Theo Chứng khoán Maybank, bước sang quý IV/2026, với khối lượng trái phiếu doanh nghiệp đến kỳ đáo hạn khá lớn, các tổ chức phát hành có thể chịu áp lực tái cấp vốn đáng kể, đặc biệt với các doanh nghiệp bất động sản.
Dữ liệu thống kê của Chứng khoán Maybank (MSVN) từ HNX và các doanh nghiệp, ghi nhận: Trong quý III/2026, tổng giá trị trái phiếu phát hành đạt 139 nghìn tỷ đồng; trái phiếu đáo hạn đạt 50 nghìn tỷ đồng và trái phiếu được mua lại trước hạn đạt 75 nghìn tỷ đồng. Các con số này lần lượt giảm 8%, 30% và 37% so với cùng kỳ năm trước, trong bối cảnh lãi suất tăng.
Dù giảm 14% so với cùng kỳ, xuống 84 nghìn tỷ đồng, trái phiếu ngân hàng vẫn chiếm gần hai phần ba tổng giá trị phát hành. Lãi suất của các đợt phát hành mới tiếp tục tăng, vượt 9% vào tháng 9/2026, mức cao nhất kể từ đại dịch. Khi các ngân hàng cạnh tranh huy động vốn để hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, giá trị mua lại trước hạn giảm 26% so với cùng kỳ, xuống 64 nghìn tỷ đồng; giá trị đáo hạn giảm 54%, xuống 11 nghìn tỷ đồng.
Các doanh nghiệp phát triển bất động sản tiếp tục là nhóm phát hành lớn thứ hai, huy động 49 nghìn tỷ đồng, tăng 62% so với cùng kỳ. Hoạt động phát hành tập trung ở những tên tuổi lớn như Vinhomes, Masterise, Sun Group và các doanh nghiệp liên quan. Lãi suất trái phiếu bất động sản duy trì ở mức cao, khoảng 12% kể từ đầu năm.
Trong quý III/2026, MSVN cho biết, các doanh nghiệp bất động sản mua lại 8,3 nghìn tỷ đồng trái phiếu, giảm 62% so với cùng kỳ, trong khi giá trị trái phiếu đáo hạn đạt 29 nghìn tỷ đồng, giảm 24%. Đáng chú ý, Hưng Thịnh Group, một trong những doanh nghiệp từng là tâm điểm của cuộc khủng hoảng trái phiếu Việt Nam năm 2022, đã đẩy nhanh việc trả nợ gốc. Tập đoàn mua lại 3,6 nghìn tỷ đồng trái phiếu trong quý III/2026, tương đương 20% dư nợ trái phiếu, phần lớn trong số đó đã quá hạn và chưa được thanh toán.
Các nhà phân tích cũng dự báo bước sang quý IV/2026, dự kiến có 88 nghìn tỷ đồng trái phiếu đáo hạn, trong đó ngân hàng chiếm 28% và doanh nghiệp bất động sản chiếm 63%. Đây là áp lực tái cấp vốn đáng kể, đặc biệt với các doanh nghiệp bất động sản.
Tuy nhiên, MSVN cho rằng ngành này vẫn có khả năng đáp ứng nghĩa vụ nợ nhờ tiếp tục tiếp cận được thị trường trái phiếu. Từ đầu năm đến nay, các doanh nghiệp bất động sản đã huy động 188 nghìn tỷ đồng qua phát hành trái phiếu, so với tổng giá trị mua lại trước hạn và đáo hạn là 101 nghìn tỷ đồng.
Trong một số nhận định từ các tổ chức khác, diễn biến thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý IV cũng được nhận định có những áp lực đáng kể. Thị trường này vẫn đang được thúc đẩy mở rộng và phát triển bởi các chính sách hoàn thiện khung pháp lý, tăng tính minh bạch, trách nhiệm của tổ chức phát hành và tính chuyên nghiệp của nhà đầu tư.
Mới nhất, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 138/2026/TT-BTC hướng dẫn một số điều của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.
Điểm đáng chú ý tại Thông tư là trách nhiệm xác định tư cách nhà đầu tư tham gia mua, giao dịch, chuyển nhượng trái phiếu.
Nhà đầu tư phải mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại thành viên giao dịch để thực hiện giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Trước khi mua trái phiếu, nhà đầu tư chuyên nghiệp là cá nhân phải ký văn bản xác nhận theo quy định tại điểm d khoản 4 Điều 9 Nghị định số 200/2026/NĐ-CP.
Trường hợp nhà đầu tư đã có tài khoản giao dịch chứng khoán cơ sở mở tại thành viên giao dịch, nhà đầu tư được phép sử dụng tài khoản giao dịch chứng khoán này để thực hiện giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Trường hợp nhà đầu tư mở tài khoản lưu ký chứng khoán tại ngân hàng lưu ký và mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại công ty chứng khoán, nhà đầu tư được đặt lệnh mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và công ty chứng khoán được thực hiện lệnh mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ khi có xác nhận của ngân hàng lưu ký về việc ngân hàng lưu ký chấp nhận yêu cầu thanh toán giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ của nhà đầu tư.
Trước đó, một loạt quy định cũng đã được ban hành, trong đó, nổi bật là Thông tư 136 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 98/2020/TT-BTC về hướng dẫn hoạt động và quản lý quỹ đầu tư chứng khoán. Nội dung sửa đổi tập trung vào các quy định liên quan đến danh mục đầu tư của các quỹ, đồng thời điều chỉnh hạn mức đầu tư nhằm phù hợp với định hướng phát triển thị trường. Thông tư có ý nghĩa thúc đẩy hoạt động, nhằm tạo điều kiện để các quỹ tham gia sâu hơn vào thị trường, qua đó hỗ trợ cho định hướng phát triển thị trường thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Tuy nhiên, bên cạnh pháp lý, về mặt thực tế, khả năng giải tỏa áp lực trái phiếu đáo hạn của doanh nghiệp đến kỳ thanh toán gốc lẫn lãi trái phiếu, phụ thuộc nhiều vào dòng vốn cũng như năng lực đàm phán giãn, hoãn nợ, tái cấu trúc vốn. Lãi suất với một chi phí giá vốn phù hợp cũng được xem là chìa khóa quan trọng của vĩ mô dòng vốn chung trên toàn nền kinh tế - tác động đến năng lực thanh toán lẫn nhu cầu huy động trái phiếu của doanh nghiệp.
