Đất nước đang trong quá trình phát triển, kéo theo sự phát triển của văn hóa, nếu không có định hướng, có thể dẫn đến việc kiến trúc bị lai căng hoặc bị kéo lùi, góp ý sửa Luật Kiến trúc, không ít ý kiến đề nghị, cần chú ý đến vấn đề văn hóa.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 06/8, Quốc hội tiến hành thảo luận Tổ về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Dự án Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án (Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án).
Tham gia góp ý Dự thảo Luật Kiến trúc (sửa đổi) tại Tổ 1, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng, đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội bày tỏ, Dự thảo Luật (sửa đổi) có nhấn mạnh về nội dung văn hóa và bản sắc văn hóa dân tộc. Đây là nội dung khá thuyết phục khi nhấn mạnh thêm tính đặc lộ và các tính chất đặc trưng của kiến trúc Việt Nam.
“Chúng ta đang trong quá trình phát triển, nên bản thân nội dung văn hóa cũng đang có sự phát triển rất nhanh. Nếu không có các định hướng, có thể dẫn đến việc kiến trúc bị lai căng hoặc bị kéo lùi. Vì vậy, cần chú ý đến vấn đề văn hóa trong quá trình sửa đổi luật”, Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng góp ý.
Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng đề xuất, nội dung Dự thảo cần tăng cường dùng từ có “tính văn hóa”", bao gồm: Bản sắc văn hóa dân tộc, văn hóa hiện đại và sự kết hợp với văn hóa thế giới.
Bên cạnh đó, theo đại biểu Hồ Sỹ Hùng, khoản 4, Điều 1 sửa đổi đưa ra yêu cầu: “Hồ sơ thiết kế kiến trúc là một thành phần trong hồ sơ thiết kế xây dựng và làm cơ sở để thực hiện các bước thiết kế tiếp theo của dự án đầu tư xây dựng”. Như vậy, sẽ có một bước độc lập và tách rời, phải có hồ sơ thiết kế kiến trúc riêng.
Đối với nhiều công trình nhỏ, việc này có thể gây khó khăn. Vì vậy, nên có sự phân loại. Với những công trình lớn đây là yêu cầu cần thiết cần thiết, nhưng với những công trình kết hợp giữa thiết kế kiến trúc và thiết kế xây dựng thì nên chấp nhận sự kết hợp này để giảm bớt các thủ tục, đòi hỏi quá riêng biệt. Đặc biệt là tại các khu vực nông thôn hoặc khu vực kinh tế khó khăn, quy định này vô tình trở thành một gánh nặng và tăng thêm thủ tục hành chính.
Góp ý quy định về chứng chỉ hành nghề kiến trúc, PGS TS Hồ Sỹ Hùng cho rằng, Luật có đặt ra vấn đề về chứng chỉ hành nghề của cá nhân. Trong đó đưa ra tiêu chuẩn năng lực tối thiểu “phải có bằng tốt nghiệp đại học chuyên ngành kiến trúc hoặc xây dựng tại các cơ sở đào tạo trong nước hoặc nước ngoài được công nhận”, đồng thời, yêu cầu sát hạch về kinh nghiệm chuyên môn.
“Nếu yêu cầu như vậy, có nhất thiết phải là cơ quan Nhà nước cấp chứng chỉ hành nghề hay không? Hay là sau khi cá nhân đã qua đào tạo tại các cơ sở đào tạo, đồng thời có kinh nghiệm và tham gia sát hạch tại các tổ chức xã hội - nghề nghiệp (như Hội Kiến trúc sư) thì có thể cấp chứng chỉ luôn?”, Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng đặt vấn đề. Đồng thời bày tỏ, việc chuyển toàn bộ hồ sơ về cơ quan Nhà nước để cấp chứng chỉ, sau đó lại điều chỉnh, thay đổi sẽ gây ra rất nhiều thủ tục mà hiệu quả thực tế chưa thấy rõ.
Cũng theo Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng, điểm B, Điều 21 sửa đổi cũng nói về tiêu chuẩn năng lực cá nhân có chứng chỉ hành nghề kiến trúc. Về cơ bản, đang có sự lặp đi lặp lại vấn đề: Có bằng đại học thì được cấp chứng chỉ, có chứng chỉ thì được hành nghề.
“Tôi đề nghị đơn giản hóa vấn đề này bằng cách giao cho các tổ chức xã hội - nghề nghiệp hoặc cơ sở đào tạo thực hiện sát hạch và cấp chứng chỉ, cơ quan Nhà nước chỉ nên là nơi hậu kiểm và công bố thông tin”, đại biểu Hồ Sỹ Hùng góp ý.
Bên cạnh Luật Kiến trúc, góp ý sửa đổi Luật Ngân hàng nhà nước, chỉ ra sự chồng chéo liên quan công tác thanh tra, kiểm tra, PSG TS Hồ Sỹ Hùng kiến nghị, nên có một cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm tổng thể về công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát; tránh tình trạng từ trung ương đến địa phương đều có thể kiểm tra, giám sát, dẫn đến khối lượng công việc trùng lặp.
Cũng quan tâm đến Dự thảo Luật Kiến trúc (sửa đổi), góp ý về nội dung bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc, đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội cho rằng, khái niệm bản sắc văn hóa dân tộc đang gắn với cộng đồng dân cư trong một khu vực xác định có thể làm hẹp phạm vi của bản sắc kiến trúc.
Vì vậy, đại biểu đề nghị, mở rộng theo hướng bao gồm đặc trưng kiến trúc của quốc gia, vùng văn hóa, dân tộc, địa phương và cộng đồng dân cư. Đồng thời, cần quy định việc xác định bản sắc phải trên cơ sở khảo sát, lấy ý kiến cơ quan văn hóa, chuyên gia, tổ chức nghề nghiệp và cộng đồng dân cư.
