Không chỉ thăng hạng ấn tượng trên bản đồ đổi mới sáng tạo Quảng Ninh còn đang kiến tạo một hệ sinh thái số hiện đại, dẫn dắt tiến trình phát triển nhanh và bền vững.
Trên bản đồ đổi mới sáng tạo quốc gia, Quảng Ninh đang trở thành một hiện tượng với lộ trình bứt phá đầy ấn tượng. Chỉ trong vòng 3 năm, địa phương này đã thực hiện những bước tiến dài trên bảng xếp hạng PII, từ vị trí thứ 9 năm 2023 lên thứ 6 vào năm 2024 và đến năm 2025 Quảng Ninh đã chính thức xác lập vị thế trong Top 3 toàn quốc, bám sát hai trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.
Khẳng định vị thế và tầm nhìn dài hạn
Kết quả này phản ánh rõ quyết tâm chính trị cao, tư duy phát triển dài hạn của tỉnh Quảng Ninh trong việc lấy khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo làm nền tảng cho tăng trưởng. Theo công bố năm 2025, Quảng Ninh đạt 58,41 điểm, tăng 3 bậc so với năm trước. Đáng chú ý, cả 7 trụ cột của chỉ số PII đều nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu, cho thấy sự phát triển cân bằng và có chiều sâu.
Bà Vũ Thị Kim Chi - Phó Giám đốc Sở KHCN tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh, PII không chỉ là công cụ xếp hạng, mà còn đóng vai trò như “thước đo dẫn đường”, giúp Quảng Ninh nhận diện chính xác điểm mạnh, điểm yếu, từ đó hoạch định chính sách, xác định khâu đột phá để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững gắn với Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị.
Ngay từ khi PII được triển khai, Quảng Ninh đã xác định đây là chỉ số quan trọng, gắn chặt với các bộ chỉ số điều hành khác như PCI, PAR Index hay DTI. Theo đó, Quảng Ninh đã ban hành kế hoạch chuyên đề, phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành theo từng chỉ số thành phần, đồng thời thường xuyên rà soát dữ liệu để kịp thời điều chỉnh giải pháp. Một trong những nền tảng quan trọng giúp Quảng Ninh cải thiện PII chính là môi trường thể chế minh bạch với chỉ số “thiết chế pháp lý và an ninh trật tự” đạt điểm tuyệt đối. Điều này tạo dựng niềm tin vững chắc cho cộng đồng doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao.
Chia sẻ về sự hỗ trợ của Quảng Ninh, ông Nguyễn Quang Mâu - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty CP Gốm Đất Việt cho biết, sự minh bạch trong thể chế và những chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo thiết thực của Quảng Ninh là động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư hàng trăm tỷ đồng vào dây chuyền sản xuất hiện đại và tự động hóa.
Việc Quảng Ninh dẫn đầu về thiết chế pháp lý giúp chúng tôi yên tâm tuyệt đối khi dồn lực cho nghiên cứu, từ đó sở hữu hàng loạt bằng độc quyền giải pháp hữu ích và trở thành doanh nghiệp KHCN điển hình. Chính môi trường an toàn và sòng phẳng này đã biến những ý tưởng sáng tạo thành giá trị kinh tế thực tế - ông Mâu nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, ông Bruno Jaspaert - Tổng Giám đốc Tổ hợp KCN DEEP C cũng khẳng định sự đồng hành quyết liệt của Quảng Ninh là điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư quốc tế triển khai mô hình KCN sinh thái và chuyển đổi số.
Đột phá hạ tầng kỹ thuật số
Để hiện thực hóa khát vọng đổi mới, Quảng Ninh đã mạnh tay chi hơn 2.300 tỷ đồng cho KHCN trong giai đoạn 2020–2025, với nguồn lực tiếp tục được ưu tiên mở rộng trong năm 2025. Nguồn vốn này được chuyển hóa thành hạ tầng số hiện đại với mạng 5G và internet tốc độ cao phủ sóng các khu kinh tế, du lịch trọng điểm, tạo “đường cao tốc” cho các mô hình kinh tế số phát triển. Trọng tâm của hệ sinh thái này chính là lực lượng 35 doanh nghiệp KHCN hiện nay – con số ấn tượng khi tăng gấp 2,5 lần so với năm 2020. Sự chủ động trong nghiên cứu và xác lập quyền sở hữu trí tuệ của khối doanh nghiệp đang trở thành đòn bẩy trực tiếp nâng cao giá trị gia tăng và vị thế cạnh tranh cho kinh tế tỉnh.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh tham quan các sản phẩm ứng dụng KHCN, khởi nghiệp sáng tạo tại Diễn đàn Khởi nghiệp sáng tạo quốc gia lần thứ 7 - Quảng Ninh 2025.
Bước sang giai đoạn 2026-2030, Quảng Ninh xác định trọng tâm là hoàn thiện thể chế, đột phá hạ tầng và phát triển dữ liệu số. Tỉnh sẽ xây dựng Đề án chuyển đổi số toàn diện giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045, đồng thời triển khai thí điểm cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng, mở ra hướng đi mới cho kinh tế số biên mậu.
Về hạ tầng, Quảng Ninh tập trung đầu tư đồng bộ trang thiết bị, máy móc, bảo đảm phục vụ hiệu quả công tác chuyên môn. Mục tiêu đặt ra là chậm nhất đến hết quý I/2026, toàn bộ xã, phường, sở, ban, ngành trên địa bàn tỉnh phải được trang bị đầy đủ phương tiện theo yêu cầu. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ Khu Công nghệ số tập trung tại Tuần Châu, xây dựng Trung tâm Tích hợp dữ liệu tỉnh, mở rộng phủ sóng 5G, xóa vùng lõm sóng tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Dữ liệu được xác định là nguồn lực chiến lược, với yêu cầu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”.
Đặc biệt, Quảng Ninh sẽ tập trung đẩy mạnh triển khai các ứng dụng số, tiện ích số trong các ngành kinh tế mũi nhọn, trọng tâm là du lịch, công nghiệp và các lĩnh vực có lợi thế. Cùng với đó, các giải pháp Internet vạn vật (IoT) được ứng dụng sâu rộng trong nông nghiệp, môi trường, giao thông và y tế nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và chất lượng dịch vụ. Trong lĩnh vực công nghiệp – logistics, Quảng Ninh thúc đẩy triển khai các mô hình nhà máy thông minh, logistics thông minh dựa trên nền tảng 5G và IoT, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Dù đạt được những thành tựu đáng tự hào, Quảng Ninh vẫn thẳng thắn nhìn nhận các “điểm nghẽn” như chi phí gia nhập thị trường hay tỷ lệ doanh nghiệp đạt chứng chỉ ISO, đơn đăng ký giống cây trồng hay tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo để tiếp tục tháo gỡ. Việc nhận diện đúng “điểm nghẽn” giúp Quảng Ninh ban hành chính sách sát thực tế, bảo đảm đà phát triển bền vững. Với mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng Đông Bắc, Quảng Ninh tiếp tục kiên định con đường phát triển dựa trên KHCN và chuyển đổi số.
Vị trí thứ 3 PII là nền tảng quan trọng, song thách thức phía trước vẫn lớn. Thời gian tới, Quảng Ninh sẽ tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư cho nghiên cứu – phát triển, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong khu vực doanh nghiệp, hoàn thiện thể chế và nâng cao mức độ sẵn sàng của hạ tầng số, hạ tầng công nghiệp, qua đó đưa KHCN và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực nội sinh cho phát triển nhanh, bền vững – bà Vũ Thị Kim Chi cho biết thêm.
