Quảng Ninh thúc đẩy xuất nhập khẩu bằng cải cách và ứng dụng công nghệ

Đặc biệt, sự tăng trưởng vượt bậc về số lượng doanh nghiệp tham gia làm thủ tục cùng lưu lượng hàng hóa thông quan qua các cửa khẩu trọng điểm đã khẳng định vị thế cửa ngõ giao thương quan trọng của địa phương.

Đột phá cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ tại các cửa khẩu

Việc đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ hiện đại và mở rộng hợp tác song phương không chỉ mang lại hiệu quả thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp mà còn đóng góp quan trọng vào nguồn thu ngân sách nhà nước, tạo đà phát triển kinh tế bền vững cho khu vực biên giới.

Tại Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái, thuộc phường Móng Cái 1, hoạt động xuất nhập khẩu và xuất nhập cảnh duy trì đà tăng trưởng hết sức tích cực. Tính chung 10 tháng đầu năm 2026, Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái đã làm thủ tục cho hơn 272.000 tờ khai với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 18,6 tỷ USD, tăng 52% so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, đơn vị ghi nhận 2.533 doanh nghiệp tham gia làm thủ tục, tăng 631 doanh nghiệp so với cùng kỳ năm trước.

Nhờ lưu lượng hàng hóa và số lượng doanh nghiệp gia tăng nhanh chóng, số thu ngân sách nhà nước tính đến ngày 28/10/2026 tại Móng Cái đạt 4.467,75 tỷ đồng, tăng 89% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, việc triển khai thí điểm thông quan hàng hóa vào hai ngày cuối tuần từ giữa tháng 6 đến giữa tháng 10/2026 đã đóng góp đáng kể khi Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (Chi cục Hải quan khu vực VIII) giải quyết hơn 10.000 tờ khai với kim ngạch đạt gần 900,7 triệu USD, thu nộp ngân sách nhà nước gần 130,6 tỷ đồng. Trung bình mỗi ngày cuối tuần, các lực lượng chức năng xử lý hơn 350 tờ khai và gần 300 lượt phương tiện xuất nhập cảnh.

Để đạt được những kết quả tăng trưởng vượt bậc nêu trên, Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái đã tích cực cải cách thủ tục hành chính và triển khai hiệu quả các hoạt động đồng hành cùng doanh nghiệp. Ông Hoàng Minh Tuấn, Phó Đội trưởng Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái, chia sẻ rằng để nâng cao năng lực hội nhập và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, đơn vị đã tập trung cải cách mạnh mẽ quy trình hải quan. Mô hình "1 doanh nghiệp - 1 công chức đầu mối - 1 lãnh đạo phụ trách" được áp dụng hiệu quả nhằm trực tiếp hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc cho từng nhóm doanh nghiệp.

Song song với đó, đơn vị niêm yết công khai 125 thủ tục hành chính qua mã QR, đưa phần mềm quản lý phương tiện vận tải xuất nhập cảnh mới vào vận hành tại tầng 2 Nhà liên ngành Bắc Luân II và tổ chức tập huấn ứng dụng Trợ lý ảo AI để hỗ trợ công chức giải quyết công việc nhanh chóng. Việc duy trì thông quan ngày cuối tuần kết hợp với cải cách quy trình là nhân tố then chốt giúp đơn vị thu hút thêm nhiều doanh nghiệp mới về mở tờ khai, tạo đà tăng trưởng thu ngân sách bền vững.

Không riêng tại Móng Cái, hoạt động xuất nhập khẩu tại Cửa khẩu Bắc Phong Sinh (xã Quảng Đức) và Cửa khẩu Hoành Mô (xã Hoành Mô) cũng ghi nhận những kết quả tích cực. Tính đến ngày 23/10, đơn vị đã thu hút 118 doanh nghiệp làm thủ tục xuất nhập khẩu, tăng 174,41% so với cùng kỳ năm trước. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tại Bắc Phong Sinh đạt 95,38 triệu USD, đưa số thu ngân sách nhà nước đạt 52,86 tỷ đồng, tăng 567,25% so với cùng kỳ năm trước, đạt 352,45% kế hoạch giao đầu năm là 15 tỷ đồng và đạt 105,73% chỉ tiêu giao mới.

Tại Cửa khẩu Hoành Mô, hoạt động thông quan gặp khó khăn do hạ tầng bến bãi còn hạn chế và ảnh hưởng của mưa lũ trong quý III/2026. Tuy vậy, tính đến ngày 26/10, đơn vị đã làm thủ tục, đơn vị đã làm thủ tục cho 4.544 tờ khai với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 108,28 triệu USD, tăng 224,08% so với cùng kỳ, đồng thời thu hút thành công 145 doanh nghiệp mới về làm thủ tục. Số thu ngân sách nhà nước tại Hoành Mô đạt 176,98 tỷ đồng, tăng 191,96% so với cùng kỳ năm 2025.

Ông Nguyễn Hồng Lâm, Phó Đội trưởng Hải quan Cửa khẩu Hoành Mô cho biết, đơn vị đã đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến mức độ 4, vận hành 2 máy soi hành lý hiện đại và áp dụng quản lý rủi ro để rút ngắn thời gian kiểm hóa. Tuy nhiên, hiện nay diện tích sân bãi đỗ xe hơn 23.700m² và nhà kho hiện tại chỉ đáp ứng bốc xếp cho khoảng 100 xe container, chưa đáp ứng đủ nhu cầu lưu giữ các nhóm hàng máy móc, thiết bị quá khổ chờ đăng kiểm.

Do đó, đơn vị đang phối hợp với chính quyền địa phương đề nghị thành phố chỉ đạo chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ Dự án khu kho bãi hàng hóa quy mô 75.000m² tại cửa khẩu. Đồng thời, đơn vị cũng đề nghị triển khai dự án cải tạo Quốc lộ 18C đoạn Tiên Yên - Hoành Mô và tuyến đường đấu nối ra cao tốc để các phương tiện vận tải lưu thông an toàn, tránh ách tắc trong mùa mưa bão.

Tác động lan tỏa thúc đẩy thương mại nội địa và hạ tầng logistics

Hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng ổn định tại các cửa khẩu góp phần thúc đẩy kinh doanh, thương mại nội địa tại các địa phương biên giới như Móng Cái 1, Móng Cái 2, Móng Cái 3, Quảng Đức.

Tại Móng Cái 1, lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra thị trường, chống hàng giả, hàng lậu, đồng thời tích cực tuyên truyền pháp luật cho 3.174 hộ kinh doanh đang hoạt động trên địa bàn. Trong khi đó, tại Móng Cái 2 và Móng Cái 3, việc quy hoạch và phát triển hệ thống kho bãi, cảng cạn ICD, bến bãi kiểm tra hàng hóa tập trung tại Lối mở cầu phao Km3+4 giúp việc điều phối hàng hóa quá cảnh và nông sản đông lạnh diễn ra nhịp nhàng.

Giải pháp này góp phần giảm tải cho khu vực cửa khẩu chính, đồng thời tạo việc làm và thu nhập cho người lao động địa phương. Sự phát triển đồng bộ của các khu vực logistics vệ tinh không chỉ giải bài toán quá tải mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các nhà đầu tư hạ tầng chiến lược. Sự đồng hành của chính quyền đã tiếp thêm sức mạnh cho các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng tại địa phương.

Ông Nguyễn Văn Thành, Tổng Giám đốc Công ty CP Xuất nhập khẩu Quốc tế Tân Đại Dương, đánh giá cao môi trường đầu tư và sự đồng hành của chính quyền địa phương. Ông cho rằng, sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan chức năng đã tạo động lực cho doanh nghiệp tự tin nâng cấp hạ tầng, ứng dụng các giải pháp quản trị kho bãi thông minh để tối ưu hóa năng lực bốc xếp.

Đề án Cửa khẩu thông minh với nòng cốt là công nghệ nhận diện tự động và trí tuệ nhân tạo (AI) chính là bước đột phá chiến lược, không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí dịch vụ và rút ngắn tối đa thời gian thông quan, mà còn nâng tầm uy tín giao thương quốc tế, tạo đà phát triển bền vững cho Quảng Ninh.

Những kết quả ấn tượng tại các cửa khẩu đã khẳng định bước đi đúng đắn của Quảng Ninh trong thực hiện Nghị quyết 59-NQ/TW. Sự chủ động cải cách, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và đồng hành cùng doanh nghiệp không chỉ tối ưu hóa quy trình thông quan mà còn tạo động lực bứt phá mạnh mẽ, đưa địa phương trở thành điểm sáng về hội nhập kinh tế quốc tế.