Khánh Hòa: Hướng tới trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, năng động

Sau hợp nhất, tỉnh Khánh Hòa mới đã tăng thêm nguồn lực, dư địa phát triển, nhất là kinh tế biển. Lợi thế đường bờ biển dài gần 500km đã tạo cho Khánh Hòa lợi thế vượt trội để thu hút các nguồn lực đầu tư, đẩy mạnh phát triển kinh tế biển theo đúng tinh thần Nghị quyết số 36-NQ/TW Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, qua đó, vươn lên trở thành trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước.

Kinh tế biển là động lực tăng trưởng cốt lõi

Không chỉ có đường bờ biển dài nhất Việt Nam, Khánh Hòa còn có khoảng 200 hòn đảo lớn nhỏ cùng các vịnh nổi tiếng như: Nha Trang, Cam Ranh, Vân Phong, Vĩnh Hy giàu tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái đa dạng. Đặc biệt, quần đảo Trường Sa đóng vai trò quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội và an ninh, quốc phòng. Hơn nữa, Khánh Hòa còn có vị trí địa chiến lược được củng cố với quân cảng Cam Ranh, cảng biển nước sâu Vân Phong, Cảng biển tổng hợp Trung Nam-Cà Ná đóng vai trò quan trọng, tạo tiền đề cho tỉnh phát triển mạnh về kinh tế biển.

Nhận thức rõ vai trò chiến lược của biển, đảo, những năm qua, tỉnh Khánh Hòa đã thu hút đầu tư, phát triển dịch vụ du lịch biển, thủy sản, công nghiệp đóng tàu, dịch vụ cảng biển và logistics, công nghiệp năng lượng… theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững và hướng đến hội nhập quốc tế.

Tận dụng lợi thế của biển, thời gian qua, Khánh Hòa đã phát triển mạnh nghề nuôi trồng thủy sản. Năm 2025, sản lượng đạt trên 41.700 tấn, trong đó nuôi biển chiếm khoảng 50% sản lượng, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu. 9 tháng năm 2026, sản lượng thủy sản nuôi trồng 33.976,5 tấn, tăng 22,96%. Nghề nuôi biển không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo việc làm và nâng cao đời sống cho người dân vùng biển.

Khánh Hòa cũng được đánh giá là “thủ phủ giống thủy sản” khi chiếm khoảng 30% sản lượng giống của cả nước. Toàn tỉnh hiện có 558 cơ sở sản xuất giống chất lượng cao, cung cấp nhiều đối tượng giống có giá trị kinh tế phục vụ cho nuôi trồng ở các tỉnh, thành phía Nam.

Song song đó, nghề khai thác thủy sản cũng đang là thế mạnh của tỉnh. Toàn tỉnh có hơn 5.100 chiếc tàu đánh bắt hải sản, sản lượng khai thác đạt 239.000 tấn (năm 2025). Giá trị xuất khẩu thủy sản năm 2025 đạt 870 triệu USD, tăng 2,9% so với năm 2024, góp phần đưa Khánh Hòa trở thành 1 trong 5 tỉnh xuất khẩu thủy sản mạnh của cả nước. 9 tháng năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt 766,4 triệu USD, tăng 22,19% so cùng kỳ năm trước.

Khánh Hòa có 6 khu bến do Cảng vụ hàng hải Nha Trang và Cảng vụ hàng hải Bình Thuận quản lý, gồm 21 bến cảng với 42 cầu cảng. Các bến cảng có khả năng tiếp nhận tàu lớn nhất đến 400.000 tấn tại khu vực Nam Vân Phong và nhỏ nhất 2.000 tấn tại khu bến Ninh Chử (phường Ninh Chử).

Với Khánh Hòa, việc phát triển cảng biển không chỉ dừng ở đầu tư bến cảng mà còn gắn với hạ tầng giao thông kết nối, công nghiệp phụ trợ, logistics và nguồn hàng ổn định, tạo nền tảng khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển và hệ thống cảng biển. Đặc biệt tại khu kinh tế Vân Phong, nhiều dự án lớn đã được đầu tư. Điều đó càng củng cố thêm vị thế của Khánh Hòa trên bản đồ kinh tế biển Việt Nam.

Một thế mạnh rất quan trọng, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng chung của tỉnh Khánh Hòa là du lịch biển. Nhờ sự đa dạng từ vẻ đẹp của biển, đảo đã đưa du lịch biển Khánh Hòa có sự bứt phá mạnh mẽ.

Từ đầu năm đến nay, ngành Du lịch Khánh Hòa vẫn đang trên đà hồi phục và phát triển mạnh, đóng góp tích cực vào tăng trưởng khu vực dịch vụ của tỉnh. Trong 10 tháng năm 2026, toàn tỉnh đón hơn 22,5 triệu lượt khách, tăng gần 51% so với cùng kỳ. Trong đó, có hơn 7,8 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 67%. Trên đà tăng trưởng đó, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch phát triển thị trường khách du lịch quốc tế giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu đến năm 2030, tổng thu từ khách du lịch đạt 9 tỷ USD; ngành dịch vụ, du lịch đóng góp 20% GRDP của tỉnh; thời gian lưu trú bình quân đạt 4 đến 5 ngày/khách, mức chi tiêu bình quân tăng 1,5 đến 2 lần so với năm 2025.

Hướng tới trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước

Điều chỉnh quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 2279/QĐ-UBND, ngày 26/6/2026 của UBND tỉnh Khánh Hòa đã nhấn mạnh vai trò trọng yếu của kinh tế biển. Mục tiêu đến năm 2030, Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế…; Đến năm 2050, Khánh Hòa trở thành một trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước; là đô thị thông minh, thân thiện với môi trường, bản sắc, ngang tầm khu vực châu Á; phấn đấu trở thành một trong những đô thị ven biển thu hút khách du lịch và có môi trường đáng sống hàng đầu của châu Á với hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại…

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa Lê Huyền, trong thời gian tới, Khánh Hòa tiếp tục tập trung phát triển các dự án nuôi biển công nghệ cao; thu hút thêm các nguồn lực mới để đầu tư cơ sở hạ tầng vùng biển và ven biển; hiện đại hóa tàu thuyền đánh bắt xa bờ, nâng cao năng lực khai hải sản và phát triển dịch hậu cần nghề cá, đồng thời thu hút nguồn lực đầu tư phát triển đô thị ven biển thông minh và thành lập Trung tâm Nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương.

Ngoài việc đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển, trung tâm dịch vụ logistics hiện đại, Khánh Hòa cũng mở rộng quy hoạch, điều chỉnh địa giới hành chính kéo dài không gian biển từ Đại Lãnh đến Cà Ná đã tạo động lực lớn cho phát triển, đồng thời, tích hợp hệ sinh thái khu kinh tế Vân Phong và đặc khu Trường Sa vào chuỗi giá trị.

Khánh Hòa đang tiếp tục thu hút nguồn lực đầu tư phát triển phát các khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển để thu hút đầu tư dự án công nghiệp xanh, sạch, thân thiện môi trường; ban hành các chính sách đồng bộ về quản lý tài nguyên và môi trường biển để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Tỉnh ưu tiên các ngành sản xuất phù hợp với lợi thế của địa phương, bao gồm công nghệ sinh học hàng hải, đóng tàu và sửa chữa tàu biển lưỡng dụng và tàu cho mục đích giải trí, robot và hệ thống hàng hải không người lái, cơ khí, điện tử và công nghiệp hỗ trợ phục vụ các lĩnh vực công nghệ cao. Đưa Khánh Hòa dẫn đầu làn sóng mới của trung tâm công nghệ lưỡng dụng và giải trí hàng hải.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng định hướng phát triển đưa khu kinh tế Vân Phong trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, phát triển tổng hợp đa ngành gồm: công nghiệp gắn với cảng biển; dịch vụ logistics; du lịch nghỉ dưỡng và đô thị đẳng cấp quốc tế.

Tỉnh cũng đẩy nhanh tiến độ dự án khu công nghiệp Cà Ná, phát triển các lĩnh vực công nghiệp ven biển như điện khí LNG; đóng tàu, hướng đến thu hút đầu tư phát triển điện gió ngoài khơi…

Ngoài ra, Khánh Hòa cũng đang tập trung rà soát, hoàn thiện hệ thống hạ tầng kết nối cảng biển theo các hình thức đầu tư cụ thể để bảo đảm tính khả thi, hiệu quả đầu tư. Hạ tầng cảng biển được phát triển đồng bộ với luồng hàng hải, vùng nước trước bến, vùng quay trở, khu neo đậu, khu chuyển tải, khu hậu cần sau cảng và các tuyến kết nối đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không.

Trong đó, Khu bến Bắc Vân Phong ưu tiên phát triển cảng nước sâu, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, phục vụ container, hàng tổng hợp, hàng rời, tàu khách quốc tế và dịch vụ hàng hải. Khu bến Nam Vân Phong phát triển hàng tổng hợp, hàng rời, hàng lỏng/khí, công nghiệp năng lượng, đóng tàu, sửa chữa tàu biển và logistics. Khu bến Nha Trang ưu tiên hành khách, tàu du lịch quốc tế, du thuyền và dịch vụ đô thị biển. Khu bến Cam Ranh phát triển hàng hóa tổng hợp, dịch vụ hàng hải, du lịch và bảo đảm yêu cầu quốc phòng - an ninh. Khu bến Cà Ná phát triển thành đầu mối cảng tổng hợp phía Nam tỉnh, phục vụ công nghiệp, năng lượng, logistics, hàng rời, hàng lỏng/khí và kết nối hành lang Cà Ná - Tây Nguyên. Bến cảng Ninh Chử phát triển phù hợp với chức năng du lịch, dịch vụ, hành khách và đô thị ven biển.

Khánh Hòa sẽ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, tận dụng tối đa các đòn bẩy chính sách để khai thác hiệu quả tiềm năng của biển, đảo hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước, hình mẫu về phát triển bền vững gắn bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo.