Trong bối cảnh các tiêu chuẩn khí thải ngày càng được siết chặt và xu hướng điện hóa diễn ra mạnh mẽ, danh mục ô tô sử dụng động cơ diesel tại Việt Nam đang thu hẹp rõ rệt, đặc biệt ở nhóm xe du lịch.
Nếu như vài năm trước, động cơ dầu xuất hiện trên hầu hết các mẫu SUV và MPV cỡ lớn thì hiện nay nhiều hãng xe đã chủ động loại bỏ cấu hình này để chuyển sang động cơ xăng hoặc hybrid.
Xu hướng đó được thể hiện rõ qua việc Hyundai Santa Fe thế hệ mới không còn phiên bản diesel, trong khi Toyota Fortuner cũng đã cắt bỏ tùy chọn máy dầu từng được nhiều khách hàng ưa chuộng. Mẫu SUV nhập khẩu Skoda Kodiaq thế hệ mới vừa ra mắt cũng chỉ được phân phối với động cơ xăng tăng áp 2.0L. Đây đều là những sản phẩm hướng đến nhóm khách hàng gia đình, phản ánh chiến lược dịch chuyển sang các hệ truyền động đáp ứng tốt hơn yêu cầu về khí thải và trải nghiệm vận hành.
Dù vậy, động cơ diesel vẫn giữ được vị trí nhất định ở một số phân khúc nhờ ưu thế về mô-men xoắn, khả năng kéo tải và mức tiêu thụ nhiên liệu khi di chuyển đường dài. Trong nhóm SUV, Ford Everest vẫn duy trì tới bốn phiên bản Ambiente, Sport, Titanium và Titanium+ sử dụng động cơ diesel 2.0L tăng áp đơn hoặc tăng áp kép, bên cạnh phiên bản Platinum dùng động cơ xăng EcoBoost 2.3L. Mitsubishi Pajero Sport hiện chỉ còn phân phối duy nhất động cơ diesel 2.4L MIVEC tăng áp sau khi loại bỏ hoàn toàn các phiên bản máy xăng.
Ở nhóm xe Hàn Quốc, Kia Sorento tiếp tục bán song song động cơ diesel 2.2L với các phiên bản máy xăng 2.5L và hybrid, trong khi Hyundai Palisade trở thành mẫu xe duy nhất còn lại trong toàn bộ danh mục sản phẩm của Hyundai tại Việt Nam sử dụng động cơ diesel 2.2L sau khi Tucson và Santa Fe lần lượt chuyển sang động cơ xăng.
Phân khúc MPV cũng chỉ còn rất ít đại diện sử dụng máy dầu. Nổi bật nhất là Kia Carnival khi toàn bộ các phiên bản Luxury, Premium và Signature đều tiếp tục trang bị động cơ diesel 2.2L nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển nhiều người, hành trình dài và tối ưu chi phí nhiên liệu.
Trong khi đó, phân khúc bán tải gần như chưa chịu tác động từ xu hướng này. Ford Ranger vẫn sử dụng động cơ diesel 2.0L tăng áp đơn và tăng áp kép trên toàn bộ dải sản phẩm. Mitsubishi Triton duy trì động cơ diesel 2.4L thế hệ mới, Toyota Hilux sử dụng động cơ diesel 2.4L và 2.8L, còn Isuzu D-Max tiếp tục trang bị động cơ diesel 1.9L tăng áp. Đồng thời, Hilux cũng trở thành mẫu xe duy nhất còn sử dụng động cơ diesel trong danh mục sản phẩm của Toyota Việt Nam.
Sự thu hẹp của động cơ diesel tại Việt Nam phản ánh xu hướng phát triển chung của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Trong nhiều năm qua, các nhà sản xuất liên tục cắt giảm đầu tư cho động cơ dầu do chi phí đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải ngày càng cao, trong khi nguồn lực được ưu tiên cho công nghệ hybrid và xe điện. Với các dòng xe gia đình, việc chuyển sang động cơ xăng tăng áp hoặc hybrid giúp giảm phát thải, cải thiện độ êm ái và mang lại trải nghiệm phù hợp hơn với điều kiện giao thông đô thị, nơi phần lớn người dùng hiện nay sử dụng xe.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, thị hiếu tiêu dùng cũng đang thay đổi. Trước đây, người mua SUV hay MPV thường ưu tiên động cơ diesel vì khả năng tiết kiệm nhiên liệu khi chạy đường dài. Tuy nhiên, khi xe chủ yếu phục vụ nhu cầu đi lại trong thành phố, khoảng cách về mức tiêu hao giữa động cơ xăng thế hệ mới và diesel ngày càng được thu hẹp. Trong khi đó, các hệ truyền động hybrid lại mang đến lợi thế về khả năng tiết kiệm nhiên liệu trong điều kiện giao thông đông đúc, đồng thời vận hành êm ái hơn và đáp ứng tốt các yêu cầu về môi trường. Đây là lý do nhiều mẫu xe thế hệ mới không còn phát triển phiên bản diesel mà chuyển thẳng sang hybrid.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa động cơ diesel sẽ sớm biến mất khỏi thị trường. Ở các phân khúc bán tải, SUV khung gầm rời hay xe phục vụ mục đích kinh doanh, lợi thế về mô-men xoắn lớn, sức kéo cao, độ bền và khả năng vận hành liên tục vẫn khiến diesel trở thành lựa chọn khó thay thế. Đây cũng là nguyên nhân các mẫu xe như Ford Ranger, Toyota Hilux, Mitsubishi Triton hay Isuzu D-Max vẫn duy trì 100% cấu hình động cơ dầu và tiếp tục ghi nhận doanh số ổn định.
Trong vài năm tới, thị trường ô tô Việt Nam nhiều khả năng sẽ chứng kiến sự phân hóa rõ ràng hơn giữa các hệ truyền động. Động cơ diesel sẽ tiếp tục thu hẹp ở nhóm xe du lịch và xe gia đình, nhường chỗ cho động cơ hybrid và xe điện. Ngược lại, ở những phân khúc đòi hỏi sức kéo lớn và hiệu quả vận hành đường dài, động cơ dầu vẫn sẽ giữ vai trò quan trọng. Điều này cho thấy diesel chưa biến mất, nhưng đang dần trở thành lựa chọn chuyên biệt thay vì là cấu hình phổ biến như trước đây.
