Số doanh nghiệp bất động sản thành lập mới và quay lại hoạt động tăng mạnh, phản ánh tín hiệu hồi phục, song áp lực sàng lọc vẫn hiện hữu.
Tháng đầu năm 2026, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhịp gia nhập thị trường sôi động trở lại. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), cả nước có gần 24.200 doanh nghiệp được thành lập mới, với tổng vốn đăng ký hơn 180.900 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm trước, số lượng doanh nghiệp tăng trên 127%, trong khi quy mô vốn đăng ký tăng hơn 92%.
Sự gia tăng này kéo theo nhu cầu lao động khi gần 108.200 lao động được đăng ký, tăng 33% so với tháng 1/2025. Nếu so với tháng liền trước, các chỉ tiêu về số doanh nghiệp, vốn đăng ký và lao động đều ghi nhận mức tăng lần lượt 41%, 9% và 8%, cho thấy thị trường khởi động khá nhanh ngay từ đầu năm.
Xét theo lĩnh vực, bất động sản là một trong những ngành có mức tăng đáng chú ý về số doanh nghiệp thành lập mới. Trong tháng 1, cả nước có 625 doanh nghiệp bất động sản được cấp phép, cao gấp hơn hai lần so với cùng kỳ năm ngoái. Diễn biến này phản ánh kỳ vọng của thị trường trong bối cảnh các nút thắt pháp lý được đặt vấn đề tháo gỡ và mặt bằng lãi suất duy trì xu hướng đi xuống.
Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn một chiều. Cùng kỳ, số doanh nghiệp bất động sản hoàn tất thủ tục giải thể lên tới 266 đơn vị, tăng 118% so với cùng kỳ năm trước. Thực tế này cho thấy quá trình thanh lọc vẫn diễn ra mạnh mẽ, khi các doanh nghiệp có nền tảng tài chính yếu hoặc dự án kéo dài về pháp lý khó trụ vững trong giai đoạn tái cơ cấu.
Một chỉ báo khác cho thấy sự thận trọng của thị trường là quy mô vốn bình quân của doanh nghiệp thành lập mới. Con số này chỉ đạt khoảng 7,5 tỷ đồng, giảm gần 23% so với tháng trước và thấp hơn 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều đó cho thấy xu hướng gia tăng các doanh nghiệp quy mô nhỏ, trong khi các nhà đầu tư lớn vẫn cân nhắc kỹ lưỡng các quyết định triển khai dự án mới.
Ở chiều tích cực, các doanh nghiệp đang hoạt động tiếp tục bổ sung vốn cho sản xuất, kinh doanh. Trong tháng 1, tổng vốn đăng ký tăng thêm đạt hơn 358.000 tỷ đồng, chỉ giảm nhẹ 2,5% so với cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này cho thấy khối doanh nghiệp hiện hữu vẫn duy trì kế hoạch mở rộng, dù bối cảnh thị trường chưa hoàn toàn ổn định.
Song song đó, số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động cũng tăng mạnh. Tháng đầu năm ghi nhận hơn 24.500 doanh nghiệp tái gia nhập thị trường, tăng 146% so với tháng trước và tăng 8% so với cùng kỳ. Qua đó, tổng số doanh nghiệp gia nhập và quay lại hoạt động đạt gần 48.700 đơn vị, tăng 46% so với cùng kỳ năm trước.
Ở chiều ngược lại, áp lực vẫn hiện hữu khi gần 54.300 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, cao gấp gần 12 lần so với tháng trước. Bên cạnh đó, 7.303 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể và 4.609 doanh nghiệp đã hoàn tất giải thể, cho thấy tâm lý thận trọng vẫn bao trùm cộng đồng doanh nghiệp.
Dòng vốn đầu tư nước ngoài trong tháng 1/2026 ghi nhận sự phân hóa. Tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 2,58 tỷ USD, giảm hơn 40% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lĩnh vực kinh doanh bất động sản vẫn đứng thứ hai về thu hút vốn đăng ký mới, với khoảng 249,6 triệu USD, chiếm 16,3% tổng vốn.
Đáng chú ý, vốn FDI thực hiện đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ và là mức cao nhất của tháng 1 trong vòng 5 năm trở lại đây. Con số này cho thấy niềm tin dài hạn của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam vẫn được duy trì, bất chấp những biến động ngắn hạn.
Tổng thể, số liệu tháng đầu năm phản ánh giai đoạn tái cấu trúc sâu của cộng đồng doanh nghiệp. Làn sóng doanh nghiệp mới và doanh nghiệp quay lại hoạt động mở ra kỳ vọng phục hồi, song song với đó là quá trình sàng lọc quyết liệt, hướng tới một mặt bằng thị trường lành mạnh và bền vững hơn trong chu kỳ mới.
