Dòng vốn công nghệ cao cùng cải cách thể chế và tăng trưởng kinh tế số đang tạo động lực giúp Việt Nam nổi lên như trung tâm thu hút đầu tư đổi mới sáng tạo trong khu vực.
Trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn đối với các dòng vốn đổi mới sáng tạo. Sự hội tụ giữa dòng vốn đầu tư quốc tế, công nghệ tiên tiến và cải cách thể chế được xem là ba trụ cột quan trọng giúp nền kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.
Xu hướng đầu tư hiện nay đang tập trung nhiều hơn vào các doanh nghiệp công nghệ giai đoạn đầu, đặc biệt trong các lĩnh vực có hàm lượng sáng tạo cao như trí tuệ nhân tạo, fintech, dữ liệu, hạ tầng số, bán dẫn và công nghệ xanh. Các quỹ đầu tư cũng có xu hướng ưu tiên những thương vụ quy mô lớn hơn, gắn với chiến lược đồng hành dài hạn thay vì phân tán vốn như trước đây.
Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến được nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm và tập đoàn công nghệ quốc tế quan tâm nhờ môi trường kinh doanh cải thiện và tiềm năng tăng trưởng mạnh của hệ sinh thái khởi nghiệp. Song song với việc cung cấp nguồn vốn, các quỹ đầu tư còn đóng vai trò hỗ trợ chiến lược, quản trị và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp khởi nghiệp.
Tại TP HCM, hệ sinh thái khởi nghiệp tiếp tục giữ vai trò trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước, lần đầu tiên lọt vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu năm 2026 và đứng thứ ba khu vực Đông Nam Á về giá trị hệ sinh thái. Thành phố hiện có hơn 30 cơ sở ươm tạo, gần 100 quỹ đầu tư và hơn 2.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tạo nên mạng lưới hỗ trợ ngày càng hoàn thiện.
Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn của hệ sinh thái vẫn nằm ở khả năng tiếp cận nguồn vốn mạo hiểm đủ lớn và linh hoạt. Để giải quyết vấn đề này, TP HCM đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với vốn điều lệ dự kiến 500 tỷ đồng trong năm 2026, trong đó vốn nhà nước chiếm 40% và vốn tư nhân chiếm 60%. Quỹ được thiết kế theo mô hình “vốn mồi”, hướng tới mục tiêu kích hoạt thêm dòng vốn xã hội cho các dự án đổi mới sáng tạo.
Song song với dòng vốn, cải cách thể chế đang tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới. Nhiều chính sách liên quan đến đầu tư, dữ liệu, công nghệ số và thương mại điện tử được thúc đẩy nhằm mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, kinh tế xanh và kinh tế số.
Năm 2025, tổng vốn đầu tư tư nhân vào lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam đạt khoảng 4,5 tỷ USD thông qua 149 thương vụ. Vốn đầu tư mạo hiểm tăng khoảng 28% so với năm trước, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của thị trường đối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam. Các lĩnh vực như AI, bán dẫn, năng lượng tái tạo và hạ tầng số tiếp tục thu hút mạnh dòng vốn quốc tế.
Việt Nam cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 nằm trong nhóm dẫn đầu ASEAN và top 50 thế giới về đổi mới sáng tạo, với kinh tế số đóng góp khoảng 30% GDP. Đây là định hướng quan trọng nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ở cấp độ hệ sinh thái, cả nước đã có 963 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 20 sàn giao dịch khoa học công nghệ và 37 trung tâm đổi mới sáng tạo tại 26/34 tỉnh, thành phố. Kinh tế số hiện chiếm khoảng 14,02% GDP, trong khi hạ tầng viễn thông tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển các mô hình kinh doanh số.
Sự kết hợp giữa dòng vốn quốc tế, cải cách thể chế và sự mở rộng của hệ sinh thái khởi nghiệp đang tạo ra động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam. Trong bối cảnh này, các trung tâm kinh tế lớn, đặc biệt là TP HCM, được kỳ vọng sẽ đóng vai trò đầu tàu trong việc dẫn dắt làn sóng đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư công nghệ trong khu vực.
