Nhằm tối ưu hóa hiệu suất và giảm thiểu chi phí, cần chuyển đổi doanh nghiệp từ mô hình vận hành truyền thống sang nền tảng AI. Việc kết hợp giữa trí tuệ con người và khả năng xử lý của AI sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế khó khăn.
Được đánh giá là cuộc cách mạng công nghệ lớn nhất kể từ sau sự bùng nổ của Internet năm 1995, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định nghĩa cách thức con người sống, làm việc và đặc biệt là cách thức các doanh nghiệp vận hành. Trong bối cảnh nền kinh tế đang đối mặt với nhiều thách thức, câu hỏi sống còn đặt ra cho mọi tổ chức là: AI có thay thế con người hay không? Doanh nghiệp phải ứng dụng AI như thế nào để không bị đối thủ vượt mặt? Câu trả lời nằm ở khả năng chuyển đổi từ mô hình vận hành số hóa thông thường (Digital Era 2.0/3.0) sang mô hình tổ chức được định hướng và thực thi bởi AI.
Ông Hoàng Văn Tam, Chuyên gia tư vấn Chuyển đổi số & AI cho biết, qua quá trình khảo sát, đào tạo và tư vấn thực tế cho hàng loạt tổ chức, các chuyên gia đã chỉ ra 4 rào cản nghiêm trọng mà phần lớn doanh nghiệp đang gặp phải như:
Thứ nhất, vận hành thủ công manh mún. Dù đã đầu tư vào công nghệ và phần mềm, có đến 80% doanh nghiệp vẫn đang vận hành một cách thủ công, rời rạc, thiếu tính liên kết hệ thống;
Thứ hai, sự phụ thuộc vào chi phí quảng cáo. Bộ phận Marketing của nhiều doanh nghiệp hiện nay thực chất chỉ là bộ phận "chạy quảng cáo trả phí". Doanh nghiệp thiếu năng lực tự xây dựng và vận hành một hệ sinh thái Marketing toàn diện, bền vững để tự chủ nguồn khách hàng.
Thứ ba, chậm trễ trong ứng dụng công nghệ mới. Tỷ lệ tiếp cận và khai thác sâu các công nghệ đột phá, đặc biệt là AI, còn rất thấp, khiến doanh nghiệp bỏ lỡ các lợi thế cạnh tranh cốt lõi.
Thứ tư, dữ liệu phân tán, "đóng băng". Tài sản quý giá nhất của doanh nghiệp là dữ liệu đang bị xé lẻ ở các phần mềm khác nhau. Doanh nghiệp chỉ mới dừng lại ở việc biết cách thao tác trên phần mềm chứ chưa biết cách tập trung hóa, khai thác và biến dữ liệu thành tài sản sinh lời.
Để giải quyết triệt để các điểm nghẽn trên, ông Hoàng Văn Tam cho rằng, các doanh nghiệp cần thực hiện một cuộc dịch chuyển mang tính chiến lược trong cấu trúc vận hành từ mô hình truyền thống: Con người + Quy trình + Công nghệ rời rạc, tốc độ chậm; sang mô hình AI-First: Con người cộng tác cùng AI.
“Sự kết hợp giữa Nguồn lực dữ liệu và AI mang lại những kết quả vượt trội mang tính đột phá về mặt hiệu suất: giúp giảm từ 30% - 50% chi phí vận hành và tự động hóa đến 80% các công việc lặp đi lặp lại”, ông Tam nhấn mạnh.
Cũng theo ông Tam, việc xây dựng một doanh nghiệp vận hành trên nền tảng AI cần được triển khai bài bản theo lộ trình 6 bước sau:
Một là, nhận thức đúng đắn & Trang bị kiến thức. Đào tạo tư duy AI cho toàn bộ nhân sự, xác định rõ những mảng nghiệp vụ có thể ưu tiên áp dụng AI ngay lập tức.
Hai là, tối ưu hóa hiệu suất cá nhân. Sử dụng các công cụ AI để giải phóng năng lực lao động. Thực tế chứng minh, một nhân sự biết dùng AI đúng cách có thể tăng năng suất lên tới 1000 lần trong một số tác vụ cụ thể (ví dụ: sản xuất video ngắn chỉ trong 5 phút thay vì mất một tuần như trước).
Ba là, tự động hóa quy trình phòng ban. Thiết lập các chuỗi quy trình tự động hóa khép kín (End-to-End). Ví dụ: Chuỗi quy trình Marketing tự động từ khâu viết bài, đăng tải đa kênh, chăm sóc khách hàng, đến phân tích insight cấu trúc hành vi.
Bốn là, tập trung hóa và đồng bộ dữ liệu. Hợp nhất tất cả các hệ thống phần mềm riêng lẻ về một lõi dữ liệu duy nhất. AI cần dữ liệu để "ăn" và phân tích; không có dữ liệu sạch và tập trung, AI không thể phát huy tác dụng.
Năm là, đưa AI thành Lõi vận hành (Core Operation). Chuyển cấu trúc AI từ vai trò công cụ hỗ trợ thành hạt nhân điều phối công việc, tự động đưa ra báo cáo phân tích thời gian thực và đề xuất giải pháp.
Sáu là, xây dựng văn hóa tư duy "AI-First". Định hình lại tư duy của tổ chức, trong đó mọi vấn đề phát sinh hay mọi chiến lược mới đều được tiếp cận và xử lý bằng câu hỏi: AI giải quyết việc này như thế nào trước tiên?
Sự thành công phụ thuộc vào việc phân định rõ: AI xử lý các tác vụ lặp lại, tính toán và dữ liệu; trong khi con người tập trung vào chiến lược, sáng tạo, cảm xúc và ra quyết định cuối cùng. Mô hình "Doanh nghiệp một người" (Solopreneur) đang trở nên khả thi, nơi Founder điều hành các phòng ban chức năng được vận hành hoàn toàn bởi các AI Agent. Đây là giải pháp đột phá cho các hộ kinh doanh cá thể tại Việt Nam muốn nâng cấp lên doanh nghiệp mà không cần quỹ lương khổng lồ.
Chuyển đổi sang vận hành trên nền tảng AI không còn là xu hướng mà là yêu cầu bắt buộc để tồn tại. Bằng cách kết hợp dữ liệu, hệ thống, con người và tư duy chiến lược của lãnh đạo, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa nguồn lực và bứt phá trong kỷ nguyên số
