Giá Bitcoin tăng giữa bất ổn toàn cầu, nhưng sự thiếu nhất quán về vai trò khiến nhà đầu tư khó định vị trong chiến lược dài hạn.
Giá Bitcoin trên đà bứt phá
Bitcoin (BTC) đang ghi nhận một sự bứt phá đáng chú ý khi giá vượt mốc 81.000 USD/BTC trong phiên giao dịch sáng ngày 5/5, mức cao nhất kể từ cuối tháng 1 và ghi nhận mức tăng 5,3% trong tuần. Diễn biến này được xem là tín hiệu mà thị trường quyền chọn đã chờ đợi trong nhiều ngày qua.
Trong khi đó, các tài sản số lớn khác giao dịch trái chiều. Theo số liệu từ CoinDesk, Ethereum (ETH) giữ quanh 2.379 USD/ETH, giảm nhẹ 0,1% trong ngày nhưng vẫn tăng 4% trong tuần. XRP giảm 0,9% xuống còn 1,40 USD/XRP, Solana (SOL) giảm 0,9% về 84,84 USD/SOL, còn BNB duy trì quanh 626 USD/BNB. Dogecoin (DOGE) điều chỉnh 1% xuống 0,1117 USD sau đợt tăng mạnh, song vẫn là đồng nổi bật nhất tuần với mức tăng 12,4%, trong bối cảnh khối lượng hợp đồng tương lai duy trì ở mức cao nhất năm.
Đáng chú ý, đà tăng của Bitcoin diễn ra trong bối cảnh các yếu tố địa chính trị vẫn tiềm ẩn rủi ro khi căng thẳng Mỹ-Iran chưa có dấu hiệu lắng dịu. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết xung đột có thể kéo dài thêm 2-3 tuần, làm gia tăng nghi ngờ về khả năng duy trì thỏa thuận ngừng bắn trước đó. Tuy vậy, tác động của các yếu tố này lên Bitcoin dường như đang suy giảm.
Theo báo cáo của Laser Digital - bộ phận tạo lập thị trường tại Tập đoàn dịch vụ tài chính Nomura, thị trường quyền chọn đang bắt đầu sôi động hơn với các vị thế đặt cược vào khả năng tăng giá trong ngắn hạn.
Ở góc độ vĩ mô, việc các ngân hàng trung ương lớn đồng loạt giữ nguyên lãi suất trong tuần trước được cho là giúp duy trì điều kiện tài chính hiện tại của Mỹ. Trong ngắn hạn, thị trường sẽ theo dõi báo cáo tài chính của công ty quản lý quỹ Bitcoin Strategy cùng dữ liệu việc làm phi nông nghiệp của Mỹ công bố vào cuối tuần. Những yếu tố này, nếu tạo ra bất ngờ đáng kể, có thể trở thành chất xúc tác khiến Bitcoin biến động mạnh hơn trong thời gian tới.
Xu hướng thiếu ổn định của Bitcoin
Một vấn đề đang thu hút góc nhìn của giới phân tích đó là trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông, Bitcoin đã tăng giá mạnh ngay cả khi nhiều tài sản truyền thống như cổ phiếu và vàng bị bán tháo. Nhiều người tiếp tục đặt câu về bản chất thực sự của đồng tiền này, rằng đây là một tài sản trú ẩn an toàn, một tài sản rủi ro, hay vẫn chỉ là một dạng tài sản hoàn toàn mới chưa thể phân loại?
Có thể thấy trong suốt quá trình phát triển của mình, Bitcoin đã liên tục được gắn cho nhiều vai trò khác nhau. Có thời điểm nó được coi là “vàng kỹ thuật số”, một công cụ phòng ngừa lạm phát khi các ngân hàng trung ương nới lỏng tiền tệ. Sau đó, khi thị trường tiền điện tử mở rộng và thu hút dòng vốn lớn từ các nhà đầu tư tổ chức, Bitcoin lại được xem như một công cụ đa dạng hóa danh mục đầu tư, nhờ đặc tính vận động độc lập với các loại tài sản truyền thống.
Tuy nhiên, giai đoạn từ năm 2022 đến 2025 đã làm lung lay quan điểm này, khi Bitcoin thường xuyên biến động cùng chiều với cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các chỉ số như Nasdaq-100, khiến giới đầu tư Phố Wall xếp BTC vào nhóm “tài sản rủi ro”.
Điều đáng nói là xu hướng giá của Bitcoin không ổn định theo thời gian. Khi xung đột Iran nổ ra, trong khi nhà đầu tư toàn cầu có xu hướng rút khỏi cổ phiếu và thậm chí cả vàng để tìm kiếm sự an toàn, Bitcoin lại tăng giá mạnh. Diễn biến này khiến một số nhà phân tích nhìn nhận Bitcoin đang quay trở lại vai trò “trú ẩn an toàn”. Đến khi căng thẳng có dấu hiệu hạ nhiệt, dòng tiền lại dịch chuyển về các tài sản rủi ro hơn, kéo Bitcoin đi cùng xu hướng. Điều này cho thấy Bitcoin không duy trì nhất quán bất kỳ vai trò nào, mà thay đổi tùy theo bối cảnh thị trường.
Bà Dovile Silenskyte, Giám đốc nghiên cứu tài sản kỹ thuật số tại WisdomTree, cho biết rằng nếu nhìn trên dữ liệu dài hạn theo tuần, hệ số tương quan của Bitcoin với các tài sản truyền thống thường chỉ ở mức khoảng 20% hoặc thấp hơn. Nhưng trong các giai đoạn thị trường căng thẳng, đặc biệt khi thanh khoản toàn cầu bị thắt chặt, Bitcoin có thể nhanh chóng biến động giống các tài sản rủi ro khác. Theo bà, đây không phải là sự thất bại của chiến lược đa dạng hóa, mà là hệ quả của việc thanh khoản trở thành yếu tố chi phối tất cả các loại tài sản trong ngắn hạn.
Thực tế thị trường đã nhiều lần chứng minh nhận định này. Vào đầu tháng 4 năm ngoái, sau khi ông Donald Trump công bố kế hoạch áp thuế mới, Bitcoin đã giảm khoảng 12% chỉ trong một tuần. Đợt sụt giảm này diễn ra đồng thời với làn sóng bán tháo trên thị trường chứng khoán Mỹ, đặc biệt là cổ phiếu công nghệ, khi nhà đầu tư toàn cầu đồng loạt tìm kiếm sự an toàn.
Một kịch bản tương tự cũng xảy ra trong giai đoạn cuối năm 2021 đến hết năm 2022, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất và xung đột tại Ukraine bùng phát, kéo theo sự đồng pha rõ rệt giữa Bitcoin và thị trường cổ phiếu.
Nghiên cứu của TS Mark Shore tại CME Group càng củng cố nhận định rằng mối quan hệ này mang tính biến động cao. Trong các giai đoạn thanh khoản bị siết chặt và biến động thị trường gia tăng, Bitcoin có xu hướng di chuyển cùng chiều với cổ phiếu, ít nhất là trong ngắn hạn.
Điều này đặt ra một vấn đề quan trọng đối với nhà đầu tư, những lợi ích đa dạng hóa danh mục đầu tư của Bitcoin có thể trở nên kém tin cậy đúng vào thời điểm cần thiết nhất. Amy C. Arnott, chiến lược gia tại Morningstar nhận định mặc dù tương quan của Bitcoin với các loại tài sản khác vẫn ở mức thấp nếu xét tuyệt đối, nhưng xu hướng gia tăng trong những năm gần đây là rõ ràng. Vì vậy, không có gì đảm bảo rằng việc thêm tiền điện tử vào danh mục đầu tư sẽ tiếp tục cải thiện lợi nhuận điều chỉnh rủi ro như trước đây.
Ở góc độ đánh giá vai trò thực sự của Bitcoin, bà Silenskyte đưa ra nhận định khá dứt khoát: “Quan điểm phòng ngừa rủi ro của Bitcoin trong danh mục đầu tư là không bền vững. Bitcoin không phải là tài sản phòng thủ và không nên được định vị như vậy”. Theo bà, nếu được phân bổ ở tỷ trọng nhỏ, khoảng 1-2% danh mục, Bitcoin vẫn có thể cải thiện hiệu quả đầu tư trong dài hạn. Tuy nhiên, lợi ích này chủ yếu đến từ sự phân tán lợi nhuận, tức khả năng tạo ra mức sinh lời khác biệt chứ không phải từ khả năng bảo vệ danh mục trước các đợt suy giảm.
Những diễn biến gần đây cho thấy Bitcoin không còn là một tài sản “ngoại lệ” hoàn toàn tách biệt khỏi hệ thống tài chính truyền thống, nhưng cũng chưa hòa nhập hoàn toàn vào nó. Thay vào đó, Bitcoin tồn tại trong trạng thái vừa mang đặc điểm của tài sản rủi ro, vừa có những thời điểm thể hiện vai trò trú ẩn. Chính sự không nhất quán này khiến việc định vị Bitcoin trong chiến lược phân bổ tài sản trở nên phức tạp hơn.
Đối với nhà đầu tư, điều quan trọng không nằm ở việc cố gắng gắn cho Bitcoin một nhãn cố định, mà là hiểu rõ giới hạn và điều kiện mà trong đó tài sản này có thể phát huy vai trò như một công cụ bổ trợ, chứ không phải một lớp phòng vệ an toàn tuyệt đối.
