Tăng cường bảo đảm an toàn giao thông đường thủy nội địa

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa công tác tuyên truyền, ký cam kết và tuần tra xử lý nghiêm các vi phạm đã giúp "bình yên sông nước" trở thành một điểm sáng trong bức tranh an toàn giao thông của địa phương.

Nhận diện những "điểm nghẽn" và nguy cơ tiềm ẩn trên luồng lạch

Ninh Bình không chỉ nổi tiếng với những danh thắng kỳ vĩ mà còn sở hữu mạng lưới đường thủy nội địa vô cùng phức tạp và quan trọng. Theo thống kê của lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) đường thủy thuộc Công an tỉnh, đơn vị hiện đang trực tiếp quản lý nhà nước về an ninh trật tự và bảo đảm trật tự an toàn giao thông (ATGT) tại 7 tuyến sông chính, bao gồm: sông Hồng, sông Đáy, sông Đào, sông Ninh Cơ, sông Hoàng Long, sông Vạc và sông Yên Mô.

Với tổng chiều dài khoảng 370km đi qua địa bàn 69 xã, phường, đây là những huyết mạch giao thông có vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Thực tế cho thấy, áp lực lên hệ thống giao thông thủy nội địa tại Ninh Bình là rất lớn. Trên các tuyến sông này hiện có hơn 300 cảng, bến thủy nội địa, điểm tập kết bốc xếp hàng hóa, cùng với 8 bến du lịch và 56 bến đò ngang. Trung bình mỗi ngày, hàng nghìn lượt người và phương tiện lưu thông, tạo ra một bài toán quản lý không hề đơn giản cho các cơ quan chức năng.

Dù tình hình trật tự ATGT đường thủy thời gian qua được đánh giá là ổn định, không xảy ra các vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, song các chuyên gia và lực lượng chức năng vẫn chỉ ra những lỗ hổng đáng lo ngại. Tình trạng vi phạm Luật Giao thông đường thủy nội địa vẫn diễn biến phức tạp với nhiều hình thức tinh vi.

Đáng chú ý nhất là hành vi vi phạm liên quan đến chứng chỉ chuyên môn và giấy chứng nhận khả năng chuyên môn của người điều khiển phương tiện. Nhiều chủ tàu vẫn có tâm lý chủ quan, vận chuyển hàng hóa quá vạch dấu mớn nước an toàn (chở quá tải), hoặc sử dụng các phương tiện đã hết hạn đăng kiểm kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, tình trạng một số chủ phương tiện tự ý hoán cải, lắp đặt các thiết bị hút cát trái phép không chỉ gây mất an toàn giao thông mà còn đe dọa nghiêm trọng đến hành lang bảo vệ đê điều và môi trường sinh thái.

Tại các bến đò ngang, một hình ảnh vẫn thường thấy là chủ đò và hành khách còn lơ là việc mặc áo phao hoặc sử dụng dụng cụ nổi cá nhân theo quy định. Trong khi đó, hệ thống đường xuống bến tại nhiều nơi còn dốc, nhỏ hẹp, thiếu trang thiết bị cứu hộ, đặc biệt nguy hiểm trong mùa mưa bão khi luồng lạch thay đổi liên tục, xuất hiện nhiều điểm khan cạn và đoạn cong cua khuất tầm nhìn trên các tuyến sông Hồng, sông Đáy.

Tuyên truyền gắn liền với kỷ cương

Trước thực trạng đó, lực lượng CSGT đường thủy tỉnh Ninh Bình đã chủ động chuyển trạng thái từ "quản lý" sang "phục vụ và hướng dẫn", kết hợp chặt chẽ với biện pháp răn đe. Phương châm cốt lõi là lấy phòng ngừa làm trọng tâm, đẩy mạnh tuyên truyền để thay đổi nhận thức từ gốc.

Một trong những chiến dịch để lại dấu ấn đậm nét là cuộc vận động "Văn hóa giao thông với bình yên sông nước". Lực lượng chức năng đã tổ chức biên soạn tài liệu, in ấn và cấp phát hơn 16.000 tờ rơi, tổ chức tuyên truyền trực tiếp cho gần 5.000 lượt doanh nghiệp, chủ bến và người điều khiển phương tiện. Sức lan tỏa của công tác tuyên truyền còn chạm đến từng hộ gia đình mưu sinh trên sông nước với gần 12.000 bản ký cam kết chấp hành luật lệ giao thông.

Điểm nhấn trong công tác quản lý của nới đây chính là việc "siết" trách nhiệm của chủ doanh nghiệp. Đã có hơn 350 doanh nghiệp kinh doanh cảng, bãi vật liệu xây dựng và 56 doanh nghiệp, chủ bến đò ngang ký cam kết chở đúng trọng tải, đúng số người quy định. Đây không chỉ là lời hứa trên giấy mà là cơ sở pháp lý để lực lượng chức năng xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm sau này.

Song song với "xây" là "chống". Công tác tuần tra, kiểm soát được duy trì thường xuyên, liên tục, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm và tại các khu vực trọng điểm về khai thác cát, sỏi.

Những số liệu biết nói đã chứng minh tính hiệu quả của các biện pháp này: Trong năm 2025 và 2 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý 1.439 trường hợp vi phạm, thu nộp ngân sách trên 2,3 tỷ đồng. Đặc biệt, công tác vận động đã có hiệu quả rõ rệt khi 54 chủ tàu tự nguyện tháo dỡ thiết bị hút cát trái phép – một thành công lớn trong việc lập lại trật tự trên sông.

Thượng tá Nguyễn Đức Tiến, Trưởng Phòng CSGT (Công an tỉnh) khẳng định: "Công tác bảo đảm trật tự ATGT đường thủy nội địa là một cuộc chiến bền bỉ, cần sự phối hợp của nhiều cấp, nhiều ngành và đặc biệt là ý thức tự giác của mỗi người dân. Chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện tốt phương châm '4 tại chỗ', sẵn sàng phương án ứng cứu trong mùa mưa bão, đồng thời kiên quyết đình chỉ hoạt động đối với những phương tiện không đảm bảo an toàn kỹ thuật."

Những kết quả khả quan, chỉ xảy ra 1 vụ tai nạn trong hơn một năm qua – là minh chứng cho sự đúng đắn trong cách tiếp cận của Ninh Bình.

Hành trình xây dựng một môi trường sống an toàn, văn minh tại Ninh Bình đang bước vào giai đoạn then chốt với những chỉ đạo quyết liệt và đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở. Dù là cuộc chiến chống "thực phẩm bẩn" để bảo vệ sức khỏe nhân dân hay nỗ lực siết chặt kỷ cương trên các dòng sông để giữ gìn "bình yên sông nước", mục tiêu sau cùng vẫn là sự an tâm và hạnh phúc của mỗi người dân cố đô.

Tuy nhiên, sự vào cuộc của các cơ quan chức năng chỉ là điều kiện cần; sự đồng hành, ý thức tự giác của mỗi cá nhân, doanh nghiệp mới là điều kiện đủ. Khi mỗi thuyền trưởng tuân thủ nghiêm ngặt mớn nước an toàn, đó chính là lúc những "mệnh lệnh" từ Công điện hay các đợt ra quân trở thành nếp sống văn hóa tự nhiên.

Mùa mưa bão năm 2026 đang đến gần, nhưng với tinh thần chủ động, quyết liệt và không có vùng cấm, Ninh Bình đang khẳng định vị thế của một địa phương không chỉ giàu tiềm năng du lịch mà còn là điểm đến an toàn, kỷ cương và bền vững.