Chỉ trong nửa đầu tháng 1/2026, thị trường kim loại quý toàn cầu đã nóng lên nhanh chóng khi giá vàng, bạc và nhiều kim loại khác đồng loạt leo thang.
Mới đi qua nửa đầu tháng đầu tiên của năm 2026, thị trường kim loại đã chứng kiến những biến động mạnh. Giá bạc tăng thêm 29% chỉ trong thời gian ngắn, một mức tăng đáng chú ý, nhất là khi kim loại này đã tăng vọt tới 141% trong năm ngoái - mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1979. Tương tự như bạc, giá vàng cũng không nằm ngoài xu hướng leo thang, khi chính thức vượt mốc 4.600 USD/ounce và tăng 22% từ đầu năm 2026 đến nay.
Trong bối cảnh rủi ro kinh tế và địa chính trị gia tăng, vàng tiếp tục phát huy vai trò là tài sản trú ẩn truyền thống. Tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư - thường được ví như hành vi “cất giấu dưới gối”- khiến dòng tiền đổ mạnh vào các tài sản hữu hình mỗi khi niềm tin vào các kênh đầu tư rủi ro suy giảm.
Giá các kim loại quý tăng vọt sau các cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela, và tiếp tục leo thang khi Tổng thống Donald Trump đưa ra những lời đe dọa cứng rắn nhằm vào chính quyền Iran, trong bối cảnh nước này tiến hành đàn áp trên diện rộng các cuộc biểu tình.
Dù thị trường chứng khoán phản ứng tương đối dè dặt, giá nhiều kim loại quý vẫn được tiếp thêm động lực sau khi Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell cho biết rằng ông đang bị điều tra hình sự. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại rằng Fed có thể suy giảm tính độc lập về chính trị.
Theo giới phân tích, một Fed chịu ảnh hưởng chính trị nhiều hơn có thể hỗ trợ thị trường chứng khoán trong ngắn hạn thông qua việc hạ lãi suất. Tuy nhiên, về dài hạn, kịch bản này tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi uy tín của ngân hàng trung ương bị xói mòn và nguy cơ lạm phát có thể quay trở lại.
Những lo ngại đó cũng góp phần làm sống lại tâm lý “bán tài sản Mỹ”, kéo giá trái phiếu Kho bạc Mỹ và đồng USD đồng loạt suy yếu. Cùng với áp lực từ thâm hụt ngân sách ngày càng lớn, điều này sẽ khiến dòng vốn rút khỏi những thị trường này mạnh hơn. Trong bối cảnh đó, vàng và bạc trở nên hấp dẫn hơn.
Đà tăng của kim loại không chỉ xuất phát từ tâm lý lo ngại, mà còn được hậu thuẫn bởi các yếu tố cung - cầu truyền thống. Bất chấp thuế quan gia tăng, Trung Quốc vẫn mở rộng được các thị trường xuất khẩu mới, đưa thặng dư thương mại lên mức cao kỷ lục, qua đó thúc đẩy nhu cầu đối với các kim loại phục vụ sản xuất điện tử.
Bên cạnh đó, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang kéo theo nhu cầu lớn đối với các kim loại như đồng, bạc, vàng, niken, thiếc… trong các trung tâm dữ liệu - hạ tầng năng lượng then chốt cho làn sóng công nghệ đang tăng tốc trên toàn cầu.
Trong khi đó, giá dầu - dù vẫn ở mức thấp - cũng đã bắt đầu nhích lên, diễn biến đồng pha với xu hướng tăng của các mặt hàng cơ bản khác, làm gia tăng áp lực chi phí sinh hoạt đối với nhiều nền kinh tế.
