45 triệu người dùng AI: Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt?

Những chỉ số hấp dẫn

Theo báo cáo e-Conomy SEA 2026 do Google, Temasek và Bain & Company công bố ngày 5/11, Việt Nam hiện có khoảng 45 triệu người sử dụng AI tạo sinh (GenAI), tương đương 65% lực lượng lao động. Người dùng tạo ra khoảng 31 tỷ lượt truy vấn AI mỗi năm, trong đó cứ 5 người sử dụng thì có 2 người tương tác với công nghệ này hằng ngày.

Đáng chú ý, 44% hành trình tiêu dùng tại Việt Nam hiện bắt đầu từ AI. Đây là chỉ dấu cho thấy trí tuệ nhân tạo đang vượt khỏi phạm vi một công cụ hỗ trợ cá nhân để từng bước tham gia vào quá trình tìm kiếm thông tin, lựa chọn sản phẩm và ra quyết định mua sắm.

Một thay đổi khác cũng đáng quan tâm là 80% người dùng được khảo sát sẵn sàng giao việc mua sắm cho các tác nhân AI. Điều này mở ra khả năng hình thành một phương thức tương tác mới giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp, trong đó AI không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn có thể hỗ trợ so sánh, lựa chọn và thực hiện giao dịch.

Thêm giải pháp kinh doanh

Với doanh nghiệp, 45 triệu người dùng AI trước hết là một thị trường tiềm năng cho các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Khi người tiêu dùng hình thành thói quen hỏi AI trước khi mua hàng, doanh nghiệp không thể chỉ tập trung vào việc hiện diện trên các công cụ tìm kiếm hay mạng xã hội truyền thống.

Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng giám đốc FPT cho rằng: “Để chuyển hóa tiềm năng thành giá trị thật, chúng ta phải giải quyết điểm nghẽn cốt lõi: khoảng cách giữa phát triển công nghệ tiên tiến và ứng dụng đại trà, có tỷ suất hoàn vốn rõ ràng. Một trong các vấn đề mà Việt Nam phải làm là giải quyết bài toán ứng dụng và quản trị. Theo đó, cần tập trung vào việc chuyển đổi tư duy từ thử nghiệm sang tạo giá trị kinh doanh”.

Khả năng cung cấp thông tin chính xác, dữ liệu sản phẩm đầy đủ, nội dung đáng tin cậy và trải nghiệm khách hàng nhất quán sẽ ngày càng quan trọng. Doanh nghiệp cần chuẩn bị để sản phẩm, thương hiệu của mình có thể được các hệ thống AI nhận diện, hiểu đúng và đưa vào những gợi ý phù hợp với nhu cầu người dùng.

Trong thương mại điện tử, AI có thể hỗ trợ phân tích hành vi khách hàng, cá nhân hóa đề xuất sản phẩm, dự báo nhu cầu và tối ưu hoạt động chăm sóc khách hàng. Với doanh nghiệp bán lẻ, công nghệ này còn giúp quản lý hàng tồn kho, xây dựng chương trình tiếp thị theo từng nhóm khách hàng và cải thiện hiệu quả vận hành.

Cơ hội cũng không giới hạn ở những doanh nghiệp sở hữu nền tảng công nghệ lớn. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể sử dụng những công cụ AI sẵn có để xử lý công việc kế toán, marketing, chăm sóc khách hàng, dịch thuật, nghiên cứu thị trường và quản trị nội bộ với chi phí thấp hơn trước đây.

Bài toán chuyển hóa AI thành năng suất

Thực tế quốc tế cho thấy tốc độ phổ cập AI đang tăng nhanh. Báo cáo AI Index 2026 của Đại học Stanford ghi nhận 88% tổ chức được khảo sát sử dụng AI trong ít nhất một chức năng kinh doanh năm 2025, trong khi tỷ lệ sử dụng GenAI thường xuyên đạt 79%.

AI được triển khai ngày càng rộng trong marketing, bán hàng, phát triển sản phẩm, dịch vụ khách hàng và kỹ thuật phần mềm. Điều này phản ánh xu hướng đưa công nghệ vào những khâu trực tiếp tạo ra doanh thu hoặc giúp giảm chi phí vận hành.

Cùng với cơ hội thị trường, yêu cầu làm chủ công nghệ và dữ liệu cũng ngày càng rõ nét. Báo cáo e-Conomy SEA 2026 cho biết tiếng Việt chiếm tỷ trọng lớn trong các tương tác AI tại Việt Nam. Đây là lợi thế để phát triển các ứng dụng phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và đặc thù kinh doanh trong nước.

Tại Việt Nam, đây là vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Nhiều doanh nghiệp đã tiếp cận các công cụ AI nhưng việc sử dụng vẫn phân tán ở từng cá nhân, chưa được tích hợp vào hệ thống quản trị và dữ liệu chung. Điều này dễ dẫn đến tình trạng đầu tư manh mún, trùng lặp công cụ và khó xác định hiệu quả thực tế.

Ông Huỳnh Quang Liêm, Tổng giám đốc VNPT đề xuất, Chính phủ cho phép doanh nghiệp tham gia các dự án lớn ứng dụng AI như triển khai vận hành hệ thống GPU quốc gia, phát triển mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt và xây dựng nền tảng AI hỗ trợ cán bộ, công chức.

Từ 45 triệu người dùng AI đến mục tiêu xây dựng nền kinh tế AI có giá trị cao là một chặng đường đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các tổ chức nghiên cứu. Trong đó, doanh nghiệp cần đóng vai trò trung tâm của quá trình chuyển hóa công nghệ thành giá trị kinh tế.

Vì vậy, thay vì chạy theo xu hướng, doanh nghiệp cần bắt đầu từ những bài toán cụ thể như giảm thời gian xử lý đơn hàng, rút ngắn chu kỳ chăm sóc khách hàng, nâng cao độ chính xác trong dự báo hoặc giảm chi phí quản lý. Những chỉ số như năng suất lao động, chi phí trên mỗi giao dịch, tỷ lệ chuyển đổi và mức độ hài lòng của khách hàng cần trở thành thước đo hiệu quả ứng dụng AI.