Doanh nghiệp Singapore chuyển hướng đầu tư nhà cung ứng tại TP HCM
Dòng vốn Singapore tại TP HCM đang chuyển dần từ mục tiêu tối ưu chi phí sang chiến lược nâng cấp nhà cung ứng nội địa và hợp tác phát triển bền vững.
Phát biểu tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh – Singapore năm 2026, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân TP HCM cho biết, tính đến tháng 9 năm 2026, Singapore tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu về tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại TP HCM với 2.815 dự án còn hiệu lực và tổng vốn đăng ký đạt hơn 25,28 tỷ USD. Con số này tương đương gần một phần năm tổng vốn FDI tích lũy của toàn thành phố.
Đại diện Khu Công nghệ cao TP HCM (SHTP) cũng cho biết, các doanh nghiệp Singapore cũng đang dẫn đầu với tổng vốn đầu tư hơn 4,7 tỷ USD. Cùng với đó, hệ thống Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore đã mở rộng lên 31 khu công nghiệp trên địa bàn 19 tỉnh thành.
Từ chi phí sang hợp tác chuỗi giá trị
Mô hình khai thác lợi thế chi phí nhân công và ưu đãi đầu tư đơn thuần đang dần nhường chỗ cho một yêu cầu phát triển mới. Ông Wesley Chua, Thành viên Ban Lãnh đạo Hiệp hội Doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam (SingCham), cho rằng các doanh nghiệp Singapore không nên chỉ nhìn Việt Nam qua lăng kính chi phí hay ưu đãi thuế. Những khoản đầu tư mang lại giá trị bền vững nhất là những dự án cùng tăng trưởng với người lao động, đối tác và cộng đồng xung quanh.

Sự thay đổi này xuất phát từ thực tế kinh tế TP HCM. Hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số vào năm 2027, chính quyền TP HCM đặt ưu tiên hàng đầu vào các dự án có hàm lượng công nghệ cao và thúc đẩy doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng. Việc thu hút vốn tập trung vào năng lực tạo ra giá trị gia tăng tại địa phương thay vì đo đếm thuần túy bằng số lượng vốn đăng ký.
Tiêu chuẩn xanh và mục tiêu công nghệ cao
Yêu cầu chuyển đổi từ phía chính quyền TP HCM tạo ra những tiêu chí tuyển chọn nhà đầu tư khắt khe hơn. Ông Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh thành phố đang đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các ngành sản xuất tiên tiến, vi mạch bán dẫn, trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Thành phố khuyến khích các dự án kết hợp giữa sản xuất với nghiên cứu, đào tạo nhân lực và liên kết viện – trường để thương mại hóa công nghệ.

Tại Khu Công nghệ cao TP HCM, Ban Quản lý đặt ra những quy chuẩn kỹ thuật cụ thể cho các dự án mới. Ông Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP HCM, cho biết đơn vị này đã cam kết đạt trạng thái Net Zero vào năm 2045. Đối với các dự án trung tâm dữ liệu, chỉ số hiệu quả sử dụng năng lượng (PUE) bắt buộc phải dưới 1,3. Hạ tầng viễn thông 5G cũng được phủ sóng 100% trên toàn khu trong năm 2026 nhằm phục vụ cho sản xuất thông minh.
Những tiêu chuẩn xanh và công nghệ cao này đặt ra thử thách cho các nhà cung ứng nội địa. Nếu doanh nghiệp Việt Nam không kịp nâng cấp quy trình và tiêu chuẩn sản xuất, các tập đoàn quốc tế sẽ gặp khó khăn trong việc tăng tỷ lệ nội địa hóa. Lợi thế về giá sản xuất thấp không còn đủ để duy trì sức cạnh tranh khi các chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt về giảm phát thải và quản trị số.
Ông Pang Te Cheng, Tổng Lãnh sự Cộng hòa Singapore tại TP HCM, nhận định rằng giai đoạn hợp tác mới giữa hai bên cần kết nối đồng bộ giữa vốn, công nghệ, chuyên môn và nguồn nhân lực chất lượng cao. Mối quan hệ hợp tác kinh tế giữa Singapore và TP HCM đang chuyển dịch từ thương mại truyền thống sang hợp tác đổi mới sáng tạo và công nghệ mới.
Kết nối R&D và phát triển năng lực nội sinh
Để giải quyết bài toán nâng cấp nhà cung ứng địa phương, các mô hình hợp tác thực chất về nghiên cứu và phát triển đang được triển khai. Mô hình Trung tâm Nghiên cứu Sản xuất Tiên tiến Việt Nam, hình thành từ sự hợp tác giữa Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore (A*STAR) với Becamex, là một ví dụ về việc kết hợp chuyên môn nghiên cứu của Singapore với thực địa sản xuất tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, Khu Công nghệ cao TP HCM đang chuẩn bị quỹ đất 200 ha để phát triển không gian Công viên Khoa học và Công nghệ. Ông Nguyễn Kỳ Phùng cho biết khu vực này không tập trung cho sản xuất đại trà, mà dành riêng để xây dựng các trung tâm R&D và hệ thống phòng thí nghiệm dùng chung. Mục tiêu chính của dự án là thúc đẩy việc nghiên cứu, tạo ra các sản phẩm mẫu, hỗ trợ ươm tạo và nâng cao năng lực nội sinh cho các doanh nghiệp Việt Nam.
Đồng thời, Khu Công nghệ cao TP HCM cũng đang kêu gọi đầu tư vào phân khu 52 ha vừa hoàn tất thu hồi. Trong đó, thành phố dành 7,8 ha cho các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và ươm tạo, cùng 16 ha cho sản xuất công nghệ cao. Việc tạo ra các không gian nghiên cứu dùng chung giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu cho doanh nghiệp nội địa, tạo điều kiện để họ tiếp cận công nghệ mới và đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn Singapore.
Về phía cộng đồng doanh nghiệp, ông Wesley Chua nhấn mạnh rằng dự án đầu tư tốt nhất là dự án tập trung phát triển con người, củng cố các nhà cung ứng địa phương và chuyển giao kiến thức cho thế hệ tiếp theo. Doanh nghiệp Singapore sẵn sàng mang đến nguồn vốn, công nghệ, năng lực quản trị và hạ tầng logistics, nhưng sự thành công dài hạn phụ thuộc vào khả năng xây dựng một hệ sinh thái đối tác địa phương vững mạnh.
Mối liên kết giữa dòng vốn FDI Singapore và doanh nghiệp nội địa vì vậy không dừng lại ở các hợp đồng gia công. Sự chủ động đồng hành từ cả hai phía – thông qua các trung tâm R&D, hạ tầng dùng chung và cam kết chuyển giao công nghệ – đang tạo ra nền tảng cho sự phát triển bền vững của chuỗi cung ứng tại TP HCM trong giai đoạn tới.
Quân Bảo