Kinh tế Đông Nam Á được dự báo tăng trưởng 4,7% năm 2026 và 4,9% năm 2027, bất chấp những căng thẳng địa chính trị và thị trường năng lượng gia tăng trở lại.
Ngay cả trong bối cảnh gián đoạn năng lượng kéo dài và hiện tượng El Nino ngày càng mạnh lên, các chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vẫn kỳ vọng xuất khẩu công nghệ và đầu tư mạnh sẽ cải thiện triển vọng tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển tại Đông Nam Á. Đối với toàn khối ASEAN, ADB dự báo tăng trưởng đạt 4,7% trong cả hai năm 2026-2027.
Việc nâng dự báo tăng trưởng kinh tế diễn ra trong bối cảnh căng thẳng kéo dài tại Trung Đông và Nga - Ukraine tăng trở lại tiếp tục đẩy chi phí năng lượng lên cao, trong khi hiện tượng El Nino ngày càng mạnh đe dọa làm tăng giá lương thực và gây gián đoạn hoạt động nông nghiệp cũng như sản xuất điện.
Nhu cầu mạnh mẽ liên quan đến làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) đã tạo ra lực đối trọng quan trọng, đặc biệt đối với các nền kinh tế trong khu vực có thế mạnh xuất khẩu công nghệ.
“Xuất khẩu ròng vẫn duy trì khả năng chống chịu, nhờ nhu cầu đối với điện tử và các sản phẩm liên quan đến AI”, Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB Albert Park cho biết tại cuộc họp báo trước khi báo cáo được công bố.
“Đông Nam Á thực sự được hưởng lợi từ làn sóng bùng nổ AI, bởi phần lớn phần cứng, từ chip bán dẫn đến các vật liệu phục vụ xây dựng trung tâm dữ liệu đều được sản xuất tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương”, ông Albert Park cho biết thêm.
Ông Park cho biết nhu cầu và đầu tư vào công nghệ đã đóng góp đáng kể vào tăng trưởng của Malaysia và Thái Lan.
Malaysia là một trong những nước được ADB nâng dự báo tăng trưởng mạnh nhất, với mức tăng trưởng dự kiến đạt 4,9% năm 2026 và 4,7% năm 2027, so với các mức tương ứng 4,6% và 4,5% trong dự báo tháng 7.
Dự báo tăng trưởng năm 2026 của Thái Lan được nâng từ 1,8% lên 2%, dù dự báo năm 2027 được điều chỉnh giảm nhẹ từ 2% xuống 1,9%. Triển vọng tăng trưởng của Indonesia được giữ nguyên ở mức 5,2% cho cả hai năm.
Trong khi đó, dự báo tăng trưởng năm 2026 của Philippines bị hạ từ 3,8% xuống 3,3%, còn dự báo năm 2027 giảm từ 5,3% xuống 5,1%.
Đối với toàn bộ các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á - Thái Bình Dương, ADB nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 thêm 0,1 điểm phần trăm lên 5%, trong khi giữ nguyên dự báo năm 2027 ở mức 5,1%.
Tuy nhiên, ADB cho rằng cán cân rủi ro vẫn nghiêng về phía tiêu cực, khi căng thẳng năng lượng xảy ra đồng thời với hiện tượng El Nino mạnh hơn.
Theo báo cáo, châu Á - Thái Bình Dương là một trong những khu vực chịu tác động lớn nhất từ các thiệt hại kinh tế vĩ mô do hiện tượng thời tiết này khi phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp sử dụng nước mưa, thủy điện và hoạt động xuất khẩu nhạy cảm với khí hậu.
ADB dự báo El Nino năm nay có thể trở thành một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận. ADB lưu ý, do các tác động kinh tế của El Nino thường xuất hiện với độ trễ, tác động lớn nhất được dự báo sẽ diễn ra trong năm 2027.
Theo báo cáo, nông nghiệp thường là lĩnh vực đầu tiên chịu tác động khi lượng mưa giảm, đặc biệt là sản lượng lúa gạo tại Philippines và Việt Nam. Trong khi đó, tình trạng nắng nóng và nguồn thức ăn chăn nuôi suy giảm có thể ảnh hưởng đến ngành chăn nuôi và thủy sản.
Những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thủy điện có thể chịu tác động đặc biệt lớn, trong khi nguồn nước suy giảm cũng có thể làm tăng chi phí sản xuất điện.
ADB lưu ý rằng cú sốc này có khả năng tác động đến giá tiêu dùng với độ trễ nhất định. Ngân hàng này đã nâng dự báo lạm phát đối với các nền kinh tế đang phát triển ở Đông Nam Á lên 4% năm 2026 và 3,3% năm 2027, so với các mức tương ứng 3,9% và 2,9% trong dự báo tháng 7.
Thị trường năng lượng cũng đang gia tăng sức ép. ADB hiện dự báo giá dầu Brent bình quân ở mức 90 USD/thùng trong năm 2026 và 78 USD/thùng trong năm 2027, sau khi căng thẳng địa chính trị gia tăng trở lại và nguồn cung bị gián đoạn.
Không chỉ dầu thô, các sản phẩm dầu tinh chế cũng chịu tác động mạnh. Theo báo cáo, kể từ khi căng thẳng tại Trung Đông bắt đầu, giá giao ngay tại Singapore đối với xăng, nhiên liệu hàng hải, nhiên liệu máy bay và dầu diesel đã tăng nhanh hơn giá dầu thô.
Ông Park cho rằng để ứng phó với những cú sốc bên ngoài chồng chéo này, các chính phủ trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương cần duy trì dư địa tài khóa, đồng thời hướng các biện pháp hỗ trợ tới những nhóm dễ bị tổn thương.
“Chúng tôi đã khuyến nghị các chính phủ nên tập trung hỗ trợ tài khóa và an sinh xã hội vào những nhóm dễ bị tổn thương nhất, đồng thời tránh sử dụng quá nhiều dư địa tài khóa cho các khoản trợ cấp áp dụng đại trà”, ông Park nhấn mạnh.
Về dài hạn, các nền kinh tế cần giảm mức độ dễ tổn thương bằng cách đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và duy trì nền tài chính công lành mạnh, qua đó tạo thêm dư địa cho chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó khi những cú sốc mới xuất hiện
