Công cụ AI hiệu quả khi tạo ra giá trị mới, những mô hình vận hành mới cho doanh nghiệp, thay vì chỉ dừng lại ở việc tối ưu hoạt động.
Đưa nhân sự mới AI trong doanh nghiệp, nhất là nhân sự có khả năng tự chủ công việc cao như Agentic AI, doanh nghiệp cần hoàn thiện quản trị tri thức và đào tạo đầy đủ từ chiến lược, quy trình, văn hoá làm việc thì đầu tư cho AI mới được chuyển hoá thành lợi nhuận.
AI thế hệ mới - Agentic AI đang biến nhân viên từ người thực thi thành người giám sát, từ người chèo thuyền thành người cầm lái. Tuy nhiên, để làm được điều này, trước hết cần dạy Agentic AI cách “đọc” bản đồ doanh nghiệp.
Quá trình chuyển dịch từ AI trợ lý sang Agentic AI, doanh nghiệp tự hành gắn liền có các tầng phối hợp giữa con người và nhân sự số AI. Nhớ lại giai đoạn 2022 - 2023, khi AI được ứng dụng vào doanh nghiệp, vai trò của con người được nhấn mạnh với việc luôn phê duyệt mọi quyết định. Giai đoạn hiện nay, AI tự động hoá, hệ thống Agentic AI có thể tự vận hành và kết nối với nhau theo những luồng quy trình do doanh nghiệp thiết kế. Theo dự báo, trong thời gian ngắn nữa, doanh nghiệp có thể “chạy” những luồng quy trình mới mà ở đó quyền quyết định được trao cho AI.
Đầu tư cho ứng dụng AI đã trở thành tất yếu tại nhiều doanh nghiệp với các quy mô khác nhau. Một nghiên cứu được chúng tôi thực hiện tại các doanh nghiệp cho thấy những điểm sáng mà AI mang lại. Nhiều bộ phận đã nhìn thấy sự tối ưu trong thời gian xử lý công việc, quy trình xử lý công việc hay lập kế hoạch sản xuất nhanh hơn. AI đã và đang tạo ra động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, nhìn trên bình diện chung của doanh nghiệp - ở kết quả kinh doanh cuối cùng, nhiều doanh nghiệp chưa thấy nhiều khác biệt. Nói cách khác, động lực AI chưa chuyển hóa thành giá trị cụ thể, thành các kết quả kinh doanh có thể đo lường.
Có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan khiến không ít doanh nghiệp nhận thấy chưa thành công trong việc ứng dụng AI. Trong đó, vấn đề quản trị dữ liệu doanh nghiệp cần được lưu tâm. Nếu chỉ xem ứng dụng AI không chỉ gắn liền với chuyển đổi số và thuộc thẩm quyền phòng công nghệ hay chỉ là dự án đổi mới sáng tạo thì chưa thể thành công. AI khi đó được đưa vào những quy trình cũ đã vận hành nhiều năm, dữ liệu rời rạc, phân mảnh qua nhiều tầng nấc và quyền quyết định chưa rõ ràng. Khi dữ liệu doanh nghiệp chưa được làm sạch và chuẩn hoá mà đã đưa công cụ AI vào sử dụng, về bản chất những lỗ hổng về quản trị, những việc làm kém hiệu quả sẽ bị nhân gấp nhiều lần lên với sức mạnh của Agentic AI.
Vì vậy, chúng tôi khuyến nghị doanh nghiệp cần ưu tiên cho các nền tảng dữ liệu, trong đó doanh nghiệp phải rà soát, kiểm kê, làm sạch dữ liệu trước khi ứng dụng AI. Điều này có nghĩa là cần phải xây nền rồi mới tính đến việc đầu tư ứng dụng. Doanh nghiệp không nên chỉ đầu tư AI, trước hết nghĩ nhiều hơn đến việc thiết kế và quản trị cho AI. Tư duy về dự án chuyển đổi số và ứng dụng AI lúc đó sẽ là tư duy tích hợp và chiến lược cốt lõi của doanh nghiệp.
Công cụ AI hiệu quả khi tạo ra giá trị mới, những mô hình vận hành mới cho doanh nghiệp, thay vì chỉ dừng lại ở việc tối ưu hoạt động. Mục tiêu này chỉ đạt được khi AI được “nhúng” vào quy trình vận hành.
Với ý nghĩa đó, khái niệm “Context Engineering” - kỹ thuật ngữ cảnh - cần được nhấn mạnh. Đây là quá trình thiết kế hệ thống động nhằm cung cấp đúng thông tin, đúng công cụ và đúng định dạng vào đúng thời điểm cho mô hình ngôn ngữ lớn tại doanh nghiệp. Khái niệm này được mở rộng, phát triển từ các đoạn văn bản đầu vào (prompt) giao tiếp với mô hình AI đơn lẻ sang việc thiết kế, kiến trúc toàn bộ hệ sinh thái dữ liệu và vòng đời tương tác của AI.
Hiện nay, khi AI được trao quyền quyết định, Context Engineering cần đưa toàn bộ thông tin chính xác nhất về bối cảnh để Agentic AI có thể tham gia trong quá trình tự trị công việc. Tuy nhiên thực tế doanh nghiệp hiện nay đang tồn tại một vấn đề lớn khi con người - con người trong tổ chức đôi khi đã không truyền đạt đầy đủ bối cảnh cho nhau. Bên cạnh đó, chiến lược không nằm trong hệ thống tri thức doanh nghiệp được truyền đạt thông suốt ở các tầng từ cấp quản lý, cấp trung và cấp nhân viên thực thi nhiệm vụ. Thông tin về văn hoá doanh nghiệp không được hệ thống hoá trở thành tri thức doanh nghiệp. Thông tin về quy trình, cách thức đo lường cho mỗi vị trí, mỗi quy trình chưa được hệ thống hoá, chuẩn hoá.
Ở thế hệ AI mới - Agentic AI, doanh nghiệp cần tiến thêm một bước cao hơn: hệ thống hoá chiến lược, quy trình, các giá trị của tổ chức để trở thành tri thức chung, sau đó chuyển đổi thành tri thức số. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp sẽ huấn luyện cho Agentic AI phương pháp, cách thức tư duy tương tự như cách chúng ta đào tạo, hướng dẫn cho đội ngũ nhân sự mới. Chỉ có như vậy mới giảm thiểu được các vấn đề sai sót của AI cũng như nhân hiệu quả hoạt động của công nghệ.
Trong quá trình chuyển đổi quản trị trên, vai trò của CEO rất quan trọng. Những chuyển đổi tư duy của lãnh đạo về việc xây dựng mô hình tổ chức cũng như cam kết trong việc dẫn dắt chuyển đổi là yếu tố tạo nền tảng để ứng dụng AI gắn với chiến lược phát triển doanh nghiệp.
