Một gói tài trợ lớn cho Anthropic vừa được công bố, đặt ra câu hỏi mới về cấu trúc quyền lực đang hình thành trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu.
Ngày 9/6, Reuters dẫn thông báo từ các bên liên quan cho biết Apollo Global Management và Blackstone đang tài trợ gói 35 tỷ USD để mở rộng năng lực tính toán AI cho Anthropic, sử dụng chip tùy chỉnh và giải pháp kết nối mạng của Broadcom. Gói tài trợ này gắn với kế hoạch triển khai hạ tầng tính toán quy mô lớn cho Claude, mô hình AI chủ lực của Anthropic.
Khác với các khoản đầu tư vốn cổ phần thông thường, về bản chất, giao dịch này cho thấy thị trường tài chính tư nhân đang tìm cách biến chip AI và năng lực tính toán thành một lớp tài sản có thể tài trợ, cho thuê và phân tầng rủi ro.
Theo Bloomberg, gói tín dụng tư nhân được cấu trúc thông qua một “phương tiện mục đích đặc biệt” (SPV). SPV huy động vốn để mua các chip tùy chỉnh do Google phát triển với sự tham gia của Broadcom, sau đó cho Anthropic thuê lại. Tiền thuê chip của Anthropic được dùng để phục vụ nghĩa vụ nợ.
Cách sắp xếp này giúp Anthropic tiếp cận năng lực tính toán khổng lồ mà không phải tự bỏ toàn bộ vốn đầu tư ban đầu. Đồng thời, các nhà cho vay có thể dựa vào dòng tiền thuê hạ tầng, giá trị còn lại của tài sản và các cơ chế bảo đảm từ các đối tác công nghệ để giảm thiểu rủi ro.
Khoản tài chính được chia thành nhiều phần với mức độ ưu tiên khác nhau. Broadcom được mô tả là bên hỗ trợ cho các phần nợ lớn hơn thông qua cơ chế bảo đảm giá trị còn lại, trong khi các phần nợ có rủi ro cao hơn chịu lãi suất cao hơn. Điều khoản này mở ra một xu hướng mới, nơi chip AI đang được xử lý ngày càng giống tài sản hạ tầng trong tài chính có cấu trúc.
Khoản nợ được dùng để tài trợ cho việc mua các chip tùy chỉnh của Google, gọi là TPU, tức tensor processing unit, mà Anthropic sẽ thuê lại để vận hành các mô hình AI của mình. Broadcom là đối tác quan trọng trong việc phát triển và cung cấp các hệ thống chip, kết nối mạng và hạ tầng liên quan.
Điều đáng chú ý hơn là quy mô tích lũy. Trước đó, Anthropic đã huy động 65 tỷ USD vốn cổ phần trong vòng gọi vốn mới, đưa định giá công ty lên mức rất cao. Nếu tính cả gói tài trợ hạ tầng 35 tỷ USD này, tổng quy mô vốn và tài trợ liên quan đến Anthropic trong năm 2026 đã lên tới khoảng 100 tỷ USD. Con số này đặt một công ty khởi nghiệp chưa niêm yết vào cùng nhóm quy mô tài chính với các tập đoàn năng lượng và hạ tầng lớn nhất thế giới.
Google là một trong những nhà đầu tư và đối tác công nghệ quan trọng của Anthropic. Công ty này đã nhiều lần tham gia vào các thỏa thuận đầu tư, hạ tầng đám mây và chip với Anthropic. Trong thỏa thuận mới, vai trò của Google tiếp tục nổi bật vì các chip TPU do Google phát triển là một phần trung tâm của cấu trúc tài trợ.
Dù vậy, diễn biến này cũng làm dấy lên lo ngại về các quan hệ tài chính đan xen trong ngành AI. Microsoft gắn chặt với OpenAI, Google và Amazon đều có quan hệ sâu với Anthropic, còn các nhà quản lý tài sản như Apollo và Blackstone đang bước vào vai trò nhà tài trợ hạ tầng. Khi các công ty công nghệ, nhà phát triển mô hình và định chế tài chính cùng chia sẻ lợi ích trong các cấu trúc đầu tư chồng chéo, câu hỏi về cạnh tranh thực chất giữa các mô hình AI trở nên phức tạp hơn.
Apollo và Blackstone đang tài trợ cho chương trình mở rộng công suất điện toán AI trị giá 35 tỷ USD cho Anthropic, sử dụng chip tùy chỉnh và giải pháp kết nối mạng của Broadcom. Cam kết ban đầu sẽ mở rộng năng lực tính toán AI của Claude thêm hơn 1 GW, tương đương lượng điện đủ cung cấp cho khoảng 750.000 hộ gia đình.
Công suất này dự kiến được triển khai tại các địa điểm do Fluidstack vận hành từ giữa năm 2026. Nhìn rộng hơn, nền tảng hợp tác giữa Broadcom, Apollo và Blackstone đặt mục tiêu hỗ trợ hơn 20 GW công suất tính toán cho các phòng thí nghiệm AI hàng đầu, bao gồm Anthropic và OpenAI, đến năm 2028.
Những con số này cho thấy cuộc đua AI hiện nay không còn chỉ là cuộc đua thuật toán hay tài năng nghiên cứu. Nó đang trở thành cuộc đua của điện, đất, chip và vốn. Bên nào kiểm soát được hạ tầng tính toán sẽ có ảnh hưởng lớn đến việc ai được chạy những mô hình mạnh nhất thế giới, chạy ở đâu và với chi phí nào?
Diễn biến trên thị trường toàn cầu cũng đặt ra câu hỏi chiến lược cho Việt Nam trong thời điểm đất nước đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng dữ liệu. Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, trong đó hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm. AI, dữ liệu lớn và bán dẫn đều nằm trong nhóm công nghệ có ý nghĩa chiến lược đối với năng lực cạnh tranh quốc gia.
Nhìn từ giao dịch Google, Broadcom, Apollo, Blackstone và Anthropic, việc tiếp cận chip và năng lực tính toán không còn là vấn đề kỹ thuật thuần túy. Nó đã trở thành vấn đề địa kinh tế và địa chính trị. Theo Deloitte, thị trường AI của Việt Nam có thể đạt 65 tỷ USD vào năm 2035, trong đó khoảng 25 tỷ USD đến từ hạ tầng trung tâm dữ liệu AI.
Để hiện thực hóa con số đó, Việt Nam cần nhiều hơn vốn đầu tư. Bên cạnh đó, một nguồn điện ổn định, khung pháp lý rõ ràng cho trung tâm dữ liệu, năng lực kết nối quốc tế, nhân lực vận hành hạ tầng AI và chiến lược đủ mạnh cũng là những yếu tố không thể thiếu để không bị gạt ra ngoài chuỗi cung ứng chip toàn cầu đang được các tập đoàn công nghệ lớn tái phân bổ theo cách riêng của họ.
