Tổng Bí thư Tô Lâm: Chuẩn hóa “chân dung” cán bộ theo yêu cầu nhiệm vụ mới

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh khi chủ trì buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về các giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở, sáng 5/3/2026.

Tổng Bí thư cho biết, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu rất cao: Tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; tổ chức lại bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược dài hạn đến giữa thế kỷ XXI.

Theo Tổng Bí thư, trong bối cảnh đó, việc nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở phải là nhiệm vụ thường xuyên, nhiệm vụ chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với năng lực quản trị, điều hành, thực hiện nhiệm vụ chính trị của đất nước.

Từ thực tiễn đặt ra, Tổng Bí thư cho rằng cần chuyển mạnh từ tư duy bổ sung nhân sự, bồi dưỡng chung chung sang tư duy quản trị cán bộ hiện đại hơn: Chuẩn hóa năng lực theo vị trí việc làm, đánh giá bằng kết quả đầu ra, siết chặt kiểm soát quyền lực, đồng thời tạo động lực để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư gợi mở cần chuẩn hóa lại "chân dung cán bộ cơ sở" theo chức năng mới của chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo Tổng Bí thư, giải pháp nền tảng là xác định lại chuẩn cán bộ cơ sở theo yêu cầu nhiệm vụ mới, thay vì duy trì một bộ tiêu chí chung cho mọi nơi, mọi việc; xây dựng khung năng lực theo vị trí việc làm. Cán bộ không chỉ ở mức "đủ tiêu chuẩn", mà phải đáp ứng công việc theo từng vị trí, từng địa bàn. Mỗi tỉnh, thành phố nên có khung chuẩn thống nhất cho các nhóm chức danh cấp xã, phường, kèm phụ lục năng lực ưu tiên cho địa bàn đặc thù.

Tổng Bí thư lưu ý đổi mới tuyển chọn, bố trí và sử dụng cán bộ theo nguyên tắc "đúng người-đúng việc-đúng địa bàn"; rà soát việc bố trí đội ngũ sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Đặc biệt, phải khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng hoặc “thừa người quen việc cũ nhưng thiếu người làm việc mới”.

Đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, Tổng Bí thư nhấn mạnh phải áp dụng cơ chế thử thách có thời hạn đối với một số vị trí trọng yếu; tăng luân chuyển ngang và luân chuyển có mục tiêu; bố trí cán bộ theo đặc điểm địa bàn. Bố trí cán bộ phải hướng tới mục tiêu nâng năng lực quản trị địa phương, chứ không chỉ ổn định tổ chức theo nghĩa hành chính.

Cùng với đó, nâng cấp đào tạo, bồi dưỡng từ "học để đủ chứng chỉ" sang "huấn luyện theo bài toán thực tiễn", “thạo việc”; chuyển sang bồi dưỡng theo chức danh và theo vấn đề; huấn luyện theo tình huống; hỗ trợ tại chỗ giữa cán bộ giàu kinh nghiệm với cán bộ trẻ; học trên thực tiễn của địa phương; bổ sung nội dung về phục vụ doanh nghiệp, kinh tế số nông thôn, du lịch cộng đồng, quản trị rủi ro xã hội, kỹ năng truyền thông chính sách và phối hợp liên ngành. Thiết lập cơ chế đánh giá cán bộ bằng kết quả đầu ra và sự hài lòng của nhân dân; xây dựng hệ thống đánh giá đa chiều, định lượng hóa phù hợp với từng chức danh.

Bên cạnh nâng cao năng lực, Tổng Bí thư yêu cầu phải siết chặt kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ ở cấp cơ sở, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa; thực hiện nghiêm các quy định của Đảng về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ.

Việc công khai tiêu chí, quy trình trong nội bộ, tăng cường hồ sơ điện tử và cơ chế phản ánh nội bộ được xem là những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm minh bạch và nâng cao hiệu quả quản trị cán bộ.

Tổng Bí thư đồng thời nhấn mạnh cần tạo động lực cho cán bộ cơ sở dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; quán triệt đầy đủ chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; đồng thời phân biệt rõ giữa sáng tạo đúng quy định với làm ẩu, làm tắt hoặc lợi dụng sáng tạo để vi phạm, trục lợi.

Ở cấp cơ sở, có thể thiết kế danh mục việc khó cần người chịu trách nhiệm; cơ chế xin ý kiến nhanh đối với tình huống mới; đánh giá riêng các sáng kiến có hiệu quả; biểu dương kịp thời cán bộ xử lý tốt việc phức tạp, tồn đọng kéo dài.

Cùng với đó, Tổng Bí thư cho rằng, phải đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị cán bộ và trong thực thi công vụ hằng ngày; số hóa quản trị cán bộ, đồng thời nâng kỹ năng số trong thực thi công vụ. Khi gắn chuyển đổi số với công tác cán bộ, cấp cơ sở sẽ nâng được tốc độ xử lý công việc, tính minh bạch và khả năng phối hợp liên thông. Thiết kế giải pháp theo vùng, miền, khu vực-thống nhất nguyên tắc, linh hoạt triển khai. Cách làm phù hợp là thống nhất khung chuẩn về phẩm chất, năng lực, đánh giá, kiểm soát quyền lực, đào tạo, bồi dưỡng; đồng thời cho phép địa phương điều chỉnh trọng tâm theo đặc thù địa bàn.

Về tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư yêu cầu các cấp ủy xác định nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở là khâu đột phá trong nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị.

Đồng thời, các cơ quan nội vụ và tổ chức cấp ủy cần phối hợp xây dựng khung năng lực vị trí việc làm, rà soát đội ngũ hiện có, xác định khoảng trống năng lực để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp.

Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đối với chất lượng phục vụ của đội ngũ cán bộ cơ sở.

Theo Tổng Bí thư, nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở trong giai đoạn mới là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược lâu dài, gắn trực tiếp với hiệu quả thực thi đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Làm tốt công tác cán bộ ở cơ sở cũng chính là củng cố nền tảng vận hành của quốc gia, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao đời sống nhân dân.