Thúc đẩy hợp tác thương mại Việt Nam – Ba Lan

Phát biểu tại buổi giao lưu doanh nghiệp Việt Nam – Ba Lan, do Trung tâm Xúc tiến – Phòng Thương mại Ba Lan phối hợp cùng Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Chi nhánh khu vực TP HCM (VCCI-HCM) tổ chức, bà Bùi Thị Ninh – Phó Giám đốc VCCI-HCM khẳng định Ba Lan không phải là một đối tác xa lạ mà là một người bạn đồng hành thân thiết.

Bà Bùi Thị Ninh cho biết, sự kiện năm nay đánh dấu mốc năm thứ ba VCCI-HCM phối hợp cùng Trung tâm Xúc tiến – Phòng Thương mại Ba Lan triển khai chương trình Taste Europe – “Châu Âu đầy hương vị”, và là năm thứ hai triển khai dự án Drop of Excellence – “Giọt sữa hoàn hảo”. Qua từng năm, nhiều sản phẩm chất lượng cao của Ba Lan như táo, các loại thịt và sữa đã đến gần hơn với người tiêu dùng và doanh nghiệp Việt Nam.

Những kết quả đó không đến từ một sự kiện đơn lẻ, mà từ một quá trình gắn kết bền bỉ. Năm 2026 đánh dấu 76 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Ba Lan, và Hiệp định EVFTA tiếp tục mở ra khuôn khổ thuận lợi để doanh nghiệp hai nước mở rộng thương mại trên cơ sở cùng có lợi. Hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao: Ba Lan là một trong những trung tâm sản xuất và chế biến thực phẩm hàng đầu châu Âu, còn Việt Nam là thị trường tiêu dùng năng động và là cửa ngõ vào khu vực ASEAN.

Theo bà Bùi Thị Ninh, chuỗi hoạt động giao lưu lần này được thiết kế bài bản và đa dạng: khởi động bằng buổi họp báo chuyên đề vào buổi chiều, nối tiếp là buổi Giao lưu doanh nghiệp ấm áp vào buổi tối, và khép lại bằng buổi kết nối với các nhà sáng tạo nội dung (influencers) nhằm lan tỏa rộng rãi hương vị và câu chuyện thực phẩm Ba Lan tới người tiêu dùng Việt.

"VCCI-HCM cam kết tiếp tục là cầu nối tin cậy, đồng hành cùng doanh nghiệp hai nước trong xúc tiến thương mại, kết nối đầu tư và tận dụng hiệu quả các cơ hội từ EVFTA mang lại để thúc đẩy sự tăng trưởng mạnh mẽ trong hợp tác thương mại đầu tư giữa hai nước”, bà Bùi Thị Ninh, Phó Giám đốc VCCI-HCM nhấn mạnh.

Đánh giá về bối cảnh vĩ mô, đại diện Cục Đầu tư và Thương mại Ba Lan tại TP HCM cho biết, nhờ việc liên tục ký kết và thực thi các hiệp định thương mại tự do, Việt Nam đã và đang phục hồi mạnh mẽ các mối quan hệ đối ngoại. Trong đó, Hiệp định EVFTA đóng vai trò nền tảng giúp cắt giảm thuế quan theo lộ trình, đơn giản hóa quy trình chứng nhận, dỡ bỏ rào cản phi thuế quan và hài hòa hóa quy tắc xuất xứ.

Theo dữ liệu từ Tổng cục Thống kê Ba Lan (GUS), trao đổi thương mại song phương giữa Ba Lan và Việt Nam hiện đã đạt hơn 7,3 tỷ EUR. Tính riêng trong năm 2025, xuất khẩu từ Ba Lan sang Việt Nam đạt tổng giá trị hơn 469 triệu EUR. Riêng nhóm hàng nông sản thực phẩm đạt hơn 229,7 triệu EUR (trong đó động vật sống và các sản phẩm từ động vật chiếm hơn 201 triệu EUR). Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực mang tính biểu tượng gồm phi lê cá hồi, sữa, thịt lợn và thịt gia cầm.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Việt Nam vào Ba Lan chiếm tỷ trọng lớn hơn, tạo ra mức thâm hụt cán cân thương mại cho phía Ba Lan. Các mặt hàng Việt Nam xuất khẩu nhiều nhất sang Ba Lan bao gồm: gạo, cà phê, mì sợi, dừa, hải sản và các sản phẩm thủy hải sản chế biến.

Trong tổng thể khối Liên minh châu Âu (EU), Ba Lan nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ gia tăng kim ngạch thương mại với Việt Nam mạnh mẽ nhất. Hai nền kinh tế mang tính bổ trợ cao: Ba Lan là trung tâm sản xuất – chế biến thực phẩm hàng đầu châu Âu, trong khi Việt Nam là thị trường tiêu dùng 100 triệu dân năng động và là cửa ngõ chiến lược đi vào khu vực ASEAN.

Theo ông Andrzej Arendarski – Chủ tịch Phòng Thương mại Ba Lan, tiềm năng hợp tác kinh tế giữa hai nước vẫn chưa được khai thác hết. Để đẩy mạnh hơn nữa dòng vốn đầu tư và trao đổi thương mại, hai bên cần tập trung vào các chiến lược đột phá:

Thứ nhất, khái phá phân khúc cao cấp. Ba Lan định hướng đẩy mạnh xuất khẩu các loại thịt và trái cây tươi chất lượng cao hướng đến tầng lớp trung lưu đang phát triển nhanh tại Việt Nam – nhóm khách hàng có nhu cầu khắt khe về các sản phẩm độc đáo, chất lượng vượt trội. Ngược lại, Việt Nam nắm giữ cơ hội lớn để xuất khẩu các loại gia vị, thủy hải sản và trái cây nhiệt đới đặc trưng sang Ba Lan.

Thứ hai, xây dựng thương hiệu cà phê Việt Nam. Ông Andrzej Arendarski nhận định cà phê Việt Nam tại Ba Lan hiện vẫn ở trạng thái "chờ đợi người Ba Lan khám phá" do người tiêu dùng bản địa chưa hiểu hết giá trị thực sự.

Theo ông Andrzej Arendarski, cà phê Việt Nam tại Ba Lan chủ yếu phục vụ mục đích pha trộn (blend) với các loại cà phê khác hoặc chỉ xuất hiện trong các nhà hàng Việt Nam mà chưa được quảng bá như một thương hiệu độc lập.

Ông cho rằng, cần đưa cà phê Việt Nam trở thành lựa chọn quen thuộc trên thực đơn của các quán cà phê phổ thông tại Ba Lan, sánh ngang với Cappuccino hay Americano.

Để làm được điều này, ông Andrzej Arendarski cho rằng, doanh nghiệp Việt Nam cần đầu tư bài bản vào marketing và nhận diện thương hiệu. Các hoạt động cụ thể bao gồm: tổ chức các buổi trình diễn/dùng thử sản phẩm; hợp tác với những người nổi tiếng của cả hai nước; và định kỳ tổ chức các hội chợ/lễ hội cà phê Việt Nam tại Ba Lan.

Cũng theo ông Andrzej Arendarski, để hiện thực hóa các mục tiêu thương mại, cộng đồng doanh nghiệp hai nước sẽ nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các cơ chế kết nối mới. Theo đó, sắp tới sẽ ra mắt Phòng Thương mại Việt Nam – Ba Lan, nhằm cung cấp các dịch vụ tư vấn chiến lược, chuyên sâu cho doanh nghiệp muốn thâm nhập thị trường của nhau cũng như mở rộng ra toàn bộ không gian EU.

Cùng với đó là phát huy nguồn lực cộng đồng người Việt tại Ba Lan. Theo ông Andrzej Arendarski, cộng đồng người Việt tại Ba Lan (hiện đã phát triển tới thế hệ thứ hai) là nguồn lực vô cùng quan trọng. Với sự am hiểu sâu sắc về cả văn hóa Việt Nam lẫn thị trường, luật pháp sở tại, đây sẽ là lực lượng tư vấn và kết nối hiệu quả cho các doanh nghiệp.

Sự kết hợp giữa chính sách thuận lợi từ EVFTA, sự đồng hành của các tổ chức xúc tiến thương mại như VCCI-HCM, Trung tâm Xúc tiến - Phòng Thương mại Ba Lan và quyết tâm từ phía doanh nghiệp hứa hẹn sẽ đưa quan hệ kinh tế Việt Nam – Ba Lan bước vào kỷ nguyên phát triển bứt phá và bền vững.