Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ mở ra không gian phát triển mới mang tính bước ngoặt mà còn khơi thông những nút thắt, tạo động lực cho xã Vị Xuyên, tỉnh Tuyên Quang phát triển.
Thừa hưởng toàn bộ dư địa hạ tầng, công nghiệp, chuỗi dịch vụ và vị thế đầu mối kết nối, Vị Xuyên đang nhanh chóng chuyển hóa các tiềm năng nội sinh thành động lực tăng trưởng bền vững.
Khơi thông tiềm năng, cởi trói nguồn lực từ bộ máy điều hành trực tiếp
Sau khi sáp nhập và kế thừa cơ sở vật chất từ huyện Vị Xuyên (cũ), xã Vị Xuyên vận hành với quy mô dân số và hạ tầng tương đương một đô thị trung tâm đang phát triển. Lợi thế lớn nhất của mô hình hai cấp chính là sự rút ngắn tối đa các tầng nấc hành chính, trao quyền chủ động cho chính quyền cơ sở điều hành nền kinh tế theo nguyên tắc phân công rõ người, rõ việc, rõ kết quả đầu ra.
Chỉ số phản ánh rõ rệt nhất về sức bật kinh tế là năng lực huy động tài chính và hiệu quả chỉ đạo trực tiếp. Tự chủ ngân sách và tăng trưởng doanh nghiệp: Tính đến tháng 9/2026, thu ngân sách địa phương đạt trên 35,16 tỷ đồng (đạt trên 75,25% kế hoạch tỉnh giao), với 4/8 sắc thuế đã hoàn thành vượt chỉ tiêu cả năm. Trên địa bàn có tới 242 doanh nghiệp, hợp tác xã (trong đó 111 đơn vị có doanh thu trên 10 tỷ đồng) và 1.074 hộ kinh doanh cá thể. Số lượng hồ sơ đăng ký kinh doanh mới tăng nhanh (tiếp nhận 102 hồ sơ trong tháng) minh chứng cho sức hấp dẫn của môi trường đầu tư khi các thủ tục hành chính được xử lý nhanh gọn trên môi trường số.
Thực thi nhiệm vụ giải phóng mặt bằng đột phá: Nhờ cơ chế chỉ đạo trực diện, không bị phân tán quyền hạn, xã đã kiểm soát và triển khai thu hồi hơn 1,92 triệu m² đất (192,68 ha) phục vụ 8 dự án hạ tầng trọng điểm. Tiêu biểu như Dự án đường nội thị Vị Xuyên (giai đoạn 1) đã hoàn thành giải phóng mặt bằng vượt tiến độ 3 tháng; cùng với đó là việc bàn giao hướng tuyến thông suốt cho Dự án đường cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang (giai đoạn 2), các dự án lòng hồ Thủy điện Sông Lô 2, Sông Lô 4 và các tuyến xuất tuyến điện 110kV/35kV/22kV của Trạm biến áp Bình Vàng.
Định vị trụ cột công nghiệp và nguồn nhân lực dồi dào: Xã nắm giữ lợi thế chiến lược khi gắn liền với Khu công nghiệp Bình Vàng quy mô 30 dự án (tổng vốn đăng ký 3.865 tỷ đồng, 19 dự án đang vận hành). Nguồn nhân lực tại chỗ chiếm tới 71% dân số (16.985 lao động), trong đó tỷ lệ qua đào tạo đạt 75,5%. Đây là nền tảng cốt lõi bảo đảm việc chuyển đổi cơ cấu từ nông nghiệp thuần túy sang công nghiệp chế biến, xây dựng và thương mại dịch vụ.
Bên cạnh đó, việc cơ cấu lại nông - lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung đã đạt 100% diện tích gieo cấy lúa vụ Mùa (288 ha), 194,5 ha ngô, 110 ha rừng tập trung với sản lượng khai thác đạt 8.500 m³ gỗ. Điểm cốt lõi là chính quyền cơ sở đã trực tiếp hỗ trợ kinh tế hộ, phát triển liên kết vùng và xử lý dịch bệnh ngay từ thôn bản mà không để phát sinh điểm nóng.
Quy hoạch không gian kinh tế mới, kiến tạo dư địa phát triển bứt phá
Mục tiêu dài hạn của Vị Xuyên không chỉ dừng lại ở các chỉ số điều hành ngắn hạn mà nằm ở việc định hình một không gian kinh tế đa cực, lấy giao thông đối ngoại và văn hóa - dịch vụ làm bàn đạp tăng trưởng.
Xử lý tài sản công dôi dư, tạo quỹ đất sạch thu hút đầu tư: Thực thi mô hình hai cấp đặt ra bài toán xử lý 10 cơ sở nhà, đất dôi dư từ các đơn vị cấp huyện cũ. Việc xã đã hoàn tất xử lý 6 cơ sở và đang khẩn trương lập phương án đấu giá, cho thuê đối với 4 cơ sở còn lại chính là giải pháp hữu hiệu để chống lãng phí, biến các trụ sở cũ thành các trung tâm thương mại, dịch vụ hoặc hạ tầng xã hội hóa sinh lời cho ngân sách.
Đột phá trục “Du lịch tâm linh - lịch sử - văn hóa - sinh thái”: Xác định dịch vụ là ngành kinh tế mũi nhọn, Vị Xuyên đang tái cấu trúc không gian du lịch với hạt nhân là Nghĩa trang Liệt sĩ Vị Xuyên, kết nối liền mạch với các điểm đến: chùa Sùng Khánh, làng văn hóa Bản Bang, Hồ Noong, di tích Làng Má, Đài hương 468 và suối khoáng Việt Lâm. Con số gần 9.000 lượt khách trong tháng 9 khẳng định sức hút tự nhiên của địa bàn, mở ra hướng đi đầy tiềm năng cho mô hình du lịch cộng đồng, homestay gắn với tiêu thụ nông sản bản địa.
Đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và hiện đại hóa hạ tầng liên kết: Với tỷ lệ giải ngân đầu tư công đạt 75,2% kế hoạch (12,82 tỷ đồng), Vị Xuyên đang dồn lực hoàn thiện 31 tuyến đường giao thông nông thôn, kiên cố hóa hệ thống thủy lợi, nâng cấp chợ Trung tâm xã và hạ tầng nước sạch sinh hoạt. Hạ tầng đồng bộ chính là chìa khóa để đón đầu luồng giao thương từ tuyến cao tốc huyết mạch chạy qua địa bàn.
Siết chặt kỷ cương, chuyển đổi số toàn diện: Để khắc phục tình trạng cán bộ kiêm nhiệm nhiều đầu việc và chậm muộn dữ liệu đất đai (hiện đạt 67,6% hồ sơ nhóm 1), định hướng thời gian tới của xã là áp dụng triệt để phương pháp đánh giá theo sản phẩm đầu ra (KPI), phân công "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm". Đồng thời, hoàn thiện chuẩn hóa dữ liệu dân cư, đất đai và duy trì 100% hồ sơ công trực tuyến, biến nền hành chính công thành đòn bẩy phục vụ tối đa cho người dân và doanh nghiệp.
Vượt qua những khó khăn bước đầu của thời kỳ sáp nhập và kiện toàn bộ máy, xã Vị Xuyên đang khẳng định tính ưu việt của mô hình chính quyền địa phương hai cấp: một chính quyền chủ động, sát cơ sở, biết đánh thức những tiềm năng địa chính trị sẵn có để tạo nên bước nhảy vọt toàn diện về kinh tế - xã hội.
