Bất chấp thách thức của lãi suất ảnh hưởng NIM và chất lượng tài sản, VietinBank, Vietcombank và BIDV tiếp tục trong top đầu về quy mô hoặc tốc độ tăng lợi nhuận.
Theo công bố kết quả kinh doanh (KQKD) quý III/2026 của các ngân hàng, nhóm ngân hàng thương mại cổ phần có vốn Nhà nước đều ghi nhận lãi cao.
Báo cáo KQKD của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank, HOSE: CTG) ghi nhận lợi nhuận trước thuế (LNTT) tăng 29% đạt 13.689 tỷ đồng. Xét về quy mô, VietinBank đã vượt qua Vietcombank để vươn lên vị trí quán quân lợi nhuận quý.
Trong quý, theo báo cáo, phần lớn các mảng kinh doanh chính đều ghi nhận tăng trưởng. Thu nhập lãi thuần mang về hơn 21.800 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ năm trước. Lãi thuần từ dịch vụ tăng gần 57% mang về 2.487 tỷ đồng. Lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối tăng 114% với 1.170 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, mảng mua bán chứng khoán kinh doanh ghi nhận lỗ 34 tỷ đồng và thu nhập từ hoạt động góp vốn mua cổ phần giảm một nửa, chỉ mang về 54 tỷ đồng trong quý III.
Tổng thu nhập hoạt động (TOI) của ngân hàng nhờ đó tăng 27,4% trong khi chi phí hoạt động chỉ tăng chưa đến 20%, kéo lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh tăng hơn 30% trong quý III. Mặc dù trong kỳ ngân hàng cũng tăng chi phí dự phòng gần 33% nhưng LNTT vẫn ghi nhận tăng trưởng 29% so với cùng kỳ.
Đến 30/9/2026, tổng tài sản của VietinBank đạt hơn 2,95 triệu tỷ đồng, tăng 6,7% so với cuối năm trước. Trong đó, cho vay khách hàng đạt hơn 2,14 triệu tỷ đồng, tăng 7,5%. Số dư tiền gửi khách hàng của VietinBank tăng 8,4% đạt 1,94 triệu tỷ đồng.
Báo cáo cũng ghi nhận tính đến cuối tháng 9, tổng số dư nợ xấu (nợ nhóm 3 đến nhóm 5) của ngân hàng ở mức 25.781 tỷ đồng, tăng 17,6% so với cuối năm 2025. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng cho vay khách hàng ở mức 2,89%, tăng so với cuối năm trước. Do ngân hàng tăng trích lập dự phòng gần 19% nên tỷ lệ bao phủ nợ xấu của ngân hàng nhích nhẹ lên 160%.
Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank, HOSE: VCB) trong quý này bất ngờ lùi lại, nhường vị trí quán quân quý cho VietinBank.
Theo báo cáo được công bố, trong quý III, lợi nhuận ngân hàng giảm nhẹ 0,2%, đạt 11.218 tỷ đồng. Động lực tăng trưởng chính của ngân hàng tiếp tục đến từ thu nhập lãi thuần khi mảng này mang về hơn 20.300 tỷ đồng, tăng hơn 39% so với cùng kỳ năm trước.
Mảng kinh doanh ngoại hối ghi nhận tăng trưởng đột biến với lãi thuần tăng gấp đôi cùng kỳ, mang về 2.576 tỷ đồng. Trong khi đó, mảng dịch vụ lại ghi nhận sụt giảm nhẹ 3,6% với 904 tỷ đồng lãi thuần.
Với các cấu phần trên, tổng thu nhập hoạt động (TOI) quý III của Vietcombank tăng gần 41% so với quý III/2025, tổng chi phí cũng tăng 33% so với cùng kỳ, đưa lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của "ông lớn" này tăng gần 45% so với cùng kỳ.
Nguyên nhân chính dẫn tới việc ghi nhận sụt giảm lợi nhuận trong quý III tại Vietcombank là việc tăng bất thường chi phí dự phòng rủi ro từ 776 tỷ đồng (quý III/2025) lên 6.184 tỷ đồng, gấp gần 8 lần. Động thái thể hiện rõ nét sự thận trọng của ngân hàng và phù hợp với bối cảnh hiện tại, khi chi phí giá vốn tăng cao dẫn đến lãi suất cho vay cao và các biến động khách quan bên ngoài có thể ảnh hưởng nhất định đến khả năng trả nợ của người vay.
Mặc dù giảm lợi nhuận trong quý III, song lũy kế 9 tháng, Vietcombank vẫn dẫn đầu xét về quy mô trên toàn hệ thống với lợi nhuận trước thuế ghi nhận tăng hơn 22% so với cùng kỳ đạt 40.440 tỷ đồng.
Xét lũy lế 9 tháng đầu năm, phần lớn các mảng kinh doanh Vietcombank ghi nhận tăng trưởng (trừ chứng khoán đầu tư), đưa lợi nhuận thuần từ kinh doanh tăng 40% so với cùng kỳ. Chi phí dự phòng rủi ro luỹ kế 9 tháng cũng tăng mạnh gấp 4 lần cùng kỳ năm trước.
Mặc dù thu nhập lãi thuần tăng mạnh trong khi con số tăng trưởng quy mô cho vay khách hàng của Vietcombank chỉ tăng 8,5% cho thấy ngân hàng đã cải thiện mạnh về biên lãi thuần (NIM) trong kỳ.
Thu nhập từ lãi của ngân hàng đạt 108.579 tỷ đồng, tăng 42% trong khi chi phí lãi chỉ ở mức 51.400 tỷ đồng, tăng 51% so với cùng kỳ.
Tính đến 30/9/2026, tổng tài sản của Vietcombank đạt hơn 2,68 triệu tỷ đồng, tăng 9,8% so với đầu năm. Trong đó, cho vay khách hàng đạt gần 1,82 triệu tỷ, tăng 8,5%. Số dư tiền gửi khách hàng tăng 6,5% với hơn 1,78 triệu tỷ.
Về chất lượng tài sản, số dư nợ xấu (nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5) của Vietcombank tăng 31,6% so với cuối năm trước với 12.788 tỷ đồng, đưa tỷ lệ nợ xấu nhích lên 0,7%, vẫn nằm ở mức thấp trong ngành.
Đáng chú ý, ngân hàng đã tăng gần 25% dự phòng rủi ro từ gần 25.000 tỷ cuối năm 2025 lên hơn 31.100 tỷ đồng vào cuối tháng 9. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của ngân hàng vẫn giảm từ 257% về 244%.
Báo cáo tài chính quý III hợp nhất của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV, HOSE: BID) ghi nhận tốc độ tăng trưởng lợi nhuận quý III mạnh mẽ, mức tăng gần 40% so với cùng kỳ năm trước đạt 10.579 tỷ đồng. Quy mô lợi nhuận của BIDV trong kỳ dù vẫn ở top đầu nhưng thấp hơn so với Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank, hơn 11 nghìn tỷ đồng).
Trong quý, các mảng hoạt động kinh doanh của BIDV đều ghi nhận tăng trưởng (trừ mảng chứng khoán đầu tư). Thu nhập lãi thuần tăng 12,4% so với cùng kỳ, đạt hơn 17.000 tỷ đồng. Lãi thuần từ mảng kinh doanh ngoại hối tăng 18% trong khi mảng dịch vụ tăng trưởng khiêm tốn hơn (7,2%).
Mảng chứng khoán kinh doanh ghi nhận lãi thuần đột biến, tăng 75% so với cùng kỳ năm trước mang về 116 tỷ đồng.
Luỹ kế 9 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế của BIDV đạt 28.483 tỷ đồng, tăng 20,5% so với cùng kỳ năm trước. Theo đó, quy mô lợi nhuận lũy kế 9 tháng của BIVD đều bị "vượt mặt" bởi VietinBank và Vietcombank, đồng thời thấp hơn cả MB và VPBank.
Trong 9 tháng, ba mảng có lãi thuần sụt giảm là kinh doanh ngoại hối (giảm 38,6%), mảng chứng khoán kinh doanh (giảm 31,2%) và mảng chứng khoán đầu tư (giảm 99,5%). Lợi nhuận thuần trong kỳ chỉ tăng 9,7% nhưng nhờ việc giảm chi phí dự phòng rủi ro mà lợi nhuận ghi nhận tăng hai chữ số.
Mặc dù vậy, tính đến hết tháng 9, BIDV vẫn là ngân hàng có quy mô tổng tài sản lớn nhất hệ thống với gần 3,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,9% so với cuối năm trước. Trong đó, số dư cho vay khách hàng đạt 2,56 triệu tỷ, tăng 8%. Số dư tiền gửi của khách hàng tăng khiêm tốn hơn 6,2% với 2,36 triệu tỷ đồng.
BIDV cũng là ngân hàng duy nhất trong nhóm Big3 (không tính Agribank) đã thực hiện được tăng vốn trong năm 2026 với mức tăng từ 70.214 tỷ đồng lên 77.782 tỷ đồng, tương ứng tăng 10,8%.
Về chất lượng tài sản, số dư nợ xấu (nợ nhóm 3 đến nhóm 5) của ngân hàng tăng 36% sau 9 tháng lên 47.486 tỷ đồng, đưa tỷ lệ nợ xấu trên tổng cho vay khách hàng từ 2,69% lên 2,89%.
Trong khi nợ xấu tăng cao, ngân hàng giảm nhẹ dự phòng rủi ro, đưa tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm từ ngưỡng 100% về 73%.
Cả 3 ngân hàng có vốn Nhà nước và đang trong top đầu hệ thống về quy mô, hoặc tốc độ tăng lợi nhuận, tăng lãi quý nói trên, đáng chú ý, theo Quyết định số 2054/QĐ-TTg ngày 27/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước giai đoạn 2026 – 2030, đều có tên trong kế hoạch.
Trong đó, Vietcombank từ tỷ lệ vốn Nhà nước hiện tại 74,8%, sẽ duy trì từ trên 65%. BIDV với có tỷ lệ vốn Nhà nước hiện tại là 76,73% cũng sẽ triển khai cơ cấu lại vốn Nhà nước để duy trì từ trên 65%. Riêng VietinBank hiện ở mức thấp hơn 65% (tỷ lệ vốn Nhà nước hiện tại là 64,46%), dự kiến sẽ điều chỉnh tái cơ cấu vốn "nhẹ nhàng" để cũng đảm bảo Nhà nước nắm giữ từ trên 65%.
Ngoài 3 ngân hàng này, Agribank chưa cổ phần hóa và niêm yết, tiếp tục sẽ là nhà băng 100% vốn Nhà nước.
