Ngân hàng Nhà nước mua USD định kỳ: Tích lũy dự trữ, hỗ trợ giảm lãi suất

Theo thông báo, Ngân hàng Nhà nước có phương án mua ngoại tệ giao ngay với tỷ giá 25.500 đồng/USD, dự kiến triển khai định kỳ hai phiên mỗi tuần từ ngày 11/11/2026.

Ngân hàng Nhà nước sẽ "bơm tiền" định kỳ?

Trường hợp ngày giao dịch trùng với ngày nghỉ lễ, phiên mua ngoại tệ sẽ được chuyển sang ngày làm việc tiếp theo.

Về cơ chế, khi các tổ chức tín dụng bán USD cho NHNN, cơ quan điều hành sẽ thanh toán bằng VND theo tỷ giá mua can thiệp. Qua đó, lượng VND tương ứng được đưa vào hệ thống ngân hàng, góp phần bổ sung thanh khoản tiền Đồng và hỗ trợ khả năng cân đối nguồn vốn của các tổ chức tín dụng.

Với tỷ giá 25.500 đồng/USD, cứ mỗi 1 tỷ USD được NHNN mua vào sẽ tương ứng với khoảng 25.500 tỷ đồng được cung ứng bằng VND. Hiện, NHNN chưa thông báo hạn mức mua ngoại tệ mỗi phiên, do đó chưa thể xác định tổng lượng VND có thể được đưa vào hệ thống thông qua phương án này.

Đối tượng áp dụng là các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trạng thái ngoại tệ dương. Giới hạn mỗi lần mua tối đa bằng mức đưa trạng thái ngoại tệ của tổ chức tín dụng về cân bằng, căn cứ theo số cuối ngày làm việc liền trước. Kỳ hạn VND là không có kỳ hạn thu hồi, khác với hoán đổi có kỳ hạn 182 ngày và đáo hạn vào ngày 10 tháng 5 năm 2027.

Động thái này mở thêm kênh cung ứng VND không xác định thời gian thu hồi cho hệ thống ngân hàng trong bối cảnh nhà điều hành đang triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ thanh khoản và giảm mặt bằng lãi suất.

Phương án mua ngoại tệ giao ngay được công bố trong bối cảnh NHNN vừa triển khai một công cụ hỗ trợ thanh khoản thông qua giao dịch hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày bên cạnh nghiệp vụ thị trường mở.

Cụ thể, ngày 6/11, NHNN thông báo phương án hoán đổi ngoại tệ với quy mô tối đa 2 tỷ USD, tỷ giá mua giao ngay 24.399 đồng/USD và tỷ giá bán kỳ hạn 24.704 đồng/USD. Ngày giá trị giao dịch là 9/11/2026.

Theo phương án này, các tổ chức tín dụng bán USD cho NHNN để nhận VND, đồng thời cam kết mua lại lượng ngoại tệ tương ứng khi hợp đồng đáo hạn. Nếu toàn bộ hạn mức được sử dụng, lượng VND cung ứng ban đầu có thể đạt gần 48.800 tỷ đồng và sẽ được thu hồi sau 182 ngày.

Giảm áp lực thanh khoản cho hệ thống ngân hàng

Điểm mới ở phương án vừa được thông báo so với hoạt động Ngân hàng Nhà nước hoán đổi ngoại tệ ngày 06/ 11 là hoán đổi đưa tối đa 48.798 tỷ đồng vào hệ thống rồi rút về sau 182 ngày, khiến dự trữ ngoại hối không đổi. Trong khi đó, hoạt động Ngân hàng Nhà nước mua giao ngay thì ngược lại vì VND nằm lại trong hệ thống còn USD đi thẳng vào dự trữ ngoại hối.

Đây cũng là lần đầu tiên Ngân hàng Nhà nước công bố lịch mua cố định 2 phiên một tuần thay cho cách mua lặng lẽ theo diễn biến thị trường như các năm 2019 và 2023. Cứ 25.500 tỷ đồng được đưa vào hệ thống cho mỗi 1 tỷ USD Ngân hàng Nhà nước mua được và không có ngày thu hồi. Khoảng cách giữa giá mua 25.500 đồng/USD và tỷ giá liên ngân hàng 25.547 đồng/USD vào ngày 09/11 là 0,18%.

Ngân hàng Nhà nước chọn thời điểm này vì tỷ giá đã hạ nhiệt và có khả năng để mua. Tỷ giá liên ngân hàng đã giảm về 25.547 đồng/USD vào ngày 09/11, giá bán USD tại ngân hàng xuống dưới 26.000 đồng/USD cuối tháng 10, đánh dấu lần đầu tiên sau khoảng 1,5 năm kể từ khi Việt Nam trở lại xuất siêu trong tháng 9 với 1,30 tỷ USD và tháng 10 với 7,31 tỷ USD, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Đầu tư Chứng khoán ABS nhận định.

Theo ông Minh, giá mua của Ngân hàng Nhà nước ở mức 25.500 đồng trên một USD không đẩy tỷ giá lên mà đặt một sàn mềm chặn VND lên giá thêm, nhất là khi các đồng tiền khu vực đã mất từ 2% đến 7% so với USD. Dự trữ ngoại hối đang mỏng khi ở mức khoảng 87,6 tỷ USD tại ngày 18/6/ 2026, thấp hơn mức đỉnh 111,8 tỷ USD của tháng 1/2022 là 24,2 tỷ USD, ước tính chỉ bằng 1,85 tháng nhập khẩu so với ngưỡng 3 tháng mà IMF khuyến nghị.

Ông Minh nhấn mạnh, Quý IV là mùa cao điểm cung ngoại tệ từ xuất khẩu và kiều hối cuối năm, đồng thời là thời điểm tốt nhất để Ngân hàng Nhà nước tích lũy lại dự trữ ngoại hối.

Trên thị trường, ghi nhận thanh khoản căng lại trước cao điểm cuối năm khi lãi suất qua đêm tăng từ 3,7% ngày 03/11 lên 4,60% ngày 09 /11 dù vừa có động thái hoán đổi ngoại tệ của Ngân hàng Nhà nước. Dư nợ thị trường mở tăng từ 116.381 tỷ đồng lên 124.862 tỷ đồng trong cùng thời điểm, và nhu cầu vốn sẽ còn tăng theo mùa giải ngân cùng dịp Tết Nguyên đán.

"Hệ thống ngân hàng cần nguồn VND dài để hạ lãi suất vì vốn vay qua thị trường mở quay vòng từ 7 -91 ngày, trong khi tiền VND nhận qua hoán đổi sẽ phải hoàn trả. Hoạt động Ngân hàng Nhà nước mua giao ngay tạo tiền cơ sở không đáo hạn cung ứng cho các ngân hàng thương mại, nối tiếp công văn 9736/NHNN-CSTT ngày 21/ 10 yêu cầu giảm lãi suất huy động", ông Minh chia sẻ.

Chuyên gia lưu ý, ràng buộc lúc này là lạm phát do chỉ số giá tiêu dùng tháng 10 tăng 5,09% so với cùng kỳ, vượt trên mục tiêu khoảng 4,5%, nên Ngân hàng Nhà nước nhấn mạnh không chủ quan với lạm phát.

Thông điệp chính là Ngân hàng Nhà nước dùng một công cụ để đạt ba việc gồm tích lũy lại dự trữ khi cung ngoại tệ dồi dào, chặn VND lên giá quá nhanh và bơm VND không kỳ hạn hỗ trợ giảm lãi suất. Quy mô thực tế sẽ do thị trường quyết định.