Trong kỷ nguyên vươn mình công nghệ, chuyển dịch mạnh mẽ của nền kinh tế toàn cầu, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN,ĐMST&CĐS) đã trở thành trụ cột quyết định năng lực cạnh tranh và tốc độ phát triển tại Thái Nguyên.
Đối với tỉnh Thái Nguyên, xác định KHCN, ĐMST&CĐS làm động lực cốt lõi, mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế số bền vững. Là chìa khóa then chốt để tối ưu hóa năng suất lao động, nâng cao chất lượng thực thi và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, vừa là nền tảng vững chắc để kiến tạo những bước tăng trưởng đột phá, hiện đại.
Với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất, xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST toàn diện và nâng cao tính minh bạch trong quản lý hành chính, tỉnh Thái Nguyên đang tạo ra những bứt phá mạnh mẽ. Nhằm làm rõ hơn những định hướng và giải pháp chiến lược này. Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với Giám đốc Sở (KH&CN) tỉnh Thái Nguyên Hoàng Văn Thiên.
- Các giải pháp công nghệ số hiện đang được ứng dụng vào sản xuất và quản lý như thế nào để giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp trên địa bàn thưa ông?
Đối với tỉnh Thái Nguyên, trong 9 tháng đầu năm 2026 đã tập trung ban hành đầy đủ các cơ chế chính sách và văn bản quy phạm pháp luật quan trọng để đảm bảo triển khai đầy đủ, toàn diện các chỉ tiêu, nhiệm vụ giải pháp thực hiện Nghị quyết số 57.
Thái Nguyên luôn ở nhóm địa phương có kết quả cao (top 5 toàn quốc về Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp). 75/92 xã, phường đã đồng bộ dữ liệu lên Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai (VNLIS), xếp thứ 2 toàn quốc.
Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu tập trung chế biến sâu và CĐS ngành chè, lấy dữ liệu và hiệu quả làm thước đo. Cùng với đó, tỉnh chú trọng phát triển các sản phẩm công nghệ chế biến chiến lược, chế biến sâu khoáng sản và năng lượng xanh, qua đó tạo giá trị gia tăng cao.
Thái Nguyên xác định CĐS trong khối doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh là một trong những giải pháp then chốt hàng đầu để thúc đẩy kinh tế số phát triển thực chất. Tỉnh đã và đang tập trung nguồn lực hỗ trợ các đơn vị tiếp cận, ứng dụng đồng bộ các nền tảng số vào toàn bộ chuỗi quản trị, sản xuất và kinh doanh.
Các giải pháp kỹ thuật số hiện đại từ hóa đơn điện tử, kê khai thuế điện tử, chữ ký số, thanh toán không tiền mặt cho đến thương mại điện tử và hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm đã dần trở thành chuẩn mực hoạt động hằng ngày của cộng đồng doanh nghiệp địa phương.
Trong hoạt động sản xuất trực tiếp, tỉnh khuyến khích các nhà máy, cơ sở sản xuất từng bước ứng dụng Internet vạn vật (IoT) để kết nối hệ thống máy móc, thiết bị và các cảm biến thông minh nhằm thu thập dữ liệu theo thời gian thực.
Việc này giúp doanh nghiệp giám sát chặt chẽ dây chuyền vận hành, kiểm soát chất lượng sản phẩm đầu ra, phát hiện và cảnh báo sớm các sự cố kỹ thuật, đồng thời tối ưu hóa mức tiêu thụ nguyên vật liệu và năng lượng. Song song đó, các giải pháp tự động hóa cùng phần mềm quản lý sản xuất, quản lý kho và chuỗi cung ứng đang được triển khai diện rộng, hướng tới hình thành các mô hình sản xuất thông minh.
Trong quản trị và kinh doanh, doanh nghiệp được khuyến khích ứng dụng các nền tảng quản trị doanh nghiệp, quản lý khách hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số, thanh toán số; đồng thời đẩy mạnh thương mại điện tử, tham gia các sàn giao dịch và kết nối cung - cầu trên môi trường số.
Đặc biệt, đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, tỉnh triển khai các chương trình hỗ trợ CĐS rất cụ thể thông qua hai nền tảng trọng điểm: Chương trình hỗ trợ cửa hàng bán lẻ CĐS (rdx.gov.vn) và Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp CĐS (bdx.gov.vn).
Mục tiêu cốt lõi của Thái Nguyên là đưa công nghệ số trở thành công cụ trực tiếp nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất kinh doanh; cắt giảm chi phí vận hành, mở rộng thị trường và gia tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, qua đó tạo nền tảng vững chắc thúc đẩy kinh tế số của tỉnh phát triển thực chất và bền vững.
- Tỉnh Thái Nguyên đã triển khai các chương trình hỗ trợ như thế nào để hình thành nên một hệ sinh thái khởi nghiệp, ĐMST toàn diện, thưa ông?
Phong trào khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên thực sự đang có những chuyển biến rất tích cực với sự tham gia ngày càng chủ động, mạnh mẽ của thanh niên, phụ nữ và cộng đồng doanh nghiệp trẻ. Ý tưởng khởi nghiệp ngày càng phong phú, gắn chặt với thế mạnh địa phương như nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản sâu, du lịch sinh thái - trải nghiệm, công nghệ thông tin, CĐS cũng như các sản phẩm dựa trên nền tảng khoa học và ĐMST.
Để nuôi dưỡng phong trào này, các tổ chức chính trị - xã hội đã xây dựng các chương trình hành động chuyên biệt: Đối với lực lượng thanh niên: Đoàn Thanh niên đóng vai trò nòng cốt. Cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo thanh niên” được tổ chức thường niên không chỉ tìm kiếm các dự án tiềm năng mà còn tạo môi trường kết nối trực tiếp với doanh nghiệp, chuyên gia và nhà đầu tư để hoàn thiện sản phẩm và mô hình kinh doanh.
Đề án hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp tập trung nâng cao năng lực quản trị, hỗ trợ đăng ký bảo hộ thương hiệu, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm đặc trưng, thay vì chỉ hỗ trợ tài chính thuần túy.
Đặc biệt, một điểm nhấn quan trọng là tỉnh đã phê duyệt Đề án thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm tỉnh Thái Nguyên. Đây là bước đi chiến lược nhằm bổ sung kênh vốn mới mang tính dẫn dắt cho các doanh nghiệp, dự án khởi nghiệp có tiềm năng tăng trưởng cao, nhất là các dự án ĐMST, ứng dụng công nghệ cao và tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới.
Thời gian tới, Sở KH&CN sẽ tiếp tục tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách; tăng cường liên kết "3 nhà" (Nhà nước - Doanh nghiệp - Trường đại học/Viện nghiên cứu) và lựa chọn hỗ trợ trọng điểm để phát triển các dự án tiềm năng thành doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startups) thực thụ có sản phẩm chất lượng, có thị trường và phát triển bền vững.
- Sở KH&CN đưa ra giải pháp gì để tiếp tục đẩy mạnh CĐS, minh bạch hóa thủ tục hành chính, thưa ông?
Kết quả 7,56 điểm về chỉ số Tính minh bạch, đứng thứ 4 trong số 34 tỉnh, thành phố tại PCI 2025 là minh chứng rõ nét cho nỗ lực của tỉnh. Với cộng đồng doanh nghiệp, minh bạch là thông tin phải đầy đủ, chính xác, dễ truy cập, dễ hiểu và có thể khai thác sử dụng ngay.
Sở KH&CN xác định CĐS phải trực tiếp tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, giúp giảm tối đa chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Điều này nhất quán với Đề án cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh giai đoạn 2026 - 2030: chuyển dịch từ tư duy "thu hút đầu tư" sang "đồng hành cùng doanh nghiệp".
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Sở tập trung 3 nhóm giải pháp đột phá: Thứ nhất, số hóa và công khai toàn bộ quy trình giải quyết công việc liên quan đến doanh nghiệp. Công khai chi tiết toàn bộ quy trình, thời hạn, cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm và trạng thái xử lý hồ sơ theo thời gian thực trên môi trường số. Tỉnh cũng nhân rộng mô hình "luồng xanh", trong đó ghi nhận những dự án đầu tư được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Thứ hai, chuyển mạnh từ "công khai thông tin" sang "minh bạch bằng dữ liệu". Phối hợp thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các cơ quan nhà nước; chuẩn hóa các kho dữ liệu dùng chung. Từng bước hình thành các nền tảng cung cấp thông tin tập trung về quy hoạch, chính sách ưu đãi, thủ tục hành chính, cơ hội đầu tư để doanh nghiệp tra cứu tại một điểm tiếp cận. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng AI để hỗ trợ tra cứu, hướng dẫn thủ tục và giải đáp tự động các vướng mắc.
Thứ ba, lấy doanh nghiệp làm trung tâm để đo lường hiệu quả CĐS. Mức độ thành công được đo bằng lợi ích thực tế doanh nghiệp thụ hưởng: thời gian, chi phí cắt giảm và sự dễ dàng khi tiếp cận thông tin.
Quan điểm nhất quán của Sở KH&CN: Công nghệ là công cụ để làm cho chính quyền minh bạch hơn, doanh nghiệp dễ tiếp cận hơn và chi phí kinh doanh thấp hơn. Qua đó, Thái Nguyên sẽ xây dựng thành công một nền hành chính phục vụ, tạo môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, bình đẳng và hấp dẫn.
- Trân trọng cảm ơn ông!
