Hải Phòng: Tạo lực đẩy mới cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 từ 13% trở lên và duy trì nhịp độ phát triển bình quân giai đoạn 2026 - 2030, thành phố Hải Phòng không chỉ dựa vào quy mô sản xuất hiện tại mà còn kiên định chiến lược củng cố nội lực từ gốc.

Trong đó, việc phát triển công nghiệp hỗ trợ gắn liền với đồng hành, tháo gỡ điểm nghẽn cho các doanh nghiệp trọng điểm được xác định là chìa khóa then chốt để tạo động lực bứt phá bền vững.

Kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ và tầm nhìn đến năm 2035

Mới đây, Sở Công Thương đã triển khai Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035 theo Quyết định số 2843 của UBND thành phố. Chương trình này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển biến mang tính chiến lược, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và chiều sâu của nền công nghiệp địa phương, giúp các doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực cung ứng linh kiện, phụ tùng, vật liệu kỹ thuật để từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo định hướng đề ra, Hải Phòng tập trung dồn lực phát triển công nghiệp hỗ trợ cho 5 ngành công nghiệp chủ lực, bao gồm: điện tử, công nghệ cao, cơ khí chế tạo, ô tô và dệt may - da giày.

Mục tiêu đến năm 2035, tỷ lệ nội địa hóa của từng ngành sẽ có sự bứt phá rõ rệt cụ thể: Ngành điện tử đạt từ 35 - 40%, ngành công nghệ cao đạt 20%, ngành cơ khí chế tạo vươn lên 50%, ngành ô tô đạt từ 32 - 40% và ngành dệt may - da giày đạt mức cao nhất với 70%.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, lộ trình phát triển doanh nghiệp được chia thành các mốc cụ thể. Đến năm 2030, thành phố phấn đấu hình thành từ 300 - 350 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có đủ năng lực cạnh tranh để tham gia vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI và những tập đoàn đa quốc gia lớn.

Tầm nhìn đến năm 2035, toàn thành phố sẽ có từ 450 - 500 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, qua đó hình thành một lực lượng nòng cốt có năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và cung ứng trực tiếp cho các tập đoàn sản xuất hàng đầu trong nước cũng như quốc tế.

Song song với việc gia tăng số lượng, thành phố đặc biệt chú trọng đến chất lượng thông qua các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh nghiên cứu, đổi mới và chuyển giao công nghệ. Các hoạt động này được gắn kết chặt chẽ với việc phát triển các cụm công nghiệp nhằm xúc tiến đầu tư, thu hút các doanh nghiệp thứ cấp, các doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bước đi chiến lược này đã nhận được sự đồng hành thiết thực từ các đối tác lớn quốc tế. Điển hình là trong khuôn khổ chương trình, Sở Công Thương Hải Phòng và Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác. Sự kiện này mở ra giai đoạn hợp tác chiến lược sâu rộng, trong đó tập đoàn lớn này sẽ triển khai 3 dự án trọng điểm hỗ trợ trực tiếp gồm: Tư vấn phát triển nhà máy thông minh, Tư vấn khuôn mẫu thông minh và Tư vấn tự động hóa.

Cũng tại các hội nghị triển khai, đại diện các doanh nghiệp đã được hướng dẫn chi tiết thủ tục cấp giấy xác nhận ưu đãi dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ theo Nghị định số 111/2015/NĐ-CP cùng các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 205/2025/NĐ-CP của Chính phủ, giúp doanh nghiệp kịp thời tiếp cận các chính sách ưu đãi thiết thực của thành phố.

Tháo gỡ điểm nghẽn để nuôi dưỡng động lực tăng trưởng

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp hỗ trợ diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế thành phố đang duy trì đà tăng trưởng rất tích cực. Tính chung 10 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp IIP tăng 15,12% so với cùng kỳ. Sản lượng hàng hóa thông qua cảng ước đạt 182,4 triệu tấn, tăng 12,11% so với cùng kỳ, đạt kế hoạch 10 tháng (182,4 triệu tấn), đạt 76,6% kế hoạch năm. Kim ngạch xuất khẩu lũy kế 10 tháng đạt 50,1 tỷ USD, tăng 10,9% so với cùng kỳ và vượt xa kế hoạch đề ra.

Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng đó là áp lực không nhỏ trong việc duy trì nhịp độ sản xuất ổn định và tạo dư địa cho các dự án mới. Quy mô nền kinh tế mở rộng càng nhanh, yêu cầu kết nối đồng bộ hạ tầng và khơi thông nguồn lực cho khối sản xuất càng trở nên cấp thiết. Nhận thức rõ những thách thức từ thực tiễn sản xuất, từ trung năm 2026, Sở Công Thương đã chủ động ban hành Công văn số 3041/SCT-QLCN để khảo sát 79 doanh nghiệp có doanh thu trên một nghìn tỷ đồng mỗi năm nằm ngoài khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn.

Qua quá trình khảo sát kỹ lưỡng, Sở đã tổ chức các buổi làm việc trực tiếp với 27 doanh nghiệp trọng điểm thuộc các ngành ô tô, xi măng, luyện kim, cáp điện, nhựa, dệt sợi... như Công ty TNHH một thành viên Xi măng Vicem Hoàng Thạch, Công ty TNHH Ford Việt Nam, Công ty TNHH Công nghiệp Giầy Aurora Việt Nam, Công ty TNHH Đóng tàu Damen - Sông Cấm hay Công ty TNHH GFT Việt Nam.

Qua các buổi làm việc thực tế, cơ quan quản lý ghi nhận các doanh nghiệp vẫn duy trì hoạt động ổn định và tích cực đầu tư đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, nhiều khó khăn, vướng mắc đang làm giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh và cản trở kế hoạch mở rộng đầu tư của khối doanh nghiệp này.

Một số doanh nghiệp phản ánh vướng mắc liên quan đến các thủ tục hành chính về đầu tư, đất đai, môi trường và khoáng sản trong bối cảnh nhiều quy định đang được sửa đổi hoặc mới ban hành. Bên cạnh đó, thị trường tiêu thụ còn nhiều biến động khó lường, chi phí đầu vào tiếp tục leo thang, trong đó Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh tại cụm công nghiệp An Đồng nhấn mạnh rằng mặt bằng lãi suất vay tăng cao đang gây áp lực lớn về tài chính, ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu vốn trung và dài hạn cho việc mở rộng các dự án bao bì nhựa và bao bì phân hủy sinh học.

Tương tự, đại diện Công ty TNHH Đóng tàu Damen - Sông Cấm cũng cho biết giá nguyên liệu và vận chuyển tăng cao, cùng với việc nguồn cung ứng vật tư như hạt chống trượt, chống cháy bị ảnh hưởng bởi tuyến giao thông, đã tạo ra sức ép không nhỏ lên chi phí sản xuất của đơn vị.

Không dừng lại ở đó, hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất và lưu thông hàng hóa tại một số khu vực chưa theo kịp tốc độ phát triển chung, làm gia tăng chi phí logistics. Đồng thời, khi nhu cầu đơn hàng có xu hướng gia tăng kéo theo yêu cầu mở rộng công suất, bài toán thiếu hụt nguồn lao động, đặc biệt là lao động trực tiếp có tay nghề cao, lại trở thành một điểm nghẽn nan giải đối với nhiều doanh nghiệp ngành đóng tàu và sản xuất công nghiệp nặng.

Trước thực trạng đó, ông Phạm Tuấn Hải - Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, việc trực tiếp làm việc với doanh nghiệp không chỉ giúp cơ quan quản lý nắm bắt sát sao tình hình thực tế mà còn phân loại rõ ràng từng nhóm vấn đề theo đúng thẩm quyền giải quyết. Những nội dung thuộc thẩm quyền của thành phố được chủ động tham mưu xử lý ngay, các vấn đề liên quan đến nhiều ngành, địa phương được kết nối để phối hợp tháo gỡ; đối với những nội dung vượt thẩm quyền, Sở sẽ tổng hợp và kiến nghị lên các bộ, ngành Trung ương xem xét, giải quyết dứt điểm.

Việc đồng hành sát sao cùng doanh nghiệp trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về vốn, mặt bằng, nguồn lao động, thủ tục pháp lý và thị trường chính là nền tảng vững chắc để Hải Phòng hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược. Khi những khó khăn được nhận diện kịp thời và giải quyết đúng hướng, cộng đồng doanh nghiệp thành phố sẽ có thêm nguồn lực ổn định sản xuất, mạnh dạn mở rộng đầu tư, qua đó tiếp tục đóng góp làm động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và công nghiệp toàn diện cho thành phố cảng trong giai đoạn tới.