Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam cần được phát triển như một hệ sinh thái có khả năng kết nối nhiều chủ thể và hoạt động tài chính khác nhau.
Chia sẻ tại Diễn đàn “Dòng vốn không biên giới: Khu thương mại tự do, Trung tâm Tài chính quốc tế và cánh cửa đầu tư mới của Việt Nam” thuộc khuôn khổ sự kiện VIS 2026, ông Niraj Vedwa - Thành viên HĐQT Xacbank (Mongolia) nhận định, khi nhìn vào nền kinh tế Việt Nam, có thể thấy ngay đây là một nền kinh tế có quy mô lớn, đang phát triển rất nhanh.
Điều đáng chú ý là trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 9,01% so với cùng kỳ năm trước, thuộc nhóm các nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao trong khu vực.
Việt Nam tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài. Tính đến ngày 30/9/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%.
Về thương mại, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong 9 tháng đầu năm đạt 888,02 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 434,30 tỷ USD, tăng 24,5%. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục đóng vai trò chủ lực, với kim ngạch xuất khẩu đạt 392,79 tỷ USD, chiếm 90,4% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa.
Những kết quả này cho thấy quy mô thương mại quốc tế và sức hấp dẫn đầu tư của Việt Nam tiếp tục gia tăng, tạo nền tảng để phát triển các dịch vụ tài chính gắn với sản xuất, xuất khẩu và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Một điểm đáng chú ý khác là Việt Nam đang thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế. Trung tâm tài chính quốc tế theo đó được kỳ vọng sẽ góp phần tăng thu hút dòng vốn này trong tương lai.
Phát biểu về tái định hình dòng vốn toàn cầu và vị thế của TP.HCM với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái tài chính cho trung tâm tài chính quốc tế - một "chìa khóa" hiện thực hóa thông điệp "Critical Mass" bằng hạ tầng tài chính và thể chế khi Diễn đàn thảo luận đặt trong chuỗi hoạt động chung của sự kiện VIS 2026 - với chủ đề chung "Điểm bứt phá – Những dòng chảy đổi mới sáng tạo mới: Việt Nam ở tâm điểm của sự tái định hình toàn cầu", ông Niraj Vedwa - Thành viên HĐQT Xacbank (Mông Cổ) đánh giá, một trung tâm tài chính có khả năng kết nối với thị trường toàn cầu, cần xem xét nhiều yếu tố, trong đó có môi trường thể chế, mức độ tin cậy, khả năng quản lý tài sản và rủi ro, cũng như tính minh bạch của hệ thống tài chính.
Theo đó, ông cho rằng một thị trường muốn thu hút dòng vốn chất lượng cần có bốn thuộc tính quan trọng: Vốn phải có khả năng đi vào thị trường, được chuyển hóa thành giá trị và tăng trưởng, có thể dịch chuyển giữa các thị trường, đồng thời được luân chuyển một cách thuận lợi.
Với bức tranh tăng trưởng ngoạn mục và sức hút từ nỗ lực đầu tư công nghệ quốc gia, dù vậy, ông Niraj Vedwa nêu, từ phía nhà đầu tư, khi quyết định đầu tư vào một thị trường, các nhà đầu tư quốc tế không chỉ xem xét tốc độ tăng trưởng. Họ còn đặt ra những câu hỏi cụ thể: Khả năng tiếp cận thị trường như thế nào? Nhà đầu tư có thể tham gia và hoạt động hiệu quả tại thị trường đó hay không? Thị trường có đủ chiều sâu và khả năng phát triển hay không? Thông tin có minh bạch, đầy đủ và dễ tiếp cận hay không? Một yếu tố đặc biệt quan trọng khác là cơ sở hạ tầng. Mô hình hoạt động toàn cầu của nhà đầu tư có thể kết nối và vận hành tại thị trường đó hay không? Nền kinh tế có nguồn nhân lực phù hợp không? Chính sách thuế có đủ sức cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế hay không?
"Đó là những vấn đề mà các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu xem xét khi đánh giá bất kỳ quốc gia nào. Từ những tiêu chí này, có thể nhìn nhận các điều kiện Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện để phát triển trung tâm tài chính quốc tế", ông nhấn mạnh.
Trên thế giới có nhiều trung tâm tài chính lớn, mỗi nơi có thế mạnh và vai trò riêng. New York là một thị trường tài chính lớn, với hệ sinh thái quản lý tài sản và thị trường vốn phát triển. Singapore có vai trò là trung tâm tài chính khu vực, kết nối các hoạt động kinh doanh, quản lý ngân quỹ và dòng vốn trong khu vực. Hong Kong là một trung tâm quan trọng của thị trường vốn và kết nối với Trung Quốc. Dubai cũng có những lợi thế riêng trong việc thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư và dòng vốn quốc tế. Mỗi trung tâm tài chính đều phát triển dựa trên những lợi thế cụ thể. Vì vậy, Việt Nam cần xác định rõ vai trò và thế mạnh của mình thay vì chỉ đơn thuần xây dựng một trung tâm tài chính theo mô hình của các thị trường khác, Lãnh đạo của Xacbank nhận định.
Theo đó, ông lý giải, với tốc độ tăng trưởng cao, năng lực sản xuất và vị thế ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng, Việt Nam có cơ hội phát triển một hệ sinh thái tài chính gắn với nền kinh tế thực. Hoạt động sản xuất tại ASEAN đang mở rộng, trong khi Việt Nam đã trở thành một mắt xích quan trọng trong lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu. Khi các doanh nghiệp quốc tế dịch chuyển hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng, nhu cầu về dịch vụ tài chính, nguồn vốn, thanh toán và quản lý rủi ro cũng gia tăng. Một lượng lớn hoạt động tài chính và quản lý tài sản hiện tập trung tại các trung tâm như Singapore, Hong Kong và Dubai. Việt Nam có cơ hội thu hút thêm các hoạt động này nếu xây dựng được mạng lưới và hệ sinh thái đủ sức cạnh tranh.
Bên cạnh đó, dòng vốn FDI vào Việt Nam chủ yếu gắn với hoạt động sản xuất là một lợi thế quan trọng. Vấn đề tiếp theo là làm thế nào để phát triển các dịch vụ tài chính đi kèm, qua đó gia tăng giá trị tạo ra trong nước.
"Việt Nam có thể chuyển từ vai trò chủ yếu là điểm đến của các khoản đầu tư sang vai trò điều phối, kết nối và tổ chức các hoạt động đầu tư. Khi dòng vốn sản xuất và đầu tư quốc tế tiếp tục tăng, một trung tâm tài chính quốc tế có thể góp phần kết nối các nhà đầu tư, doanh nghiệp và nguồn vốn với nhau", ông khuyến nghị.
Lãnh đạo Xacbank cũng cho rằng, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam cần được phát triển như một hệ sinh thái có khả năng kết nối nhiều chủ thể và hoạt động tài chính khác nhau. Trong hệ sinh thái đó, cần có sự tham gia của các công ty quản lý tài sản, nhà đầu tư tổ chức, ngân hàng đầu tư, các định chế tài chính, nguồn vốn tư nhân, quỹ đầu tư và các chủ thể hoạt động trên thị trường vốn. Những lĩnh vực như đầu tư xuyên biên giới, quản lý tài sản, ngoại hối và các dịch vụ tài chính chuyên biệt cũng có thể đóng vai trò quan trọng.
Trung tâm tài chính cần bổ trợ cho các thế mạnh sẵn có của Việt Nam trong lĩnh vực logistics, sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp công nghệ cao và khu vực dịch vụ tài chính.
Khi dòng vốn được đưa vào thị trường, điều quan trọng không chỉ là thu hút vốn mà còn phải tạo điều kiện để dòng vốn được phân bổ hiệu quả, phục vụ các hoạt động kinh tế xuyên biên giới và tiếp cận những cơ hội đầu tư phù hợp.
Cơ hội của Việt Nam nằm ở khả năng kết nối nguồn vốn, dữ liệu và các dự án đầu tư trong cùng một hệ sinh thái. Tuy nhiên, khi đã có dòng vốn và một trung tâm tài chính, Việt Nam cần tiếp tục phát triển mạng lưới hoạt động để các nhà đầu tư có thể tiếp cận thị trường, phân phối sản phẩm, tìm kiếm khách hàng, thực hiện các giao dịch phòng ngừa rủi ro và đáp ứng các yêu cầu công bố thông tin.
Hệ sinh thái này có thể bao gồm các quỹ đầu tư quốc gia, công ty quản lý tài sản toàn cầu, ngân hàng, tổ chức cho vay, nguồn vốn tư nhân và nhiều định chế tài chính khác. Khi hệ sinh thái phát triển đầy đủ, các hoạt động tài chính có thể hỗ trợ lẫn nhau và tạo thêm cơ hội hợp tác với mạng lưới tài chính quốc tế. Song song, Việt Nam cần đặc biệt chú trọng hoàn thiện hạ tầng pháp lý và vận hành thị trường.
Ông cũng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn khi tham gia quản trị ngân hàng tại Xacbank- Mongolia, một ngân hàng có sự tham gia đầu tư của Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD), cùng một số nhà đầu tư đến từ Nhật Bản và các tổ chức khác.
Với đặc thù một quốc gia có quy mô dân số tương đối nhỏ, chỉ khoảng 3,5 triệu người; Tuy nhiên, các ngân hàng quốc tế và những định chế tài chính nước ngoài vẫn có thể tham gia đầu tư vào thị trường này, ông cho rằng đây là một mô hình đáng tham khảo. Quy mô dân số nhỏ không nhất thiết ngăn cản một quốc gia thu hút sự tham gia của các định chế tài chính quốc tế. Điều quan trọng là phải xây dựng được môi trường phù hợp để các nhà đầu tư có thể tham gia và hoạt động hiệu quả, ông nhấn mạnh.
Mang đến những kiến giải thực tiễn, các chuyên gia tại Diễn đàn nhận định trong bối cảnh dòng vốn tài chính - công nghệ toàn cầu đang dịch chuyển chọn lọc, việc kết nối với mạng lưới tiền tệ quốc tế và kiến tạo hành lang pháp lý vượt trội chính là mối quan tâm hàng đầu của giới đầu tư lẫn cộng đồng doanh nghiệp.
Với chia sẻ "Từ "Đổi mới" đến "Innovation" - Thể chế và hành lang pháp lý thúc đẩy dòng vốn", khẳng định thể chế chính là "chìa khóa" kích hoạt và chuyển hóa các nguồn lực, ông Nguyễn Duy Hiếu - Đối tác & Lãnh đạo Khối Pháp lý (EY Law Vietnam) đã phác thảo bức tranh tiến hóa pháp lý của Việt Nam từ giai đoạn Đổi Mới đến kỷ nguyên đổi mới sáng tạo.
Theo đó, ông Hiếu phân tích rõ tầm quan trọng của các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) và khung thể chế đột phá trong việc tối ưu hóa khả năng hấp thụ nguồn vốn ngoại, biến Việt Nam thành điểm đến đầu tư an toàn, cạnh tranh và bền vững.
