Nhiều kiến nghị để khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp nhằm hỗ trợ tăng trưởng sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn 2026-2030 đã được đề ra.
Theo ông Lê Như Thạch, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư Xây dựng Bcons, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam cần lượng vốn đầu tư lớn, trong khi nguồn vốn trung và dài hạn còn hạn chế.
Việc phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng gây áp lực lên hệ thống tài chính, đồng thời khiến doanh nghiệp khó tiếp cận vốn do lãi suất cao và điều kiện vay khắt khe hơn.
Theo số liệu ông Thạch dẫn tại hội nghị khơi thông nguồn lực tài chính cho Đông Nam Bộ, tín dụng ngân hàng hiện chiếm khoảng 83% tổng nguồn tài trợ của nền kinh tế, trong khi trái phiếu chỉ chiếm khoảng 13% và vốn cổ phần khoảng 4%.
Đáng lo ngại, tốc độ tăng trưởng tín dụng đang cao hơn tốc độ tăng trưởng huy động vốn, tạo sức ép ngày càng lớn lên thanh khoản ngân hàng. Việc tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng để tài trợ tăng trưởng không chỉ ngày càng khó khăn mà còn tiềm ẩn rủi ro đối với an toàn hệ thống tài chính.
Trong khi nhu cầu vốn cho các dự án lớn ngày càng gia tăng, khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn nhiều hạn chế.
Từ những bất cập trên, ông Thạch kiến nghị không thể đặt toàn bộ gánh nặng tài trợ cho mục tiêu tăng trưởng hai con số lên hệ thống ngân hàng thương mại. Thay vào đó, cần phát triển mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường vốn cổ phần, các quỹ đầu tư hạ tầng và những nguồn vốn dài hạn khác.
“Đồng thời, cần đặc biệt quan tâm đến khả năng tiếp cận vốn của khu vực kinh tế tư nhân. Nếu nguồn lực tập trung quá nhiều vào các dự án lớn, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa thiếu vốn lưu động, tăng trưởng cao trong ngắn hạn có thể phải đánh đổi bằng sự suy yếu của năng lực sản xuất. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn vốn, yêu cầu cải thiện năng suất, chất lượng đầu tư và hiệu quả phân bổ vốn để giảm áp lực huy động nguồn lực cho nền kinh tế.
Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục tín dụng, tăng cường bảo lãnh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, kiểm soát rủi ro và ưu tiên vốn cho các dự án hiệu quả, hạ tầng chiến lược, đổi mới công nghệ và sản xuất có giá trị gia tăng cao.
Ông Trịnh Văn Hải, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tây Ninh cũng có phát biểu cho rằng, với doanh nghiệp, vốn đến kịp thời có thể giúp giữ đơn hàng, duy trì việc làm và mở rộng thị trường.
Theo ông Hải, nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp trên địa bàn rất lớn. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa có nhu cầu vay từ 20–30 tỷ đồng, còn doanh nghiệp lớn có nhu cầu từ 200–2.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động của các doanh nghiệp hội viên, có ba nhóm vướng mắc trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng.
Trước hết là những khó khăn liên quan đến đất đai và tài sản bảo đảm. Sau sáp nhập, một số quy hoạch đang được cập nhật, khiến doanh nghiệp phải chờ gia hạn thời hạn sử dụng đất, hoàn thiện hồ sơ tài sản hoặc làm rõ việc định giá.
Đối với đất thuê trả tiền hằng năm, phạm vi tài sản có thể sử dụng làm tài sản bảo đảm còn những giới hạn, buộc ngân hàng phải thận trọng khi thẩm định. Theo Luật Đất đai năm 2024, doanh nghiệp thuê đất trả tiền hằng năm có thể thế chấp tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất khi đáp ứng các điều kiện liên quan.
Do đó, ông Trịnh Văn Hải kiến nghị cơ quan chức năng hướng dẫn rõ đầu mối và hồ sơ, ngân hàng thông tin sớm các điều kiện tín dụng, đồng thời doanh nghiệp phải chủ động hoàn thiện pháp lý tài sản ngay từ đầu.
Nhóm vướng mắc thứ hai liên quan đến pháp lý nhà xưởng. Một số doanh nghiệp vẫn phải bổ sung hồ sơ xây dựng, phòng cháy, chữa cháy và các thủ tục môi trường. Những vấn đề này cần được doanh nghiệp, cơ quan chuyên môn và ngân hàng phối hợp rà soát, tháo gỡ sớm để xác định tài sản đủ điều kiện nhận bảo đảm.
Đặc biệt, nhóm vấn đề thứ ba là tính minh bạch của thông tin tài chính, yếu tố mà theo ông Hải, bản thân doanh nghiệp phải chủ động thay đổi.
Báo cáo tài chính cần phản ánh đúng doanh thu, dòng tiền phải rõ ràng, công tác kế toán phải bám sát hoạt động kinh doanh để ngân hàng có đủ cơ sở đánh giá khả năng trả nợ.
Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tây Ninh nhìn nhận, có nhiều trường hợp, nhu cầu vốn là thật, hoạt động sản xuất là thật, nhưng hồ sơ pháp lý và thông tin tài chính chưa đủ rõ để ngân hàng yên tâm đồng hành.
Từ thực tế này, việc khơi thông nguồn vốn cho Đông Nam Bộ không chỉ phụ thuộc vào khả năng mở rộng tín dụng của hệ thống ngân hàng, mà còn đòi hỏi tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, nâng cao tính minh bạch tài chính của doanh nghiệp và phát triển thêm các kênh huy động vốn trung, dài hạn.
Đây cũng là những điều kiện quan trọng để dòng vốn không chỉ được cung ứng với quy mô lớn hơn mà còn đến đúng đối tượng, được sử dụng hiệu quả và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho toàn vùng.
Tại Hội nghị, ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP.HCM - cho biết, Thành phố sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với mô hình tổ chức mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Bên cạnh đó, TP đề nghị các đơn vị rà soát, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, đầu tư và thủ tục hành chính, để chuyển đến cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. TP.HCM sẽ tăng cường đối thoại, tiếp nhận kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp, qua đó kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
