Quỹ đầu tư mạo hiểm công - tư đầu tiên của TP Hồ Chí Minh vừa ra mắt đánh dấu một bước tiến của quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương.
Quỹ này đang được đặt kỳ vọng cao từ chính TP HCM và các nhà đầu tư tư nhân tham gia góp vốn, đặc biệt là các đối tượng chờ đầu tư của quỹ.
Quỹ đầu tư mạo hiểm TP HCM có pháp nhân là Công ty Cổ phần Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP HCM (HCM VIF JSC). Vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách góp 40%, tương đương 200 tỷ đồng; phần còn lại huy động từ các nhà đầu tư tư nhân, doanh nghiệp và tổ chức tài chính, gồm Vingroup (60 tỷ đồng), Sovico (100 tỷ đồng), Becamex (50 tỷ đồng), VinaCapital và Sunwah mỗi đơn vị góp 25 tỷ đồng, các tập đoàn góp 10 tỷ đồng gồm VNG, CT Group, FPT, Hoa Sen. Quỹ đặt tầm nhìn chiến lược, mục tiêu quy mô vốn rõ ràng đạt 5.000 tỷ đồng vào năm 2035. Lĩnh vực đầu tư tập trung vào các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo, robot tự động hóa.
Có thể thấy, quỹ ra mắt và vận hành trên cơ sở pháp lý là Nghị định 264/2025/NĐ-CP. Và mặc dù quỹ được thành lập tại địa phương, có vốn góp của địa phương, song quy mô của quỹ đang khởi điểm ở mức tối thiểu theo quy định của quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia. Tương tự, tầm nhìn cũng thể hiện tầm vóc quy mô này (vốn 2.000 tỷ đồng trong 5 năm cho quỹ quốc gia).
Ở góc độ đại diện vận hành quỹ, ông Hoàng Đức Trung, Giám đốc quỹ đầu tư VinaCapital Ventures, được cử làm Giám đốc điều hành HCM VIF JSC cho biết, quỹ hướng đến trở thành "vốn mồi" dẫn dắt thị trường. Từ quy mô 500 tỷ đồng, quỹ đặt mục tiêu mỗi đồng vốn đầu tư sẽ là một thỏi "nam châm" thu hút thêm ít nhất từ 3 đến 5 đồng từ các quỹ đầu tư tư nhân và quốc tế. Quỹ này sẽ đóng vai trò tiên phong, định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực then chốt mà thị trường đang bỏ ngỏ hoặc e ngại rủi ro.
Bên cạnh đó, quỹ thực hiện chiến lược "đầu tư có chiều sâu", xây dựng "hệ thống quản trị theo chuẩn quốc tế" với tư duy đồng hành cùng đơn vị được cấp vốn.
“Một quỹ 500 tỷ đồng đòi hỏi một bộ máy vận hành chuyên nghiệp và chuẩn mực, vì vậy chúng tôi phải minh bạch tuyệt đối, mọi quyết định đầu tư đều dựa trên dữ liệu, hiệu quả và tiềm năng thực tế. Cùng với đó là tư duy đồng hành. Quỹ không chỉ cung cấp vốn, mà còn hỗ trợ các startup về quản trị, mạng lưới kết nối và chia sẻ kinh nghiệm, trở thành một người bạn và là đối tác đáng tin cậy”, ông Trung chia sẻ.
Quỹ hướng đến giải quyết khó khăn lớn của các doanh nghiệp tư nhân đổi mới sáng tạo tiếp cận vốn giai đoạn sớm do rủi ro cao và thiếu cơ chế hỗ trợ phù hợp. Tuy quỹ được góp vốn bởi vốn công và các tập đoàn “sếu đầu đàn”, nhà vận hành quản lý quỹ thuộc CTCP quản lý quỹ với tài sản hàng đầu thị trường, song vận hành quỹ bằng cơ chế minh bạch, chính sách ưu đãi và định hướng chiến lược vẫn là thách thức, cần thời gian để mô hình, pháp nhân mới mẻ thực sự trở thành công cụ tài chính hiệu quả.
TS Đinh Thế Hiển, chuyên gia tài chính, cho rằng bài toán sử dụng vốn công và trách nhiệm đối với nguồn vốn công, đòi hỏi khắc phục tâm lý “chịu trách nhiệm”, sợ mất vốn. Bên cạnh đó, theo WB, thách thức phân bổ vốn công vào quỹ công-tư nằm ở việc phối hợp giữa mục tiêu xã hội (công) và mục tiêu lợi nhuận (tư). Do đó, rất cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng, quy định cụ thể về vai trò, trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia, đặc biệt là quy định về tiếp cận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt, trách nhiệm đồng hành… Theo đó, một hội đồng chuyên gia độc lập với các chuyên gia uy tín và chuyên môn đầu tư, thẩm định, quản trị… cùng ban đại diện quỹ với sự minh bạch hóa thông qua báo cáo công khai hàng quý và kiểm toán độc lập sẽ đảm bảo quỹ hoạt động hiệu quả.
Ngoài ra, ông Hiển cho rằng cần phối hợp với các định chế để mở rộng bảo lãnh tín dụng, tăng hiệu quả “đòn bẩy” vốn quỹ.
“Nguồn lực lớn đi kèm với trách nhiệm lớn, và hơn hết đó là niềm tin”, ông Hoàng Đức Trung chia sẻ. Áp lực của một quỹ tiên phong có thể nói đang khá lớn. Nhưng nhìn ở khía cạnh khác, các quy định của Nghị định 264/2025/NĐ-CP cho phép “rủi ro có kiểm soát”, chấp nhận mất vốn không vượt quá 50% vốn điều lệ và cơ chế “miễn trừ trách nhiệm” với người quản lý, điều hành, những hạt giống được “ươm” từ sự ra đời của quỹ và cơ chế rộng, thoáng, có thể sẽ là những bước đi đầu tiên tạo lối dẫn dắt niềm tin đầu tư; khơi dòng vốn vào khu vực động lực tăng trưởng mới.
