Dù tín dụng nhà ở xã hội đang được đẩy mạnh với quy mô giải ngân và dư nợ tăng nhanh, song lãi suất và sự thiếu hụt nhà giá vừa tiền vẫn là những điểm nghẽn cần tháo gỡ.
Theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, đối với chương trình cho vay nhà ở xã hội, các ngân hàng đã cam kết cho vay hơn 14.300 tỷ đồng, trong đó, doanh số giải ngân đạt 6.228 tỷ đồng, tăng 3.383,4 tỷ đồng, tương đương tăng 119% so với cuối năm 2024.
Dòng vốn ưu đãi được khơi thông
Như vậy, tổng dư nợ cho vay nhà ở xã hội đạt khoảng 39.000 tỷ đồng (bao gồm dư nợ cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội và ngân hàng thương mại), tăng 22% so với thời điểm cuối năm 2024. Riêng dư nợ chương trình cho vay theo Nghị quyết 33/NQ-CP (về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững) là 4.986 tỷ đồng (tăng 75%), bao gồm: 4.139 tỷ đồng cho chủ đầu tư tại 31 dự án vay; 847 tỷ đồng cho người mua nhà vay tại 29 dự án.
Tính đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã 5 lần thông báo lãi suất theo hướng giảm dần và mức lãi suất hiện nay đã giảm 2,3%/năm so với thời điểm đầu triển khai. Lãi suất cho vay là 6,4%/năm đối với chủ đầu tư và 5,9%/năm đối với người mua nhà.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh thị trường bất động sản đang trong giai đoạn tìm lại nhịp cân bằng, nhà ở xã hội được xác định là phân khúc trọng tâm, vừa góp phần ổn định thị trường, vừa bảo đảm mục tiêu an sinh xã hội.
Nhận định về vai trò của phân khúc này, TS Cấn Văn Lực – chuyên gia kinh tế trưởng BIDV – cho rằng, nhà ở xã hội hiện đóng vai trò “giữ nhịp” cho thị trường bất động sản trong giai đoạn phục hồi. Tuy nhiên, để chính sách tín dụng phát huy hiệu quả dài hạn, cần bảo đảm tính ổn định của lãi suất ưu đãi và tiếp tục đơn giản hóa thủ tục vay.
“Nếu quy trình tiếp cận vốn được rút ngắn và lãi suất được duy trì ở mức đủ thấp trong thời gian dài, nhu cầu mua ở thực sẽ được kích hoạt mạnh hơn, qua đó tạo lực đỡ bền vững cho thị trường”, ông Lực nhận định.
Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế Ngân hàng Nhà nước Hà Thu Giang cho biết, chương trình cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ đã đạt kết quả nhất định. Đến nay, có 26/34 UBND tỉnh, thành phố gửi văn bản hoặc công bố trên cổng thông tin điện tử về danh mục dự án tham gia chương trình với tổng số khoảng 129 dự án. Doanh số giải ngân cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội đạt khoảng 180,3 tỷ đồng, dư nợ đạt 175,4 tỷ đồng.
Số lượng căn nhà ở xã hội đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến năm 2025 đạt 62% so với chỉ tiêu đã đặt ra tại đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội (đầu tư xây dựng khoảng 1.062.200 căn). Riêng năm 2025, đã hoàn thành 102.633/100.275 căn (đạt 102%, vượt so với kế hoạch đề ra).
Bài toán nhà giá vừa túi tiền
Bàn về giải pháp, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) Lê Hoàng Châu cho rằng, mức lãi suất vay mua nhà ở xã hội hiện nay 5,9% vẫn còn khá cao đối với mức thu nhập của người có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Do đó, ngân hàng cần giảm lãi suất vay mua nhà ở xã hội xuống 4,8% để có thêm người dân được mua nhà ở xã hội.
Ông Châu cũng đề xuất ngoài nhà ở xã hội, cần bổ sung thêm nguồn cung cho phân khúc nhà ở giá cả phù hợp với người có thu nhập trên 20 triệu đồng/tháng, bởi họ không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội và cũng không đủ khả năng để mua nhà thương mại giá cao.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) cho rằng, bên cạnh việc tiếp tục phát triển mạnh mẽ nhà ở xã hội còn cần phát triển thêm phân khúc nhà ở giá cả phù hợp với mức thu nhập của đại đa số người dân hiện nay.
Về phía ngân hàng, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, ngoài nhóm “Big 4” (Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank), chương trình cho vay nhà ở xã hội đang nhận được sự tham gia ngày càng tích cực của nhiều ngân hàng thương mại cổ phần.
Về lãi suất, định kỳ Ngân hàng Nhà nước sẽ thông báo mức lãi suất ưu đãi theo quy định của Nhà nước. Mức lãi suất này luôn thấp hơn mặt bằng chung, có thời hạn vay dài và được thế chấp chính căn nhà ở xã hội tại dự án. Quan điểm xuyên suốt của ngành là nỗ lực giảm mặt bằng lãi suất chung để hỗ trợ nền kinh tế, qua đó tạo dư địa tiếp tục hạ lãi suất cho các gói tín dụng ưu tiên, trong đó có nhà ở xã hội.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu, tín dụng nhà ở xã hội không chỉ là công cụ hỗ trợ an sinh mà còn được kỳ vọng trở thành “trụ đỡ” giúp thị trường vận hành ổn định và bền vững hơn trong thời gian tới.
.jpg "Chênh lệch giá bán nhà ở xã hội gây áp lực cho người mua")
