Phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ tại Quảng Ninh đang gắn liền với yêu cầu làm chủ công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Các chính sách hỗ trợ đồng bộ cùng sự chủ động đầu tư từ phía doanh nghiệp đang tạo nền tảng vững chắc để địa phương hướng tới mục tiêu sở hữu 70 doanh nghiệp khoa học công nghệ vào năm 2030.
Chủ động nghiên cứu từ nhu cầu thực tiễn
Đứng trước làn sóng chuyển đổi số và yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, Quảng Ninh xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cùng chuyển đổi số là động lực cốt lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển bền vững.
Tính đến đầu tháng 10 năm 2026, Quảng Ninh đã ghi nhận thêm 6 doanh nghiệp được công nhận chính thức là doanh nghiệp khoa học công nghệ, nâng tổng số doanh nghiệp thuộc nhóm này lên 41 đơn vị. Các doanh nghiệp được công nhận hoạt động phong phú trong nhiều ngành nghề trọng điểm như nông nghiệp công nghệ cao, cơ khí chính xác, vật liệu mới, dược phẩm và công nghệ môi trường. Việc mở rộng quy mô lực lượng doanh nghiệp khoa học công nghệ phản ánh đúng thực tế rằng hoạt động nghiên cứu sáng tạo tại Quảng Ninh đang ngày càng gắn kết chặt chẽ với nhu cầu thị trường.
Để thúc đẩy tiến trình này, chính quyền tỉnh Quảng Ninh đã ban hành hàng loạt nghị quyết quan trọng nhằm hỗ trợ khởi nghiệp công nghiệp công nghệ số, thu hút các dự án công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn, đồng thời hoàn thiện hệ thống định mức chi cho các hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Những chính sách này được thiết kế phân hóa theo từng nhóm đối tượng, từng lĩnh vực cụ thể, giúp tối ưu hóa việc huy động nguồn lực xã hội cho nghiên cứu và đầu tư công nghệ. Bên cạnh đó, các hoạt động kết nối giữa viện nghiên cứu với thực tiễn sản xuất cũng được tăng cường tổ chức.
Điển hình như tại sự kiện Tech Cafe Quảng Ninh 2026, Viện Hóa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã tiến hành ký kết 4 bản ghi nhớ hợp tác với các doanh nghiệp địa phương về nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả khoa học công nghệ. Cùng với sự kiện này, Cổng thông tin hỗ trợ doanh nghiệp techhub.quangninh.gov.vn cũng chính thức ra mắt, tạo nên cầu nối trực tuyến hữu hiệu giữa cộng đồng doanh nghiệp và các nguồn lực nghiên cứu chuyên sâu.
Theo ông Bùi Văn Đàm, Phó Giám đốc Công ty Thiết bị điện công nghiệp Quảng Ninh, nhằm rút ngắn thời gian vận hành và bảo đảm an toàn lao động trong môi trường độc hại, doanh nghiệp đã tập trung nghiên cứu hệ thống điều khiển ghi đường sắt tự động sử dụng khí nén. Sau 4 năm nghiên cứu, năm 2023, sản phẩm hoàn thiện với sự tích hợp giữa cơ cấu bẻ ghi bằng khí nén, điều khiển từ xa và đèn báo chỉ hướng, cho phép người lái tàu theo dõi trạng thái chuyển ghi ngay trên cabin.
Đơn vị đã chủ động thiết kế mạch điện và viết chương trình điều khiển phù hợp với thực tế vận hành lò hơi, hầm lò. Người lái tàu chỉ cần thao tác qua thiết bị điều khiển từ xa để chuyển ghi, giảm thiểu tối đa rủi ro thao tác trực tiếp trong lòng đất. Sản phẩm đã được thương mại hóa rộng rãi tại nhiều đơn vị ngành Than như Uông Bí, Mông Dương, Hà Lầm, Thống Nhất. Đây là sản phẩm nền tảng giúp công ty được công nhận là doanh nghiệp khoa học công nghệ. Hiện doanh nghiệp đang mở rộng nghiên cứu hệ thống đèn, còi cảnh báo trong lò và điều khiển băng tải tự động.
Ở một góc nhìn khác trong lĩnh vực chế biến nông sản OCOP, thương hiệu Trà Việt Tú đã chọn con đường nâng cao giá trị gia tăng thông qua đầu tư nghiên cứu, hoàn thiện kỹ thuật chế biến sâu. Doanh nghiệp đặt trọng tâm vào việc đa dạng hóa các dòng sản phẩm, chủ động hợp tác với các nghệ nhân quốc tế và khai thác tối đa nét đặc trưng độc đáo của dòng trà Đường Hoa để mở rộng thị trường tiêu thụ.
Chị Phạm Thị Thanh Hương - Đại diện Trà Việt Tú chia sẻ, việc duy trì nghiên cứu sản phẩm mới và coi chất lượng là kim chỉ nam chính là chìa khóa tạo nên năng lực cạnh tranh bền vững. Nhờ định hướng này, các dòng sản phẩm của doanh nghiệp đã xuất sắc giành được 6 giải thưởng tại các cuộc thi trà quốc tế uy tín. Thương hiệu trà Đường Hoa với thông điệp “Tinh hoa trà biển” hiện đã tiếp cận thành công thị trường trà lớn nhất thế giới là Trung Quốc.
Theo chị Hương, việc chính thức được công nhận là doanh nghiệp khoa học công nghệ đã mở ra những cơ hội lớn để đơn vị đẩy mạnh nghiên cứu phát triển sản phẩm mới.
Mở rộng hợp tác quốc tế ứng dụng trí tuệ nhân tạo
Cùng với việc phát huy nội lực của các doanh nghiệp trên địa bàn, Quảng Ninh còn đặc biệt chú trọng đến việc chủ động mở rộng hợp tác quốc tế, tiếp thu các kinh nghiệm quản trị hiện đại và công nghệ tiên tiến từ các đối tác phát triển nhằm xây dựng hạ tầng số vững chắc.
Mới đây, ông Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Quảng Ninh đã chủ trì buổi tiếp và làm việc chính thức với Đoàn công tác Cục Phát triển Dữ liệu lớn Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc).
Tại buổi làm việc, ông Triệu Chí Cương, Phó Tổng Thư ký Chính quyền nhân dân Khu tự trị, Cục trưởng Cục Phát triển Dữ liệu lớn Khu tự trị Quảng Tây đánh giá rất cao trước tiềm năng phong phú, định hướng chiến lược và quyết tâm mạnh mẽ của địa phương trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo.
Ông Triệu Chí Cương khẳng định phía Quảng Tây luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, phối hợp chặt chẽ với Quảng Ninh trong việc nghiên cứu định hướng phát triển kinh tế số, hoàn thiện thể chế chính sách và triển khai các dự án quy mô về hạ tầng số, dữ liệu số cũng như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Đón nhận những đề xuất hợp tác chân thành từ phía đối tác, Chủ tịch UBND thành phố Quảng Ninh Bùi Văn Khắng nhiệt liệt chào mừng ông Triệu Chí Cương cùng đoàn công tác. Ông Khắng đã thông tin tổng quan về bức tranh phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, cùng định hướng chiến lược trong việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện. Chủ tịch UBND thành phố khẳng định Quảng Ninh luôn trân trọng và coi trọng mối quan hệ hữu nghị, hợp tác truyền thống với các địa phương của Trung Quốc, đặc biệt là tỉnh Quảng Tây.
Nhấn mạnh về tầm nhìn phát triển trong thời gian tới, lãnh đạo thành phố khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là chìa khóa then chốt giúp nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả điều hành và đảm bảo sự phát triển nhanh, bền vững. Đứng trước cơ hội hợp tác mới, Chủ tịch UBND thành phố Quảng Ninh mong muốn đoàn công tác của Cục Phát triển Dữ liệu lớn Quảng Tây sẽ tiếp tục trao đổi chuyên môn sâu rộng với các sở, ngành chức năng của thành phố.
Hai bên cần tập trung chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp khả thi nhằm cụ thể hóa các nội dung hợp tác về khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và kinh tế số đã được lãnh đạo hai địa phương Quảng Ninh và Quảng Tây thống nhất trong các chuyến thăm, làm việc cấp cao gần đây.
Thành phố Quảng Ninh cam kết sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất, đồng thời chỉ đạo sát sao các cơ quan chuyên môn phối hợp chặt chẽ với đối tác Quảng Tây để nghiên cứu, thể chế hóa và triển khai các chương trình hợp tác phù hợp với thực tiễn. Việc chủ động gắn kết giữa chính sách hỗ trợ nội địa, tinh thần sáng tạo của doanh nghiệp nội tại và việc đón đầu các nguồn lực hợp tác quốc tế về hạ tầng dữ liệu số sẽ là nền tảng vững chắc để Quảng Ninh bứt phá hoàn thành mục tiêu 70 doanh nghiệp khoa học công nghệ vào năm 2030, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.
