VCCI đề xuất sửa toàn diện quy định về xúc tiến thương mại
VCCI cho rằng một số quy định về khuyến mại vẫn can thiệp sâu vào quyền tự do kinh doanh, làm phát sinh chi phí tuân thủ và rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.
Tổng hợp một số vướng mắc từ thực tiễn doanh nghiệp, mới đây, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có văn bản gửi Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương về việc đề nghị tiến hành tổng kết việc thi hành các quy định của pháp luật về xúc tiến thương mại, trên cơ sở ý kiến của doanh nghiệp. VCCI đề xuất sửa đổi các quy định liên quan theo hướng tạo thuận lợi hơn cho hoạt động kinh doanh.

Theo VCCI, thời gian qua, thủ tục hành chính trong lĩnh vực xúc tiến thương mại đã được cải cách theo hướng thu hẹp các trường hợp phải thông báo, đăng ký khuyến mại và đơn giản hóa thành phần hồ sơ. Tuy nhiên, những cải cách này chủ yếu được thực hiện tại các văn bản hướng dẫn, trong khi một số quy định của Luật Thương mại năm 2005 vẫn còn bất cập, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi triển khai các chương trình khuyến mại.
VCCI cho rằng việc Luật Thương mại liệt kê cụ thể các hình thức khuyến mại, đồng thời yêu cầu cơ quan quản lý chấp thuận đối với những hình thức khác, đã hạn chế khả năng triển khai các mô hình khuyến mại mới của doanh nghiệp. Trong bối cảnh thị trường liên tục xuất hiện các phương thức kinh doanh và tiếp thị mới, cách tiếp cận này có thể làm phát sinh thêm thủ tục cấp phép không cần thiết.
Bên cạnh đó, quy định giới hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại và mức giảm giá tối đa cũng cần được xem xét lại. Theo VCCI, nếu mục tiêu là kiểm soát hành vi bán phá giá, cạnh tranh không lành mạnh thì pháp luật cạnh tranh đã có các công cụ điều chỉnh. Việc tiếp tục áp dụng hạn mức hành chính có thể tạo ra sự can thiệp không cần thiết vào quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp.
VCCI cũng đề nghị xem xét lại nghĩa vụ trích 50% giá trị giải thưởng đã công bố vào ngân sách nhà nước trong trường hợp không có người trúng thưởng. Quy định này có thể khiến doanh nghiệp phải chịu thêm chi phí ngay cả khi đã tổ chức chương trình trung thực, bảo đảm điều kiện nhận thưởng nhưng vẫn còn giải thưởng không có người nhận.
Từ những bất cập trên, VCCI đề nghị nghiên cứu sửa đổi toàn diện các quy định tại Luật Thương mại, thay vì chỉ tiếp tục đơn giản hóa thủ tục tại các văn bản hướng dẫn.
Đối với các văn bản hướng dẫn, VCCI tập trung góp ý một số vấn đề cụ thể liên quan đến hạn mức khuyến mại và nghĩa vụ của thương nhân.
Về hạn mức khuyến mại, VCCI đề nghị chỉ áp dụng giới hạn 50% đối với các hình thức khuyến mại quy định tại khoản 9 Điều 92 Luật Thương mại và những hình thức chưa được quy định cụ thể trong các nghị định hướng dẫn; các hình thức khuyến mại khác không nên tiếp tục bị giới hạn. Đồng thời, cần làm rõ cách xác định giá trị giải thưởng trong trường hợp phiếu giảm giá, phiếu ưu đãi do bên thứ ba tài trợ miễn phí, tránh tính cả những giá trị doanh nghiệp không thực tế phải chi trả vào tổng giá trị giải thưởng.
Về nghĩa vụ trích nộp 50% giá trị giải thưởng không có người trúng thưởng, VCCI đề nghị chỉ áp dụng đối với trường hợp thương nhân không bảo đảm điều kiện thuận lợi để khách hàng nhận thưởng. Cùng với đó, cần tổng kết, công bố số liệu thực hiện cơ chế này để đánh giá hiệu quả và chi phí quản lý; đồng thời hướng dẫn rõ các trường hợp được coi là “trở ngại khách quan” để doanh nghiệp có căn cứ thực hiện.

Ngoài ra, VCCI chỉ ra sự thiếu thống nhất giữa các quy định về thời hạn trao thưởng. Cụ thể, khoản 5 Điều 13 Nghị định 81/2018/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung) đã đề cập trường hợp trao thưởng quá hạn do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, nhưng khoản 1 Điều 21 và Điều 22 lại chưa ghi nhận đầy đủ căn cứ này. VCCI đề nghị rà soát, sửa đổi để thống nhất cách áp dụng, tránh phát sinh rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.
Đối với việc chấm dứt chương trình khuyến mại trước thời hạn, VCCI cho rằng cần trao quyền chủ động hơn cho thương nhân, thay vì giới hạn cứng trong một số trường hợp như quy định hiện hành. Theo đó, doanh nghiệp có thể được chấm dứt chương trình nếu công khai thông tin, bảo đảm đầy đủ quyền lợi của khách hàng đã tham gia và thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.
VCCI cũng đề nghị làm rõ thủ tục thông báo thời gian, địa điểm phát hành bằng chứng xác định trúng thưởng và thống nhất quy định về người chứng kiến trong các chương trình khuyến mại mang tính may rủi. Các nội dung như hồ sơ, cách thức, thời hạn thông báo cũng như yêu cầu đối với việc ký biên bản khi chứng kiến trực tuyến cần được quy định cụ thể, tránh để doanh nghiệp lúng túng trong quá trình thực hiện.
Theo VCCI, việc hoàn thiện quy định về xúc tiến thương mại cần hướng tới giảm can thiệp hành chính, bảo đảm quyền chủ động của doanh nghiệp nhưng vẫn duy trì các cơ chế cần thiết để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và bảo đảm tính minh bạch của hoạt động khuyến mại.
Bài: Yến Nhung - Ảnh: Quốc Tuấn