Để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030 nhanh, bền vững, cần bám sát quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội quốc gia, quy hoạch vùng, tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số.
Ngày 10/4/2026, Tổ đại biểu số 12 thảo luận về nhiều nội dung quan trọng, gồm: đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2026; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030; kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030; phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024 và công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025.
Dự thảo luận có ông Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ chính trị, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ, ông Phan Văn Mãi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế-Tài chính của Quốc hội.
Tham gia thảo luận, ông Nguyễn Trúc Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long đã đóng góp nhiều ý kiến liên quan đến Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030, kế hoạch đầu tư công trung hạn, kế hoạch vay, trả nợ nước ngoài và kế hoạch thu chi ngân sách nhà nước 5 năm. Cụ thể:
Thứ nhất, bám sát quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội quốc gia, quy hoạch vùng, tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số.
Đánh giá về nhiệm kỳ 2021-2025, Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn ghi nhận Chính phủ đã nỗ lực vượt bật, vượt khó, lãnh đạo thành công trong bối cảnh thế giới chuyển biến nhanh, khó lường, trong nước thách thức nhiều hơn cơ hội nhưng đã thực hiện đạt và vượt 15/15 chỉ tiêu kinh tế-xã hội, tăng trưởng kinh tế duy trì xu hướng tích cực, năm sau cao hơn năm trước. Đây là cơ sở quan trọng để bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn.
Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn thống nhất với định hướng, mục tiêu và các giải pháp Chính phủ đề ra cho giai đoạn 2026 - 2030, trong đó tăng trưởng hai con số được xác định là trọng tâm xuyên suốt.
Theo đó, để hiện thực mục tiêu này, Chính phủ và chính quyền các cấp cần bám sát Quy hoạch tổng thể quốc gia đã được Quốc hội thông qua, quy hoạch từng vùng được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, nhất là trong bối cảnh hợp nhất, sáp nhập các tỉnh thành; trong thực hiện nên dựa vào tiềm lực của từng vùng và phát huy đúng tiềm năng, lợi thế của từng khu vực để hướng tới tăng trưởng cao nhất.
Theo Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) giữa các vùng có thể khác nhau nhưng tổng hợp chung cả nước bảo đảm tăng trưởng GDP hai con số; vì vậy, trong 6 vùng kinh tế theo quy hoạch, cần làm rõ vai trò đầu tàu của các vùng kinh tế trọng điểm, có trách nhiệm và vai trò dẫn dắt, hỗ trợ các khu vực khác phát triển. Có thể có vùng tăng trưởng thấp hơn trung bình cả nước (như Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long tăng trưởng GRDP chỉ 9,5% nhưng có vai trò đặc biệt về an ninh lương thực, vùng nông nghiệp trọng điểm…).
Để góp phần tăng trưởng cao và bền vững, Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn đề nghị Chính phủ quan tâm và tập trung chỉ đạo đó là tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng điện năng.
Về tín dụng, thực tế cho thấy trong nhiều năm qua để đạt 1% tăng trưởng GDP, thì tăng trưởng dư nợ tín dụng thường phải tăng gấp đôi. Tuy nhiên, trong quý I/2026, mức tăng trưởng tín dụng mới đạt khoảng 2,65%, khá thấp và có xu hướng việc hấp thụ vốn tín dụng chậm lại, hoặc tín dụng không đi nhiều vào sản xuất kinh doanh; mặt khác tăng trưởng tín dụng quá nóng sẽ có nhiều rủi ro, tỉ lệ nợ xấu gia tăng.
Đối với điện năng, qua theo dõi nhiều năm trong điều kiện bình thường, nếu tăng trưởng GDP 1% thì tăng trưởng điện tăng khoảng từ 1,4 - 1,5 lần. Tuy nhiên, năm 2025 GDP tăng trưởng trên 8% nhưng mức tăng tiêu thụ điện dưới 5%, đây là những yếu tố mà Chính phủ cần quan tâm, để đảm bảo tăng trưởng chắc chắn, ổn định.
Thứ hai, về thu chi ngân sách nhà nước giai đoạn 2025-22030, phải hài hòa và đúng xu hướng lợi thế.
Về thu ngân sách nhà nước 5 năm 2026-2030 tăng gấp 1,7 lần so với giai đoạn 2021-2025, tổng chi tăng 1,9 lần, trong đó chi cho đầu tư phát triển tăng gấp 3 lần (8,22 triệu tỉ đồng), cơ bản Đại biểu thống nhất cao vì cho rằng Chính phủ quyết tâm tăng trưởng 2 con số thì đầu tư là một trong 3 yếu tố nền tảng của động lực tăng trưởng GDP truyền thống, đảm bảo huy động nguồn lực đầu tư (công và xã hội hóa) cho phát triển.
Về thu ngân sách, trong các năm qua, Chính phủ thực hiện nhiều chính sách tiền tề và tài khóa, để đảm bảo tính ổn định cho thu ngân sách địa phương, đề nghị Chính phủ khi thực hiện miễn, giảm thuế, phí thì quan tâm cho các địa phương có nguồn thu thấp và không có nguồn thay thế (như thế VAT, thuế môi trường…); quan tâm phân nguồn thu giữa Trung ương và địa phương (đất đai, khoán sản, tài nguyên), thuế phải nộp của doanh nghiệp lớn (trụ sở và nhà máy khác nhau..phải đóng thuế công bằng…).
Đại biểu kiến nghị, Chính phủ quan tâm cho các tỉnh, thành có nguồn thu lớn từ xổ số kiến thiến, khi sắp xếp doanh nghiệp xổ số đảm bảo không ảnh hưởng đến kỳ sổ và lượng phát hành để các tỉnh, thành có nguồn đầu tư phát triển.
Thứ ba, về kế hoạch vay trả nợ công, nợ nước ngoài, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn trong sử dụng vốn ODA và đầu tư công
Nghiên cứu kế hoạch của Chính phủ, Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn thống nhất trong cả giai đoạn 2026-2030 vay trả nợ công của Chính phủ tăng 2,7 lần, trong đó vay nước ngoài tăng 7,9 lần để hỗ trợ đầu tư phát triển, tăng trưởng.
Đối chiếu giai đoạn 2021- 2025, tỉ lệ giải ngân vốn ODA còn rất thấp, chỉ đạt 42,97%. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến giải ngân chậm, theo Đại biểu có 2 vấn đề cần Chính phủ quan tâm, thực hiện sớm đó là hoài hòa thủ tục đầu tư giữa Nhà tài trợ và Chính phủ Việt Nam, thường các dự án ODA phải thực hiện thủ tục kép, mất rất nhiều thời gian, thứ hai là chuẩn bị đầu tư và đàm phán vốn mất nhiều năm, nhiều khi lỡ cơ hội đầu tư, tính khả thi của dự án. Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn kiến nghị, Chính phủ sớm khởi động đàm phán vốn chương trình DPO Đồng bằng sông Cửu Long (vốn ODA đường ven biển cho vùng, trong đó có Vĩnh Long) vì đã mất nhiều năm chuẩn bị.
Thứ tư là Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Đại biểu Nguyễn Trúc Sơn cơ bản nhất trí với mức huy động tăng gấp 3 lần so vai đoạn trước.
Đại biểu kiến nghị Chính phủ sớm trình Quốc Hội danh mục dự án và phân bổ vốn cho bộ, ngành và địa phương, tạo điều kiện các địa phương chuẩn bị sớm các thủ tục đầu tư và giải ngân vì GRDP muốn tăng trưởng cao thì giải ngân vốn đầu tư phải đạt 100% theo từng năm. Trong đầu tư công, do tập trung đầu tư trong 1 giai đoạn ngắn, vốn lớn, áp lực sử dụng nguồn vật liệu xây dựng là rất lớn nên Chính phủ và địa phương cần đẩy mạnh nghiên cứu, sử dụng các nguồn thay thế có thể như cát biển, xỉ than…
Ngoài ra, Chính phủ cần sớm có giải pháp mạnh trong huy động nguồn lực từ tư nhân theo hình thức PPP, nhà nước chỉ bỏ vốn mồi, tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế đầu tư vào những dự án có khả năng thu hồi vốn tốt, góp phần thu hút nguồn lực xã hội, cũng như phân cấp, phân quyền thẩm quyền đầu tư rõ hơn cho cấp xã.
