Việc thiết lập Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm trong đó có thửa đất được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ quan trọng nhằm số hóa quản lý, đưa thị trường bất động sản bước vào giai đoạn minh bạch và vận hành chuẩn mực.
Nghị định 326/2026/NĐ-CP quy định về định danh địa điểm có hiệu lực từ ngày 1/9. Về nguyên tắc, mỗi địa điểm chỉ có một mã định danh duy nhất, riêng biệt, không trùng lặp, đảm bảo tính ổn định lâu dài.
Thửa đất được định danh bằng mã 12 chữ số
Mã định danh gồm 12 chữ số do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập, có khả năng liên kết, tích hợp, kết nối thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành.
Bên cạnh mã định danh, Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm còn thu thập nhiều trường thông tin khác. Nhóm dữ liệu công khai gồm đối tượng định danh; địa chỉ; lối tiếp cận; mã bưu chính; tọa độ; trạng thái hoạt động; tên địa điểm; dấu hiệu nhận biết (nếu có); thông tin mô tả địa chỉ.
Nhóm dữ liệu không công khai gồm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; thông tin kết cấu của địa điểm; không gian ba chiều, cơ quan chủ quản dữ liệu địa điểm (tên cơ quan, số định danh tổ chức); cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu, sử dụng địa điểm; các thông tin khác được kết nối, chia sẻ từ cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành.
Các tổ chức, cá nhân được khai thác dữ liệu công khai về định danh địa điểm trên ứng dụng VNeID. Trường hợp có nhu cầu khai thác thông tin khác, tổ chức, cá nhân phải được sự đồng ý của chủ sở hữu, quản lý địa điểm đó.
Việc đưa mã định danh địa điểm vào vận hành thực tiễn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho toàn bộ thị trường. Đối với đất đai, đây là công cụ đắc lực để làm sạch bản đồ pháp lý, đưa những "vùng mờ" kéo dài nhiều năm như đất bỏ hoang, đất không rõ chủ sở hữu hay sử dụng sai mục đích ra ánh sáng dữ liệu.
Đối với phân khúc căn hộ và bất động sản nhà ở, định danh địa điểm giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ "nhân bản" pháp lý. Mỗi tài sản từ nay chỉ tồn tại duy nhất một lần trên hệ thống thông tin quốc gia với lịch sử trạng thái giao dịch, biến động và thế chấp được ghi nhận xuyên suốt, minh bạch.
Qua đó, cơ quan quản lý nhà nước có thể chủ động kiểm soát thị trường từ sớm, chuyển dịch từ tư duy quản lý phản ứng sang quản lý phòng ngừa, giảm thiểu các rủi ro và "cú sốc" chính sách về sau.
Đánh giá về tác động của chính sách mới, PGS.TS Trần Đình Thiên - Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, việc cấp mã định danh 12 chữ số cho từng thửa đất là bước đi đột phá mang tính nền tảng: "Thị trường bất động sản Việt Nam nhiều năm qua vướng phải rào cản lớn nhất là bất cân xứng thông tin và dữ liệu phân tán. Việc số hóa và định danh địa điểm không chỉ giúp Nhà nước nắm chắc tài nguyên đất đai để quy hoạch hiệu quả mà còn giúp các nhà đầu tư, doanh nghiệp loại bỏ đáng kể chi phí ẩn và rủi ro pháp lý khi triển khai dự án."
Ở góc độ thể chế và tháo gỡ rào cản hành chính, ông Phan Đức Hiếu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nhấn mạnh: "Quy định cơ quan nhà nước không được yêu cầu nộp lại các giấy tờ đã có trên Cơ sở dữ liệu định danh là bước cải cách thủ tục hành chính rất thực chất. Khi dữ liệu được kết nối 'đúng - đủ - sạch - sống' và liên thông giữa các bộ ngành, thời gian chuẩn bị đầu tư của doanh nghiệp sẽ được rút ngắn đáng kể. Đây chính là hành lang pháp lý mở đường để khơi thông nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế."
Các chuyên gia cũng khẳng định, Nghị định 326/2026/NĐ-CP không đơn thuần là một văn bản quản lý kỹ thuật mà là bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số quốc gia, tạo dựng nền tảng dữ liệu minh bạch để thị trường bất động sản Việt Nam phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững trong giai đoạn mới.
