VCCI đề nghị giảm thuế xuất khẩu một số mặt hàng nhôm, gỗ về 0%, đồng thời bổ sung quy định chuyển tiếp để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi của chính sách thuế.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý hồ sơ Dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh khung thuế suất thuế xuất khẩu đối với một số nhóm hàng chịu thuế và Dự thảo Nghị định sửa đổi thuế suất thuế xuất khẩu của một số mặt hàng tại Biểu thuế xuất khẩu ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP (Dự thảo).
Theo VCCI, việc điều chỉnh khung và mức thuế suất xuất khẩu là cần thiết trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động, giúp giải phóng hàng tồn kho, giảm áp lực dòng tiền và tạo điều kiện cho doanh nghiệp duy trì sản xuất. Tuy nhiên, xuất phát từ thực tiễn sản xuất kinh doanh và phản ánh của các hiệp hội ngành hàng, VCCI nhận thấy một số nội dung cần được cân nhắc, hoàn thiện thêm nhằm bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và hiệu quả thực chất của chính sách
Đối với nhôm chưa gia công (nhóm 76.01), nhôm thanh, que, hình (nhóm 76.04) và dây nhôm (nhóm 76.05), Dự thảo đề xuất giảm thuế suất xuất khẩu từ 5% xuống 1%. Tuy nhiên, VCCI cho rằng cần cân nhắc giảm tiếp xuống 0% đối với toàn bộ các mã hàng thuộc ba nhóm này.
Theo phản ánh của Hiệp hội Nhôm thanh định hình Việt Nam và doanh nghiệp sản xuất, mức thuế 1% tuy không lớn nhưng vẫn làm phát sinh các thủ tục kê khai, nộp thuế, chứng từ bảo lãnh và kiểm tra sau thông quan, trong khi số thu ngân sách không đáng kể. Điều này cũng khiến khách hàng quốc tế thận trọng hơn khi đàm phán các hợp đồng cung ứng dài hạn cho năm 2027.
Đáng chú ý, mức thuế này còn tạo bất lợi cho chuỗi cung ứng trong nước. Doanh nghiệp nội địa bán nhôm cho doanh nghiệp chế xuất hoặc khu phi thuế quan để phục vụ sản xuất vẫn phải chịu thuế xuất khẩu 1%, trong khi nhôm nhập khẩu từ nước ngoài vào các khu vực này có thể được hưởng thuế nhập khẩu 0%. Chênh lệch chính sách có nguy cơ khiến doanh nghiệp chế xuất ưu tiên nguồn nhôm nhập khẩu thay vì mua hàng trong nước, đi ngược mục tiêu phát triển công nghiệp hỗ trợ và tự chủ nguồn cung vật liệu.
Vì vậy, VCCI đề nghị giảm thuế suất xuất khẩu các mặt hàng thuộc nhóm 76.01, 76.04 và 76.05 từ 1% xuống 0%; đồng thời quy định rõ sản phẩm nhôm sản xuất trong nước bán cho doanh nghiệp chế xuất, khu phi thuế quan để phục vụ sản xuất được áp dụng thuế suất 0%.
Đối với nhóm bột và vảy nhôm (nhóm 76.03), VCCI đề nghị bổ sung vào phụ lục Dự thảo Nghị định mức thuế suất xuất khẩu 0% đối với hai mã HS 7603.10.00 và 7603.20.00.
Theo VCCI, Dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đưa nhóm 76.03 vào danh mục điều chỉnh khung thuế suất từ 5-40% xuống 0-30%. Tuy nhiên, Dự thảo Nghị định chưa quy định mức thuế suất cụ thể mới đối với nhóm hàng này. Nếu không được bổ sung, cơ quan hải quan vẫn phải áp dụng mức thuế suất hiện hành 5%, khiến chủ trương điều chỉnh khung thuế chưa phát huy hiệu quả thực tế.
Với mặt hàng than từ vỏ quả hoặc hạt, loại khác (mã HS 4402.20.90), VCCI đề nghị giảm thuế xuất khẩu từ 5% xuống 0%, tương tự than gáo dừa (mã HS 4402.20.10). Theo VCCI, đây đều là các sản phẩm chế biến từ phụ phẩm nông nghiệp, có thể có tính chất và công dụng tương tự. Việc áp dụng mức thuế thống nhất sẽ góp phần bảo đảm tính hợp lý của chính sách, khuyến khích tận dụng phế phụ phẩm và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Đối với gỗ đã cưa, xẻ thuộc nhóm 44.07, Dự thảo mới đề xuất giảm thuế từ 25% xuống 10% đối với bốn phân nhóm gồm gỗ sồi, gỗ thích, gỗ tần bì và gỗ cây dương; các loại gỗ xẻ khác vẫn chịu thuế suất 25%.
VCCI cho rằng mức thuế này vẫn gây áp lực lớn khi biên lợi nhuận của công đoạn xẻ gỗ chỉ khoảng 3-5%. Đồng thời, việc chỉ giảm thuế cho một số loại gỗ ôn đới có thể tạo ra sự khác biệt giữa các nguồn nguyên liệu nhập khẩu hợp pháp và phát sinh vướng mắc trong phân loại mã hàng.
Do đó, VCCI đề nghị giảm thuế đối với bốn phân nhóm nêu trên từ 10% xuống 0% hoặc tối đa 5%; đồng thời xem xét áp dụng mức thuế ưu đãi cho tất cả các mã hàng thuộc nhóm 44.07 nếu doanh nghiệp chứng minh được sản phẩm được chế biến từ nguồn gỗ nhập khẩu hợp pháp.
Đối với tấm gỗ làm lớp mặt thuộc nhóm 44.08, VCCI hoan nghênh đề xuất giảm thuế từ 10% xuống 0% đối với một số mã hàng, nhưng đề nghị bổ sung chú giải kỹ thuật hoặc hướng dẫn về dung sai độ dày và phương pháp nhận diện để hạn chế tranh chấp phân loại mã số tại cơ quan hải quan.
