Quảng Ninh: Khơi thông nguồn lực từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp

Đây được xem là động lực cốt lõi nhằm cụ thể hóa mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy làn sóng khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn toàn tỉnh.

Từ "kinh tế bờ mương" đến sân chơi chuyên nghiệp

Trong bức tranh kinh tế đa sắc màu của Quảng Ninh, việc chuyển đổi từ hộ gia đình sang mô hình doanh nghiệp không đơn thuần là sự thay đổi tên gọi, mà là cuộc cách mạng về tư duy quản trị, mở ra không gian tăng trưởng không giới hạn cho khối kinh tế tư nhân. Những quán ăn, tiệm tạp hóa hay cơ sở thủ công nhỏ lẻ nay đứng trước cơ hội lớn để chuyên nghiệp hóa và tiếp cận các nguồn lực bài bản.

Để hiện thực hóa chủ trương này, điểm nhấn bước ngoặt của Quảng Ninh là việc xóa bỏ hoàn toàn hình thức thuế khoán kể từ ngày 1/1/2026. Đây là bước đi dũng cảm nhằm minh bạch hóa sản xuất kinh doanh, xóa bỏ bất bình đẳng nghĩa vụ thuế và tạo sân chơi công bằng cho mọi thành phần kinh tế. Sự thay đổi này ngay lập tức mang lại chuyển biến rõ nét.

Tính đến tháng 6/2026, toàn tỉnh đã có 34.605 hộ kinh doanh chủ động chuyển sang phương pháp kê khai thuế. Công tác chuẩn hóa, định danh mã số thuế đạt tỷ lệ 88,56%. Phương pháp kê khai hiện đại cùng hệ thống hóa đơn điện tử không chỉ chống thất thu ngân sách, mà quan trọng hơn, đóng vai trò là "bước đệm" tập dượt cho các hộ làm quen với sổ sách, minh bạch tài chính trước khi lên doanh nghiệp.

Không dừng lại ở cơ chế, Quảng Ninh còn trực tiếp tiếp sức bằng công nghệ thiết thực. Tỉnh cấp miễn phí phần mềm kế toán tích hợp hóa đơn điện tử cho các doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh chuyển đổi. Ngành Thuế địa phương cũng tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) để tự động cảnh báo rủi ro, phân tích dòng tiền và hỗ trợ người dân xác định nghĩa vụ thuế nhanh chóng, giảm tối đa phiền hà hành chính.

Hành trình nâng tầm này được tiếp sức bởi Kế hoạch số 106/KH-UBND ban hành ngày 11/3/2026 về vận động hộ kinh doanh chuyển đổi giai đoạn 2026-2030, cụ thể hóa các ưu đãi thuế, đất đai, tín dụng theo Nghị định số 20/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp về bước ngoặt này, Bà Vũ Thị Ngọc Bích - P. Giám đốc Công ty CP Đầu tư BT Quảng Ninh, khẳng định: Việc chuyển đổi từ mô hình hộ kinh doanh cá thể lên thành doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là thay đổi một chiếc áo mới về mặt pháp lý, mà nó thực sự đã tạo điều kiện tối ưu cho chúng tôi trong việc bứt phá, mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao toàn diện năng lực quản trị nội bộ. Quan trọng hơn, bước đi chiến lược này còn mở ra những cánh cửa cơ hội vô cùng lớn để đơn vị tiếp cận sâu rộng, hiệu quả các chính sách hỗ trợ kịp thời từ phía Nhà nước. Đây chính là bệ phóng vững chắc giúp chúng tôi tập trung nguồn lực để xây dựng thương hiệu uy tín, định vị chỗ đứng vững chắc và không ngừng phát triển, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo bà Ngọc Bích, thay vì hoạt động đơn lẻ, các cơ sở nên chủ động tham gia mạng lưới liên kết để tìm kiếm cơ hội hợp tác, đồng thời chuẩn hóa quản trị và minh bạch tài chính để dễ tiếp cận nguồn vốn. Đặc biệt, việc tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ chuyển đổi số, chủ động đổi mới sáng tạo và linh hoạt thích ứng là chìa khóa sống còn giúp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Những con số bứt phá ấn tượng

Sự quyết liệt trong điều hành của chính quyền tỉnh đã mang lại những "quả ngọt" xứng đáng, thể hiện qua các chỉ số vĩ mô 6 tháng đầu năm 2026. Dù kinh tế toàn cầu diễn biến phức tạp, thị trường xuất khẩu trồi sụt, giá nguyên liệu biến động và sức mua nội địa chưa phục hồi hoàn toàn, Quảng Ninh vẫn khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế khu vực phía Bắc.

Để có được những tín hiệu lạc quan này, Quảng Ninh đã triển khai nhất quán chiến lược "trải thảm đỏ" và đồng hành toàn diện cùng kinh tế tư nhân. Xác định đây là động lực tăng trưởng cốt lõi, tỉnh liên tục cắt giảm rào cản hành chính, mở rộng hạn mức tiếp cận tín dụng và tối ưu hóa quỹ đất sản xuất cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đặc biệt, thông qua việc cụ thể hóa các gói hỗ trợ tài khóa, miễn giảm thuế, chính quyền địa phương đã tạo ra một hệ sinh thái khởi nghiệp an toàn, bình đẳng.

Sự chủ động tháo gỡ nút thắt từ gốc của tỉnh không chỉ tiếp thêm sự tự tin cho các hộ kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi, mà còn trở thành chất xúc tác mạnh mẽ thúc đẩy làn sóng gia nhập thị trường tăng tốc vượt bậc.

Theo báo cáo tại cuộc gặp gỡ doanh nghiệp nhằm thẳng thắn tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng năm 2026, toàn tỉnh có 2.478 doanh nghiệp thành lập mới, đạt 99,1% kế hoạch theo Nghị quyết số 05-NQ/TU (mục tiêu 2.500 doanh nghiệp) và đạt 82,6% kế hoạch năm do UBND tỉnh giao (mục tiêu 3.000 doanh nghiệp). Làn sóng này nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn lên 14.133. Tính gộp cả đơn vị trực thuộc, đến ngày 22/6/2026, toàn tỉnh có 2.428 đơn vị mới gia nhập thị trường với tổng vốn đăng ký đạt 18.943 tỷ đồng.

Cơ cấu ngành nghề của doanh nghiệp mới dịch chuyển tích cực, bám sát định hướng phát triển bền vững. Các lĩnh vực thu hút nhiều vốn nhất gồm thương mại, dịch vụ, xây dựng, công nghiệp chế biến, chế tạo và logistics — những ngành có giá trị gia tăng cao và tạo việc làm lớn.

Sức chống chịu của nền kinh tế được chứng minh khi số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động giảm mạnh 16,7% so với cùng kỳ năm 2025, dừng ở mức 1.514 đơn vị. Ngược lại, dòng vốn ngoài ngân sách đổ mạnh về đất mỏ đạt 119.169 tỷ đồng với 48 dự án cấp mới và 7 dự án tăng vốn. Khu vực FDI cũng ghi nhận kết quả khả quan với 760 triệu USD giải ngân và đăng ký mới, củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.

Sự khởi sắc này tác động trực tiếp lên các chỉ tiêu kinh tế quan trọng khác như: Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu: Đạt 4,862 tỷ USD, tăng 16,9%. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội, đạt 59.620 tỷ đồng, tăng 13,17%. Thu ngân sách nhà nước, đạt kỷ lục 47.534 tỷ đồng, vượt 18% kế hoạch 6 tháng, tăng 58% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng số thu nội địa đạt 38.184 tỷ đồng (tăng tới 80%), tạo dư địa lớn để tái đầu tư hạ tầng và an sinh xã hội.

Nền tảng của thành công bắt nguồn từ cải cách hành chính quyết liệt. Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) và Chỉ số hài lòng của người dân, doanh nghiệp (SIPAS) năm 2025 của Quảng Ninh cùng xếp thứ 2/34 tỉnh, thành phố được đánh giá. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) vững vàng trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu. Đặc biệt, Chỉ số phát triển kinh tế tư nhân (BPI) đứng thứ 3 toàn quốc. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính trước và đúng hạn 6 tháng đầu năm đạt mức gần tuyệt đối: 99,2%.

Tại Hội nghị đối thoại doanh nghiệp, ông Bùi Văn Khắng – Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh khẳng định, xác định doanh nghiệp là trung tâm của quá trình phát triển. Mọi chủ trương, chính sách của tỉnh đều hướng tới mục tiêu giảm chi phí, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính, tháo gỡ kịp thời khó khăn về đầu tư, đất đai, tín dụng, thuế và tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Bằng những quyết sách đột phá và tinh thần đồng hành thực chất, Quảng Ninh đã chuyển hóa thành công khối kinh tế bình dân thành động lực tăng trưởng mới. Đây là nền tảng vững chắc để cộng đồng doanh nghiệp địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh, lớn mạnh và đóng góp bền vững cho nền kinh tế.