Mỗi doanh nghiệp cần trở thành trung tâm lan tỏa giá trị văn hóa, chủ động thực hành “28 chữ vàng” trong kinh doanh; mỗi doanh nhân là một đại sứ của văn hóa kinh doanh Việt Nam.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính nhấn mạnh tại Diễn đàn Quốc gia "Văn hoá với Doanh nghiệp" năm 2026, công bố Bộ giá trị Văn hoá kinh doanh Việt Nam, chiều 21/3/2026.
Gợi nhắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính cho biết, sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Văn hoá soi đường cho quốc dân đi". Người cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng: "làm kinh tế, làm thương nghiệp phải biết làm giàu cho mình, nhưng trước hết phải giữ chữ tín, phải có đạo đức, phải vì lợi ích của nhân dân, của đất nước". Những lời dạy đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị, không chỉ trong đời sống xã hội, mà còn đặc biệt sâu sắc đối với các hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế.
Theo Phó Thủ tướng Mai Văn Chính, từ quan điểm xuyên suốt của Đảng, văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển. Cuộc Vận động "Xây dựng Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam" do Thủ tướng Chính phủ phát động vào ngày 7/11/2016 không chỉ là sáng kiến về chính sách mà còn là quyết định chiến lược, đặt nền móng cho sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Trải qua hành trình 9 năm đầy ý nghĩa, đánh dấu sự chuyển đổi chiến lược rõ rệt từ giai đoạn đặt nền móng, lan tỏa sang giai đoạn đi vào chiều sâu và tạo ra tác động thực chất.
Thực tiễn triển khai Cuộc vận động “Xây dựng Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam” được tổ chức thường niên, với đa dạng các chủ đề qua từng năm: "Tiếp biến văn hóa", "Chấn hưng văn hóa" - Nền tảng phục hồi và phát triển kinh tế bền vững, "Văn hóa kinh doanh trong dòng chảy phát triển và hội nhập", "Kinh doanh trong môi trường đa văn hóa"....
Các diễn đàn thường niên về văn hóa doanh nghiệp đã góp phần quan trọng thúc đẩy quá trình hình thành, lan tỏa những chuẩn mực văn hóa kinh doanh Việt Nam phù hợp với yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới và vinh danh các doanh nghiệp có nhiều đóng góp trong việc xây dựng văn hóa.
Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh mới, một nền kinh tế mạnh không chỉ được đo bằng quy mô GDP, năng lực công nghệ, thị phần hay mức độ hội nhập, mà còn được đánh giá bằng văn hóa kinh doanh; trách nhiệm xã hội; tính minh bạch; tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến của doanh nghiệp.
Đặc biệt, trong nền kinh tế hiện đại dựa trên tri thức, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và toàn cầu hóa, văn hoá được thấm sâu, thể hiện trong cách doanh nghiệp quản trị, cách doanh nhân ứng xử, cách chúng ta cạnh tranh, hợp tác và phụng sự xã hội và trở thành nguồn lực nội sinh, là sức mạnh mềm của nền kinh tế quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Từ thực tiễn trong nước và quốc tế, văn hoá kinh doanh chính là tài sản quý giá, bền vững nhất của doanh nghiệp; là nền tảng tạo lập thương hiệu doanh nghiệp. Công nghệ có thể thay đổi; thị trường có thể biến động; sản phẩm có thể lạc hậu, nhưng văn hoá và uy tín thương hiệu luôn là giá trị bền vững để doanh nghiệp tồn tại, phát triển lâu dài và định vị vị trí.
Sau 40 năm đổi mới, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã có bước chuyển mình ngoạn mục, phát triển không ngừng về quy mô, gặt hái những thành tựu quan trọng với văn hóa và triết lý kinh doanh riêng, đồng thời xác lập những bước tiến quan trọng về chất lượng, uy tín thương hiệu và khả năng đóng góp cho đất nước.
Phó Thủ tướng cho biết, những con số ấn tượng về số lượng doanh nghiệp, đóng góp GDP hay kim ngạch xuất nhập khẩu cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của khu vực doanh nghiệp. Theo đó, cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động. Khu vực doanh nghiệp tư nhân đóng góp khoảng 60-65% GDP; tạo việc làm cho hơn 30 triệu lao động. Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt trên 920 tỷ USD; đưa Việt Nam trở thành một trong 20 nền kinh tế thương mại lớn nhất thế giới.
Không chỉ phát triển trong nước, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã vươn ra thị trường quốc tế trong các lĩnh vực: Công nghệ; điện tử; nông nghiệp công nghệ cao; logistics; dịch vụ số và thương mại điện tử.
Đồng thời, Việt Nam đã hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với hơn 4.000 startup, trong đó nhiều doanh nghiệp đã thu hút đầu tư quốc tế.
Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) nhiều năm liền đánh giá Việt Nam là nền kinh tế có hiệu quả đổi mới sáng tạo vượt mức kỳ vọng. Doanh nhân Việt Nam cũng là đội ngũ tích cực tham gia đóng góp cho an sinh xã hội, nhất là trong giai đoạn đại dịch COVID-19 và khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ trong thời gian qua.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, việc xây dựng văn hoá kinh doanh càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh đã có Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ 14 và Bộ Chính trị đã ban hành các nghị quyết chiến lược mang tính đột phá, trong đó có Nghị quyết về tiếp tục hoàn thiện thể chế, hội nhập quốc tế, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước và đặc biệt Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra yêu cầu xây dựng đội ngũ doanh nhân với chuẩn mực đạo đức và văn hoá kinh doanh mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc và tiếp thu tinh hoa văn hoá kinh doanh của nhân loại.
Quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước ta xác định người dân, doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, mục tiêu, động lực phát triển đất nước; mọi chủ trương, chính sách phải xuất phát từ cuộc sống, từ nguyện vọng và lợi ích chính đáng của nhân dân, lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu; không ngừng hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường hiện đại, khơi thông nguồn lực; cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn...
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, việc Việt Nam đã tham gia 17 hiệp định thương mại tự do, với hơn 60 nền kinh tế trên thế giới, trong đó có nhiều hiệp định thế hệ mới với tiêu chuẩn rất cao mở ra thị trường rộng lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều yêu cầu ngày càng khắt khe về: tính minh bạch, trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, quản trị doanh nghiệp.
Có thể thấy, xu hướng kinh doanh toàn cầu hiện nay thể hiện rõ người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến văn hóa kinh doanh, các nhà đầu tư chú trọng trách nhiệm môi trường-xã hội-quản trị, các chuỗi cung ứng toàn cầu yêu cầu minh bạch và bền vững. Vì vậy, văn hoá kinh doanh không chỉ là chuẩn mực đạo đức, mà còn là điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Do đó, trong bối cảnh hội nhập toàn cầu sâu rộng, cộng đồng doanh nghiệp và đội ngũ doanh nhân Việt Nam cần "Nhìn xa, trông rộng; Nghĩ sâu, làm lớn" để phát triển mạnh mẽ và bền vững hơn. Theo đó, doanh nghiệp muốn đi xa phải đi cùng văn hoá; muốn làm lớn phải coi trọng văn hóa; muốn xây dựng thương hiệu mạnh phải xây dựng bằng những giá trị bền vững dựa trên nền tảng đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội.
Những định hướng lớn từ Văn kiện Đại hội Đảng tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao chuẩn mực văn hóa và đạo đức trong hoạt động kinh doanh: phát triển kinh tế nhanh và bền vững, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực của đất nước. Trong đó: kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế và các thành phần kinh tế cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh. Điều đó đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với văn hoá kinh doanh và đạo đức doanh nhân.
Đất nước ta đang hướng tới 2 mục tiêu chiến lược 100 năm, để hiện thực hoá khát vọng đó, chúng ta cần thêm nhiều doanh nghiệp mới ra đời và cùng xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh hơn, bản lĩnh hơn, sáng tạo hơn, trách nhiệm hơn và mang đậm bản sắc văn hoá Việt Nam hơn.
Theo Phó Thủ tướng, tại Diễn đàn hôm nay, chúng ta cùng chứng kiến lễ công bố Bộ giá trị Văn hoá kinh doanh Việt Nam do Hiệp hội Phát triển văn hóa doanh nghiệp xây dựng trên cơ sở kế thừa truyền thống văn hoá dân tộc; tiếp thu tinh hoa quản trị hiện đại của thế giới; tham vấn rộng rãi các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.
Phó Thủ tướng cho biết, thời gian tới, để triển khai xây dựng văn hóa doanh nghiệp, hoàn thiện Bộ giá trị Văn hoá kinh doanh Việt Nam và với phương châm: Chính phủ kiến tạo, doanh nghiệp hành động, văn hóa dẫn dắt, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, cơ quan, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam theo chức năng, nhiệm vụ của mình cần tập trung triển khai một số nhiệm vụ sau:
Một là, khẩn trương hoàn thiện thể chế và rà soát pháp luật, đẩy nhanh tiến độ tháo gỡ những quy định còn chồng chéo, bất cập trong lĩnh vực văn hóa. Kiên quyết chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy "quản lý" sang "quản trị" hiện đại, phục vụ và kiến tạo phát triển.
Hai là, khơi thông mọi nguồn lực đầu tư cho các ngành công nghiệp văn hóa. Kiến tạo môi trường thông thoáng, minh bạch; khẩn trương xây dựng các cơ chế đặc thù, đột phá để thu hút nguồn vốn xã hội hóa và thúc đẩy hợp tác công-tư. Xóa bỏ cơ chế xin-cho, các rào cản kỹ thuật làm nản lòng nhà đầu tư.
Ba là, đồng hành và thiết lập các chính sách ưu đãi thiết thực. Cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ về thuế, đất đai và tín dụng cho doanh nghiệp đầu tư vào văn hóa. Trọng tâm là xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gắn kết văn hóa với công nghệ số, tạo bệ phóng vững chắc để doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế.
Thứ tư là, xác lập rõ hệ giá trị cốt lõi của doanh nghiệp trên nền tảng lấy văn hóa là "trụ cột" và là "hệ điều tiết" cho việc xây dựng các mục tiêu phát triển.
Năm là, đề cao trách nhiệm, hình ảnh dẫn dắt của người đứng đầu doanh nghiệp có đạo đức, tinh thần dân tộc và khát vọng cống hiến; chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động.
Sáu là, gắn văn hóa doanh nghiệp với quản trị hiện đại, chuyển đổi số, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững, thương hiệu quốc gia và khát vọng phát triển.
Từ đó, Phó Thủ tướng kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam: Lấy liêm chính làm nền tảng của kinh doanh; lấy sáng tạo làm động lực phát triển; lấy hợp tác làm sức mạnh hội nhập; lấy phát triển bền vững làm mục tiêu lâu dài. Đồng thời, thượng tôn pháp luật trong mọi hoạt động kinh doanh, lấy chữ tín làm đầu trong mọi quan hệ hợp tác, lấy người dân và xã hội làm trung tâm của phát triển, không ngừng đổi mới sáng tạo để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đặc biệt, cùng xây dựng bản sắc văn hóa kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp Việt Nam theo 7 nhóm giá trị cốt lõi với 28 chữ vàng: "Thượng tôn pháp luật - Chữ tín làm đầu - Lấy dân làm gốc - Đổi mới sáng tạo - Trách nhiệm cộng đồng - Gìn giữ bản sắc - Khát vọng vươn xa".
Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, cơ quan và địa phương không ngừng xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch; thúc đẩy và lan toả giá trị văn hoá, đạo đức kinh doanh qua từng chính sách; Các hiệp hội doanh nghiệp cần phát huy vai trò dẫn dắt, tôn vinh doanh nghiệp tiêu biểu; Mỗi doanh nghiệp hãy trở thành một trung tâm lan toả giá trị văn hoá, tích cực thực hành 28 chữ vàng của văn hoá kinh doanh Việt Nam và mỗi doanh nhân hãy trở thành một đại sứ của văn hoá kinh doanh Việt Nam.
Đồng thời, phát động và kêu gọi cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam thực thi và lan tỏa Bộ Giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam trong kỷ nguyên mới, góp phần xây dựng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam liêm chính, sáng tạo, trách nhiệm và hội nhập, đóng góp vào mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
