Việt Nam bước vào giai đoạn đô thị hóa mới với động lực từ FDI, công nghiệp và hạ tầng, song yêu cầu đặt ra là quy hoạch đồng bộ để nâng chất lượng tăng trưởng.
Theo báo cáo mới công bố của Cushman & Wakefield, Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn chuyển mình quan trọng trong tiến trình đô thị hóa, khi các động lực tăng trưởng truyền thống dần được thay thế bởi mô hình phát triển dựa trên chất lượng và tính bền vững.
Trong hơn ba thập kỷ qua, nền kinh tế Việt Nam đã trải qua nhiều bước ngoặt, từ giai đoạn mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài, gia nhập WTO cho đến tái cấu trúc sau các biến động toàn cầu. Hiện nay, nền kinh tế đang bước sang chu kỳ mới, hướng tới đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.
Dữ liệu từ báo cáo cho thấy, tăng trưởng GDP của Việt Nam duy trì ở mức tích cực, trung bình khoảng 6,2% trong 10 năm qua. Quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể, từ khoảng 2.290 USD lên hơn 5.000 USD. Sự gia tăng của tầng lớp trung lưu cùng tốc độ đô thị hóa nhanh đang tạo nền tảng cho nhu cầu bất động sản tiếp tục mở rộng.
Cushman & Wakefield nhận định, dòng vốn FDI tiếp tục đóng vai trò then chốt trong quá trình đô thị hóa, đặc biệt khi lĩnh vực sản xuất chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn đầu tư.
Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ, với nhóm hàng công nghệ như điện thoại, máy tính và linh kiện chiếm tỷ trọng ngày càng cao. Điều này phản ánh quá trình nâng cấp chuỗi giá trị, khi Việt Nam dần chuyển từ nền kinh tế dựa vào chi phí thấp sang cạnh tranh bằng công nghệ, năng suất và chất lượng lao động.
Các ngành công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học hay năng lượng mới đang được ưu tiên phát triển, qua đó mở ra dư địa lớn cho bất động sản công nghiệp và hệ sinh thái đô thị đi kèm.
Tuy nhiên, theo Cushman & Wakefield, thách thức lớn của Việt Nam hiện nay không nằm ở tốc độ đô thị hóa, mà ở chất lượng và mức độ đồng bộ của quy hoạch. Thực tế cho thấy quá trình phát triển còn phân mảnh, thiếu kết nối giữa các cấu phần đô thị.
Bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc, Giám đốc cấp cao tư vấn chiến lược của Cushman & Wakefield, cho rằng đô thị hóa thành công không chỉ dừng ở việc phát triển nhà ở, mà cần xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh.
Dẫn chứng từ quá trình di dân tại Thượng Hải hay sự hình thành các khu đô thị như EcoPark và Phú Mỹ Hưng, bà Ngọc nhấn mạnh: “Bài học quan trọng nhất là đô thị hóa không chỉ là bổ sung nguồn cung nhà ở. Cốt lõi là tạo ra một logic đô thị hoàn chỉnh, nơi hạ tầng, việc làm, giáo dục, y tế và chất lượng sống phát triển đồng bộ”.
Theo bà, với dư địa quy hoạch còn lớn, Việt Nam có cơ hội phát triển các đại đô thị tích hợp hiệu quả hơn. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi tư duy dài hạn, kỷ luật trong triển khai và cách tiếp cận nhất quán, thay vì phát triển đơn lẻ từng dự án.
Các nguyên tắc cốt lõi được chỉ ra gồm ưu tiên kết nối hạ tầng từ sớm, duy trì kỷ luật quy hoạch và phát triển hệ sinh thái đa chức năng. Những mô hình này không chỉ giúp gia tăng dân số đô thị mà còn đảm bảo giá trị bền vững và khả năng chống chịu trước biến động.
Trong dài hạn, Cushman & Wakefield đánh giá Việt Nam tiếp tục là một trong những thị trường tăng trưởng hấp dẫn trong khu vực, nhờ nền tảng dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh và môi trường đầu tư ngày càng cải thiện.
Tuy vậy, để duy trì đà tăng trưởng, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy quy hoạch đô thị theo hướng tích hợp. Khi các yếu tố này được triển khai đồng bộ, đô thị Việt Nam không chỉ mở rộng về quy mô mà còn nâng tầm về chất lượng, tạo nền tảng bền vững cho thị trường bất động sản trong giai đoạn tới.
