Đề xuất xổ số mới: Cần hành lang pháp lý chặt chẽ
Trước đề xuất bổ sung loại hình xổ số biết kết quả ngay qua Internet, nhiều ý kiến đánh giá, điều này mở thêm cơ hội kinh doanh nhưng cần phải có hành lang pháp lý chặt chẽ…
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 36/2019/TT-BTC hướng dẫn hoạt động kinh doanh xổ số tự chọn số điện toán. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung loại hình xổ số kỹ thuật số biết kết quả ngay, với những quy định riêng về giá trị tham gia dự thưởng, cơ cấu giải thưởng và quản lý hoạt động kinh doanh.

Theo dự thảo, người tham gia có thể lựa chọn một hoặc nhiều biểu tượng, dấu hiệu, chữ cái hoặc chữ số theo thể lệ của từng sản phẩm. Kết quả trúng thưởng được xác định trước bằng hệ thống tạo kết quả ngẫu nhiên và người chơi biết kết quả ngay sau khi xác nhận tham gia dự thưởng.
Khác với các sản phẩm xổ số phải chờ đến kỳ quay số mở thưởng, loại hình mới cho phép người tham gia biết kết quả gần như tức thời. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý khi hoạt động kinh doanh xổ số từng bước mở rộng trên môi trường số.
Một trong những nội dung đáng quan tâm là quy định về giá trị tham gia dự thưởng. Đối với xổ số tự chọn số điện toán, dự thảo tiếp tục quy định mức tối đa 10.000 đồng cho mỗi lần tham gia. Riêng xổ số kỹ thuật số biết kết quả ngay, giá trị mỗi lần dự thưởng là bội số nguyên của 10.000 đồng.
Đặc biệt, giá trị tham gia dự thưởng tối đa trong một ngày do công ty xổ số điện toán quyết định và quy định tại thể lệ của từng sản phẩm. Như vậy, dự thảo không áp dụng mức trần 10.000 đồng cho mỗi lượt tham gia đối với loại hình mới mà trao quyền cho doanh nghiệp xác định hạn mức dự thưởng trong ngày.
Về cơ cấu giải thưởng, tỷ lệ trả thưởng kế hoạch đối với từng sản phẩm do doanh nghiệp xây dựng nhưng không vượt quá 60% tổng giá trị vé xổ số dự kiến phát hành. Doanh nghiệp được lựa chọn phương thức trả thưởng cố định, trả thưởng biến đổi theo doanh thu hoặc kết hợp cả hai.
Dự thảo cũng đề xuất cho phép phát hành vé xổ số kỹ thuật số biết kết quả ngay hằng ngày, với thời gian bán vé không quá 18 giờ mỗi ngày. Khung giờ cụ thể do doanh nghiệp quy định trong thể lệ tham gia dự thưởng.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, hoạt động kinh doanh xổ số tự chọn số điện toán tại Việt Nam hiện do Công ty TNHH một thành viên Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott) thực hiện. Doanh nghiệp đang phân phối vé trực tiếp tại các điểm bán thông qua thiết bị đầu cuối và qua điện thoại di động bằng ứng dụng Vietlott SMS.
Tháng 9/2026, Bộ Tài chính đã chấp thuận chủ trương cho Vietlott triển khai phân phối xổ số điện toán qua Internet. Tuy nhiên, theo thông tin tại thời điểm lập báo cáo, kênh phân phối này chưa được triển khai trên thực tế.
Việc bổ sung loại hình xổ số biết kết quả ngay được kỳ vọng mở thêm phương thức kinh doanh cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi quá trình tham gia, xác định kết quả và trả thưởng được thực hiện trên môi trường số, yêu cầu bảo đảm tính minh bạch, an toàn hệ thống và quyền lợi người chơi cũng cần được chú trọng.
Để kiểm soát hoạt động kinh doanh, dự thảo đưa ra nhiều yêu cầu đối với hệ thống công nghệ thông tin. Theo đó, hệ thống tạo kết quả ngẫu nhiên phải được tổ chức kiểm định độc lập kiểm tra. Cơ quan quản lý được truy cập hệ thống giám sát độc lập theo thời gian thực để xem dữ liệu, phục vụ công tác quản lý, kiểm tra.
Mỗi vé tham gia dự thưởng phải được gắn chữ ký số hoặc mã hóa riêng nhằm bảo đảm khả năng nhận diện, xác thực. Hệ thống công nghệ thông tin phải đáp ứng yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin tối thiểu cấp độ 3, áp dụng tiêu chuẩn ISO/IEC 27001 hoặc tương đương. Dữ liệu kinh doanh phải được lưu trữ tối thiểu 5 năm.
Bên cạnh đó, người tham gia dự thưởng phải từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và thuộc đối tượng được phép tham gia theo quy định. Đối với hình thức tham gia qua Internet, người chơi phải đăng ký tài khoản, cung cấp thông tin định danh và tài khoản thanh toán theo quy định.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp – Giám đốc Công ty Luật HPVN cho rằng, việc bổ sung loại hình xổ số kỹ thuật số biết kết quả ngay là bước mở rộng hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực kinh doanh có điều kiện nên việc phát triển sản phẩm mới cần đi đôi với cơ chế quản lý, giám sát chặt chẽ.
“Điểm cần quan tâm là dự thảo giao doanh nghiệp quy định giá trị tham gia dự thưởng tối đa trong một ngày. Theo tôi, cần có những nguyên tắc, tiêu chí cụ thể để xác định hạn mức phù hợp, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát việc thực hiện. Điều này vừa tạo sự chủ động cho doanh nghiệp, vừa hạn chế nguy cơ người chơi tham gia liên tục, chi tiêu vượt khả năng tài chính”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhận định.
Theo luật sư, bên cạnh việc bảo đảm tính ngẫu nhiên của kết quả, doanh nghiệp cần chú trọng xác thực người tham gia, bảo vệ dữ liệu cá nhân, công khai thể lệ và cơ cấu giải thưởng. Đặc biệt, với sản phẩm cho phép biết kết quả ngay, việc thiết lập công cụ cảnh báo chi tiêu, kiểm soát tần suất tham gia và giải quyết khiếu nại minh bạch là những giải pháp cần được nghiên cứu, hoàn thiện.
“Việc hoàn thiện hành lang pháp lý không nên chỉ dừng ở các tiêu chuẩn kỹ thuật của hệ thống phát hành và trả thưởng, mà cần làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình cung cấp sản phẩm. Một cơ chế quản lý minh bạch, có khả năng kiểm tra, giám sát độc lập sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia, đồng thời tạo nền tảng cho hoạt động kinh doanh xổ số phát triển ổn định, bền vững”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhấn mạnh.
Nguyễn Giang