI và cải thiện vị trí của doanh nghiệp nội địa trong chuỗi cung ứng.
Đánh giá cao sáng kiến tổ chức Diễn đàn “Công nghiệp Bắc Ninh 2026: Kiến tạo trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu”, Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng cho rằng, đây là hoạt động thiết thực nhằm thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư và các chủ thể trong hệ sinh thái công nghiệp.
Lãnh đạo VCCI kỳ vọng Diễn đàn sẽ ghi nhận nhiều ý kiến, sáng kiến xuất phát từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Các kiến nghị, đề xuất tại chương trình sẽ được VCCI tập hợp, chuyển tới các cơ quan chức năng, góp phần tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.
Bài: Yến Nhung - Ảnh: Quốc Tuấn