Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, với nhiều giải pháp điều hành về lãi suất, đến nay, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới.
Tại họp báo thông tin về hoạt động của ngân hàng quý III/2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà đã chia sẻ về bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường từ đầu năm đến nay.
Theo Phó Thống đốc, căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là sự leo thang xung đột tại Trung Đông đã tạo sức ép lớn lên thị trường hàng hóa, tài chính quốc tế; giá dầu tăng cao, đứt gãy chuỗi cung ứng. Các ngân hàng trung ương (NHTW) phản ứng thận trọng hơn trước rủi ro lạm phát tăng trở lại; một số NHTW đã tăng lãi suất như: ngày 16/9, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) đã quyết định nâng lãi suất thêm 0,25%, đưa lãi suất quỹ liên bang lên vùng 3,75%-4,00%; Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 10/9 quyết định tăng các mức lãi suất chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm - đây là lần thứ hai ECB tăng lãi suất trong năm 2026; Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 18/9 quyết định nâng lãi suất điều hành từ 1% lên 1,25%, mức cao nhất trong 31 năm. Mặt bằng lãi suất cao cùng với nhu cầu trú ẩn an toàn khiến đồng USD tăng mạnh trở lại sau giai đoạn điều chỉnh giảm đầu năm. Những diễn biến này tạo áp lực lên điều hành CSTT của các nền kinh tế mới nổi, đang phát triển, có độ mở lớn như Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tình hình kinh tế – xã hội tháng Chín và chín tháng năm 2026 của nước ta tiếp tục chuyển biến tích cực. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát trong tầm kiểm soát, các cân đối lớn được đảm bảo, các ngành, lĩnh vực đạt được nhiều kết quả quan trọng, tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau tốt hơn quý trước, tạo đà tăng trưởng cho những tháng cuối của năm 2026. Tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95% so với cùng kỳ, tiệm cận 2 con số. Tính chung 9 tháng, tăng trưởng GDP ước đạt 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua. Đây là những cơ sở vững chắc tạo đà tăng trưởng 2 con số cho kinh tế cả năm 2026, chuẩn bị nền tảng cho năm 2027 và các năm tiếp theo.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng Chín tăng 0,62% so với tháng trước và tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước; bình quân chín tháng năm 2026, CPI tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP . Đây là các mức tăng cao nhất của tháng Chín và bình quân chín tháng trong nhiều năm qua, cho thấy áp lực điều hành giá và kiểm soát lạm phát những tháng cuối năm 2026 là rất lớn.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, NHNN điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, phù hợp diễn biến thị trường, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khoá mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Những chính sách cụ thể được nêu như: NHNN đã điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường, góp phần ổn định thị trường tiền tệ và thực hiện mục tiêu CSTT. Nhờ đó, nhu cầu thanh toán, chi trả của các TCTD được đảm bảo, thông suốt, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm.
Đặc biệt, về điều hành lãi suất, theo Phó Thống đốc, trong bối cảnh thị trường tài chính, tiền tệ toàn cầu diễn biến phức tạp đã tác động lớn đến công tác điều hành CSTT của NHNN, NHNN đã thực hiện quyết liệt các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
Thứ nhất, tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ NHNN;
Thứ hai, chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất và yêu cầu tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng để khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay;
Thứ ba, tổ chức làm việc trực tiếp với các NHTM, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi các giao dịch phát sinh mới đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay;
Thứ tư, chỉ đạo các NHNN Khu vực tổ chức họp với các chi nhánh NHTM trên địa bàn, kiểm tra việc giảm lãi suất theo chỉ đạo của NHNN.
Với các giải pháp trên, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025, ông Phạm Thanh Hà cho biết.
Bên cạnh điều hành tỷ giá linh hoạt, theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, trong điều hành tín dụng, NHNN tiếp tục thực hiện các giải pháp điều hành tín dụng phù hợp nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Ngay từ đầu năm, NHNN đã kịp thời thông báo công khai, minh bạch nguyên tắc giao tăng trưởng tín dụng (TTTD) năm 2026 để các TCTD chủ động triển khai thực hiện.
Đồng thời, trong quá trình điều hành, NHNN đã triển khai các giải pháp nhằm tạo dư địa cho các TCTD cấp tín dụng đối với một số nhu cầu quan trọng phục vụ tăng trưởng kinh tế và để tạo điều kiện cho các TCTD trong việc cấp tín dụng đối với một số loại hình bất động sản (BĐS) phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.
NHNN đã ban hành quy định không tính dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất; nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng vào dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực BĐS khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng BĐS;
Loại trừ dư nợ cấp tín dụng/cho vay phát sinh mới hàng năm, cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các NHTM cấp tín dụng đối với doanh nghiệp để triển khai, đầu tư các dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương theo chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ để thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”…
Bên cạnh đó, NHNN kịp thời chỉ đạo các TCTD thực hiện các giải pháp tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng; tích cực triển khai các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc cung ứng vốn cho các công trình, dự án có quy mô lớn, trọng điểm.
Về phía các TCTD đã tích cực giải ngân cho các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN, như chương trình tín dụng đối với lĩnh vực lâm sản, thủy sản đã nâng quy mô từ 15.000 tỷ đồng lên 185.000 tỷ đồng; Chương trình cho vay liên kết sản xuất chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao và phát thải thấp vùng ĐBSCL được đẩy mạnh triển khai và kịp thời phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
Ngoài ra, là một số chương trình khác như: cho vay nhà ở xã hội; cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội; Chương trình tín dụng 500.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, công nghệ số; các chương trình tín dụng chính sách,... cũng đang được các TCTD tích cực triển khai.
Hiện nay, ngành Ngân hàng đã và đang triển khai nhiều chính sách tín dụng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trong tiếp cận vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đáng chú ý, trong tháng 8/2026, NHNN đã chỉ đạo các NHTM triển khai Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV với ưu đãi lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay.
NHNN đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1890/QĐ-TTg ngày 18/9/2026 phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là DNNVV”, Phó Thống đốc cho hay.
Với các giải pháp đồng bộ, đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025, tăng 16,69% so với cùng kỳ năm 2025.
