Quảng Ninh: Tối ưu hóa tài sản công dôi dư, chống thất thoát và lãng phí

Việc phân công lãnh đạo sâu sát đến tận xã, phường, đặc khu đã và đang giúp tỉnh nhanh chóng biến những trụ sở bỏ trống thành các công trình y tế, giáo dục, dân sinh, chống thất thoát và tối ưu hóa nguồn lực công.

Tối ưu hóa nguồn lực công

Trở thành một trong những địa phương đi đầu trên cả nước trong việc rà soát, xây dựng phương án sắp xếp và xử lý tài sản công, tỉnh Quảng Ninh đã quán triệt sâu sắc các chỉ đạo từ Trung ương ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình mới. Tỉnh kiên định chủ trương thực hiện nhiệm vụ này theo hướng tinh gọn, tiết kiệm, hiệu quả và đúng quy định, quyết tâm không để xảy ra hành vi tiêu cực, tham nhũng hay thất thoát nguồn lực của nhà nước. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của tỉnh là tận dụng tối đa công năng của các trụ sở hiện có, hạn chế đến mức tối đa việc duyệt chi ngân sách để xây mới.

Qua kết quả rà soát tổng thể và kiểm kê trên diện rộng, tính đến thời điểm hiện tại, địa phương đã thống kê chính xác hệ thống tài sản công dôi dư trên toàn địa bàn với tổng số 776 cơ sở nhà, đất cần xử lý. Bằng sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt của cả hệ thống chính trị, tính đến cuối tháng 5/2026, tỉnh Quảng Ninh đã xử lý dứt điểm 538 cơ sở, đạt tỷ lệ gần 69,3% tổng số tài sản dôi dư. Toàn bộ 100% các cơ quan, đơn vị, tổ chức hành chính sự nghiệp trên địa bàn cũng đã hoàn thành việc kiểm kê và cập nhật dữ liệu tài sản công lên hệ thống phần mềm quản lý tập trung theo đúng hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Các hình thức xử lý đã được địa phương áp dụng hết sức linh hoạt và đa dạng nhằm phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn. Nhiều cơ sở được điều chuyển làm trụ sở làm việc cho các cơ quan đang thiếu diện tích, trong khi một số cơ sở khác được chuyển đổi công năng thành cơ sở y tế, trường học hoặc điểm sinh hoạt cộng đồng phục vụ trực tiếp cho đời sống nhân dân. Đối với những vị trí không còn nhu cầu sử dụng vào mục đích công, tỉnh tiến hành thanh lý, thu hồi đất để tổ chức đấu giá, tạo nguồn vốn cho các dự án phát triển kinh tế và xã hội.

Hiện nay, Quảng Ninh đang dồn toàn lực rà soát nhằm xây dựng phương án xử lý dứt điểm 238 cơ sở nhà, đất dôi dư còn lại. Để bảo đảm tính thực tế và khả thi, tỉnh đã thành lập nhiều đoàn công tác liên ngành trực tiếp đi khảo sát hiện trạng tại từng xã, phường, đặc khu. Tại các buổi làm việc thực địa, lãnh đạo tỉnh yêu cầu chính quyền cơ sở phải đánh giá kỹ lưỡng, thống kê tỉ mỉ từng mét vuông đất cũng như diện tích sàn xây dựng nhằm tránh sai lệch thông tin.

Chính quyền tỉnh kiên quyết chỉ đạo các cấp cơ sở phải tính toán, xây dựng phương án xử lý bảo đảm tính khả thi và mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất, nghiêm cấm việc đề xuất các phương án mang tính hình thức, dàn trải gây lãng phí nguồn lực đất đai. Mặt khác, đối với những cơ sở nhà, đất trên địa bàn thuộc quyền quản lý của các cơ quan, bộ, ngành Trung ương nhưng chưa hoàn tất thủ tục bàn giao, các địa phương được yêu cầu sớm tổng hợp danh mục chi tiết để Ủy ban nhân dân tỉnh phối hợp, làm việc trực tiếp với các Bộ, ngành liên quan nhằm có giải pháp xử lý dứt điểm, quyết không để tình trạng bỏ trống gây xuống cấp tài sản.

Chủ động rà soát và xử lý dứt điểm từng cơ sở dôi dư

Nhìn rộng ra toàn quốc, thời gian qua, gắn liền với tiến trình thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh gọn các đơn vị hành chính, chính quyền các địa phương trên cả nước đã hết sức tích cực, chủ động trong việc bố trí, quản lý và xử lý tài sản công. Theo báo cáo tổng hợp từ Bộ Tài chính, hầu hết các địa phương đến nay đã hoàn thành xong công tác xử lý bước đầu đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư. Kết quả quan trọng này bước đầu bảo đảm mọi tài sản công đều có đối tượng chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng và khai thác theo đúng quy định của pháp luật.

Dù vậy, việc bàn giao tài sản trên giấy tờ mới chỉ là giai đoạn khởi đầu của một quá trình phức tạp. Để bảo đảm việc xử lý và khai thác nhà, đất đạt hiệu quả thực chất, tránh tình trạng trụ sở bị bỏ trống, mọc cỏ dại hay xuống cấp nghiêm trọng theo thời gian, các cơ quan liên quan sau khi tiếp nhận bắt buộc phải tiếp tục triển khai bước hai. Đây được đánh giá là giai đoạn then chốt nhằm đưa các cơ sở này vào khai thác trực tiếp hoặc xử lý triệt để theo đúng quy hoạch phát triển chung của từng vùng.

Nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của nhiệm vụ này đối với sự phát triển ổn định của nền kinh tế, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã đưa ra những chỉ đạo hết sức gắt gao đối với lãnh đạo các địa phương. Theo đó, Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải trực tiếp lãnh đạo, chịu trách nhiệm toàn diện đối với công tác quản lý, khai thác và xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là tuyệt đối không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí và phải tận dụng tối đa công năng sử dụng của các trụ sở làm việc hiện có.

Đồng thời, đối với các cơ sở nhà, đất đã có quyết định giao, điều chuyển hoặc chuyển đổi công năng sang làm trụ sở làm việc mới, cơ sở hoạt động sự nghiệp, hay phục vụ mục đích công cộng như nhà văn hóa, trạm y tế, công viên, các địa phương phải khẩn trương hoàn thành thủ tục bàn giao để đưa vào sử dụng ngay. Các cơ quan chức năng cần tiếp tục rà soát diện tích dôi dư còn lại trên địa bàn nhằm điều chuyển, đưa vào sử dụng bảo đảm phù hợp và đúng quy định của pháp luật.

Nhằm tăng cường tính sâu sát trong quá trình tổ chức thực hiện, các địa phương được yêu cầu phân công lãnh đạo làm việc trực tiếp với từng xã, phường, đặc khu để đôn đốc và chỉ đạo sát sao. Chính quyền cấp tỉnh không chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn xây dựng phương án mà còn trực tiếp cho ý kiến, phê duyệt các đề xuất khai thác, xử lý tài sản dôi dư do cấp xã trình lên, bảo đảm tính khả thi cao, đúng quy định và mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực cho ngân sách.

Bằng tinh thần khẩn trương, tích cực, nghiêm túc và hiệu quả, tỉnh Quảng Ninh đã và đang khẳng định vai trò chủ động, đi đầu trong việc quản lý tài sản công dôi dư sau sáp nhập. Việc hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp gắn liền với việc tối ưu hóa tài sản công không chỉ giúp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần giải phóng nguồn lực đất đai, tạo đà cho sự phát triển kinh tế và xã hội bền vững của địa phương trong giai đoạn mới.