IPO Anthropic: Bài kiểm tra niềm tin vào AI

Ngày 10/11, Anthropic chính thức khởi động quá trình IPO. Theo hồ sơ đăng ký, công ty và các cổ đông hiện hữu dự kiến chào bán 825 triệu cổ phiếu loại A, với mức giá từ 70 đến 78 USD/cổ phiếu. Cổ phiếu Anthropic dự kiến niêm yết trên sàn Nasdaq với mã giao dịch ANT.

Goldman Sachs và Morgan Stanley là hai ngân hàng bảo lãnh phát hành chính, cùng sự tham gia của 20 ngân hàng khác.

Theo Bloomberg, nếu tính cả đợt phát hành riêng lẻ trị giá 26 tỷ USD, tổng vốn huy động có thể đạt 90,4 tỷ USD. Nếu hoàn tất ở quy mô này, Anthropic sẽ vượt qua thương vụ IPO của SpaceX hồi tháng 6, hiện giữ kỷ lục lớn nhất lịch sử.

Bloomberg ước tính mức định giá của Anthropic vào khoảng 1.400 tỷ USD, trong khi Reuters đưa ra con số khoảng 1.020 tỷ USD nếu tính theo mức giá chào bán cao nhất. Giá phát hành cuối cùng dự kiến được xác định vào ngày 18/11.

Financial Times cho biết nhu cầu từ nhà đầu tư có thể khiến các ngân hàng bảo lãnh nâng giá chào bán vượt khung dự kiến, qua đó đẩy mức định giá của Anthropic lên 1.500 tỷ USD hoặc cao hơn.

Tăng trưởng doanh thu chưa từng có

Hồ sơ niêm yết cho thấy tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của Anthropic. Doanh thu quý III của công ty đạt 17 tỷ USD, so với 1,4 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Lỗ hoạt động 9 tháng đầu năm 2026 thu hẹp còn 1,3 tỷ USD, từ mức 5,2 tỷ USD cùng kỳ năm trước.

Thương vụ cũng thu hút các tên tuổi lớn trong chuỗi cung ứng AI. TSMC, nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, đã phê duyệt khoản đầu tư tới 500 triệu USD vào cổ phiếu Anthropic, cùng khoản tương tự vào cổ phiếu ưu đãi của OpenAI. Theo New York Times, Nvidia dự kiến đầu tư khoảng 10 tỷ USD vào Anthropic sau IPO.

Một điểm đáng chú ý là tỷ lệ phân bổ cho nhà đầu tư cá nhân lên tới khoảng 20%, cao hơn nhiều so với mức thông thường 5 đến 10%, bao gồm một đợt chào bán bán lẻ riêng tại Australia. Ông Viraj Patel của Vanda Research dự báo lượng mua ròng của nhà đầu tư cá nhân trong ngày đầu có thể đạt khoảng 250 triệu USD, gấp đôi kỷ lục của SpaceX.

Vẫn còn những rủi ro lớn

Dù quy mô huy động kỷ lục, mức định giá của Anthropic thực tế đã giảm so với kỳ vọng ban đầu. Đầu năm nay, giới đầu tư từng bàn đến mức 2.000 tỷ USD, nhưng kỳ vọng đã hạ nhiệt cùng đợt bán tháo cổ phiếu AI và lo ngại về các cam kết chi tiêu khổng lồ. Mức định giá hiện tại cũng thấp hơn con số 1.770 tỷ USD của SpaceX khi niêm yết.

Ông Lior Prosor, đối tác tại quỹ đầu tư mạo hiểm Deep33, nói với Fortune rằng việc chào bán với mức chiết khấu sâu hơn dự kiến là chiến lược định giá hợp lý, vừa mang lại dư địa tăng giá cho nhà đầu tư đang lo ngại về AI, vừa giúp công ty có đủ vốn để thực hiện các cam kết về năng lực tính toán.

Đây cũng chính là rủi ro lớn nhất. Theo hồ sơ mới nhất, tổng cam kết chi tiêu cho năng lực tính toán của Anthropic lên tới gần 900 tỷ USD, phân bổ cho các đối tác như Google, Amazon và bộ phận điện toán của SpaceX.

Ông Tomasz Tunguz của Theory Ventures chỉ ra rằng lập luận phản biện với thương vụ khá rõ ràng: các hợp đồng điện toán không thể hủy ngang trong khi không có gì bảo đảm khách hàng sẽ trung thành.

Chính Anthropic cũng thừa nhận trong hồ sơ rằng việc phụ thuộc vào một nhóm nhỏ nhà cung cấp đám mây và chip tạo ra những điểm yếu tiềm ẩn.

Thời điểm niêm yết cũng nhiều thách thức. Ngày định giá 18/11 rơi vào sau báo cáo kết quả kinh doanh của Nvidia một ngày, trong bối cảnh tập đoàn này đang đối mặt cuộc khủng hoảng lãnh đạo.

Thương vụ của Anthropic cho thấy dòng vốn toàn cầu tiếp tục tập trung mạnh vào một số ít doanh nghiệp AI hàng đầu tại Mỹ. Với Việt Nam, điều này mang lại cả cơ hội lẫn thách thức.

Ở chiều thuận lợi, phần lớn số tiền huy động sẽ chảy vào hạ tầng tính toán, từ máy chủ, chip nhớ đến thiết bị mạng và trung tâm dữ liệu. Đây là chuỗi cung ứng mà Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu thông qua các nhà máy lắp ráp điện tử và linh kiện của doanh nghiệp FDI. Nhu cầu máy chủ AI tăng cao đã góp phần thúc đẩy xuất khẩu máy tính, điện tử và linh kiện, nhóm hàng chủ lực của Việt Nam trong năm 2026.

Ở chiều ngược lại, các thương vụ huy động hàng chục tỷ USD tại Mỹ đang hút mạnh dòng vốn đầu tư toàn cầu, khiến các thị trường mới nổi phải cạnh tranh gay gắt hơn để thu hút vốn gián tiếp, đặc biệt khi lãi suất Mỹ duy trì ở mức cao. Các doanh nghiệp khởi nghiệp AI trong nước cũng khó tiếp cận nguồn vốn mạo hiểm khi nhà đầu tư ưu tiên những tên tuổi đã định hình thị trường.