Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Chile đã diễn ra ngày 16/11 tại Hà Nội đánh dấu một bước tiến mới trong quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia ở hai bờ Thái Bình Dương.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và chuỗi cung ứng, Chile đang nổi lên như một đối tác có khả năng kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các thị trường Mỹ Latinh rộng lớn hơn.

Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Chile tại Hà Nội, Tổng thống Chile José Antonio Kast nhấn mạnh triển vọng hợp tác trong nông nghiệp, thực phẩm, công nghệ và phát triển bền vững. Sáng kiến “Choose Chile” cũng được giới thiệu nhằm thu hút đầu tư quốc tế. Những lĩnh vực này gợi mở khả năng hợp tác vượt ra ngoài thương mại hàng hóa truyền thống.
Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, sự kết hợp thế mạnh của hai quốc gia có thể tạo điều kiện phát triển những chuỗi cung ứng mới, đặc biệt trong lĩnh vực nguyên liệu công nghiệp và chế biến thực phẩm.
"Chile có thế mạnh về khoáng sản, nguyên liệu công nghiệp, nông sản và công nghệ khai khoáng; Việt Nam có năng lực sản xuất, chế biến và xuất khẩu ngày càng phát triển trong các ngành điện tử, dệt may, da giày, đồ gỗ, nông sản và thủy sản. Đây là cơ sở để hai bên không chỉ mua bán hàng hóa, mà còn liên kết sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị”, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh.
Chẳng hạn, doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm kiếm nguồn nguyên liệu từ Chile phục vụ sản xuất xuất khẩu, trong khi doanh nghiệp Chile có thể tận dụng năng lực chế biến và hệ thống sản xuất tại Việt Nam để tiếp cận thị trường châu Á.
Tuy nhiên, khả năng hợp tác còn phụ thuộc vào hiệu quả thương mại của từng ngành và yêu cầu kỹ thuật cụ thể, thay vì chỉ dựa trên tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế.
Một trở ngại đáng kể là chi phí vận chuyển xuyên Thái Bình Dương, thời gian giao hàng và các quy định kiểm dịch đối với nông sản, thực phẩm. Đây cũng là những vấn đề được doanh nghiệp hai nước đề cập tại diễn đàn.
Sau 55 năm quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Chile đã có nền tảng chính trị và pháp lý tương đối thuận lợi cho hợp tác kinh tế. Nhưng để Chile thực sự trở thành điểm kết nối với Nam Mỹ, doanh nghiệp Việt Nam cần đầu tư nhiều hơn vào thông tin thị trường, hệ thống phân phối và quan hệ đối tác địa phương.
Kết quả của giai đoạn hợp tác tiếp theo sẽ được đo bằng khả năng hình thành các chuỗi cung ứng và dự án đầu tư có hiệu quả thương mại, thay vì chỉ bằng tốc độ tăng kim ngạch xuất nhập khẩu.

Lợi thế lớn của Chile nằm ở vị trí địa lý bên bờ Thái Bình Dương và chính sách thương mại mở. Quốc gia này duy trì mạng lưới hiệp định thương mại với nhiều nền kinh tế lớn, đồng thời là thành viên Liên minh Thái Bình Dương cùng Mexico, Colombia và Peru.
Chile cũng có các thỏa thuận hợp tác kinh tế với Mercosur, khối thị trường Nam Mỹ bao gồm những nền kinh tế lớn như Brazil và Argentina. Nhờ đó, doanh nghiệp đặt cơ sở tại Chile có điều kiện xây dựng mạng lưới đối tác, phân phối và dịch vụ hướng tới các thị trường lân cận.
Đối với Việt Nam, lợi thế này đặc biệt đáng chú ý khi doanh nghiệp xuất khẩu đang tìm cách giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.
Chile có thể trở thành điểm khởi đầu để doanh nghiệp Việt Nam tìm hiểu nhu cầu tiêu dùng, xây dựng mạng lưới phân phối và phát triển thương hiệu tại khu vực nói tiếng Tây Ban Nha. Những ngành như điện tử, hàng tiêu dùng, dệt may, giày dép và thực phẩm chế biến có cơ sở để mở rộng hiện diện.
Trong lĩnh vực thương mại, hai nước ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Chile (VCFTA) năm 2011, có hiệu lực từ năm 2014. Đây là FTA song phương đầu tiên của Việt Nam với một quốc gia Mỹ Latinh.
Quan hệ kinh tế tiếp tục được củng cố khi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực với Việt Nam năm 2019 và Chile năm 2023. Hai khuôn khổ thương mại tạo thêm lựa chọn về ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ và tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp.
Theo Phó Tổng thư ký VCCI Trần Ngọc Liêm, cần tăng cường kết nối giữa hiệp hội ngành hàng, nhà nhập khẩu, nhà phân phối và doanh nghiệp sản xuất, đồng thời khai thác hiệu quả các FTA hiện có.
“Việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, đặc biệt là Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Chile (VCFTA) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), sẽ góp phần tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường, mở rộng chuỗi cung ứng và nâng cao giá trị thương mại song phương”, ông Trần Ngọc Liêm nhấn mạnh.
Đề xuất này đặt ra yêu cầu chuyển trọng tâm xúc tiến thương mại sang hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết những vấn đề cụ thể, từ tìm kiếm đối tác, tiêu chuẩn kỹ thuật đến tổ chức vận tải và phân phối.
Theo Bộ Công Thương, thương mại song phương năm 2025 đạt khoảng 1,77 tỷ USD, tăng 4,4% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 1,42 tỷ USD. Chile hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam tại Mỹ Latinh, sau Brazil, Mexico và Argentina.