Hãng quản lý tài sản lớn nhất thế giới BlackRock vừa nâng đánh giá cổ phiếu thị trường mới nổi lên mức "tăng tỷ trọng", đảo ngược quyết định hạ xuống trung lập hồi tháng 6/2026.
Trong báo cáo tuần của Viện Đầu tư BlackRock, hãng cho rằng các nguồn lực và năng lực khan hiếm phục vụ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI), cùng với triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp mạnh, đang tạo cơ hội cho nhóm cổ phiếu này.
Lập luận của BlackRock xoay quanh khái niệm khan hiếm do AI. Hãng cho rằng hạ tầng và năng lực phục vụ AI phân bố không đồng đều, tạo lợi thế cho một số khu vực nắm các nguồn lực then chốt.
Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) nằm ở trung tâm chuỗi cung ứng chip bán dẫn, bộ nhớ và phần cứng, trong khi các thị trường Mỹ Latin sở hữu hàng hóa cơ bản và hạ tầng vật chất phục vụ làn sóng đầu tư AI. BlackRock kỳ vọng quy mô đầu tư ngày càng lớn vào công nghệ này sẽ làm tăng giá trị của những nguồn lực hạn chế và hỗ trợ lợi nhuận doanh nghiệp.
Việc BlackRock quay lại tăng tỷ trọng cổ phiếu ở thị trường mới nổi đánh dấu một sự đảo chiều nhanh. Hồi tháng 6, chính BlackRock đã hạ nhóm cổ phiếu này xuống trung lập vì lo ngại mức độ tập trung và đòn bẩy quá cao liên quan tới AI, đặc biệt tại Hàn Quốc. Quá trình giảm đòn bẩy trên thị trường Hàn Quốc trong mùa hè đã làm dịu mối lo này, mở đường cho quyết định mới.
Theo BlackRock, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của chỉ số MSCI Emerging Markets được dự báo tăng hơn 34% trong 12 tháng tới, so với khoảng 20% của MSCI USA. Trong khi đó, cổ phiếu mới nổi giao dịch ở mức khoảng 10 lần lợi nhuận dự phóng, chỉ bằng khoảng một nửa mức định giá của cổ phiếu Mỹ. BlackRock cũng cho rằng đồng USD yếu hơn có thể hỗ trợ điều kiện tài chính và dòng vốn vào nhóm tài sản này.
Dòng vốn quốc tế cũng đã xuất hiện một số tín hiệu cải thiện, dù chưa đồng đều. Trong tháng 8, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng khoảng 4,72 tỷ USD cổ phiếu tại 7 thị trường châu Á được Reuters theo dõi, chấm dứt chuỗi 9 tháng bán ròng. Từ đầu tháng 9 đến ngày 10/9, các thị trường này tiếp tục nhận thêm khoảng 1,52 tỷ USD, với dòng tiền tập trung đáng kể vào các thị trường công nghệ và AI ở Bắc Á.
Dù vậy, BlackRock lưu ý triển vọng này vẫn phụ thuộc vào việc tăng trưởng lợi nhuận và định giá hấp dẫn có đủ sức bù đắp các rủi ro từ lãi suất cao hơn, giá năng lượng và căng thẳng địa chính trị hay không.
Tín hiệu nói trên xuất hiện đúng vào thời điểm quan trọng với Việt Nam, khi thị trường chứng khoán trong nước chuẩn bị chính thức chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell từ ngày 21/9/2026.
FTSE Russell đã xác nhận Việt Nam đáp ứng toàn bộ tiêu chí dành cho nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, sau quá trình cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và triển khai mô hình môi giới toàn cầu.
Ông David Sol, Trưởng phòng Chính sách toàn cầu của FTSE Russell, cho rằng những bước tiến này cho thấy thị trường Việt Nam tiếp tục tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế.
Theo ước tính của Guotai Haitong Việt Nam, dòng vốn thụ động liên quan tới quá trình gia nhập FTSE Emerging có thể đạt khoảng 1,3-1,5 tỷ USD trong toàn bộ lộ trình, nhưng đợt đầu tháng 9 chỉ khoảng 150 triệu USD, tương ứng với 10% trọng số.
FTSE Russell hiện ước tính khi quá trình bổ sung hoàn tất, Việt Nam có thể chiếm khoảng 0,49% FTSE Emerging All Cap và khoảng 0,31% FTSE Emerging Index, dựa trên dữ liệu thị trường tại thời điểm rà soát tháng 8.
Tuy nhiên, tín hiệu này cũng bao hàm nhiều rủi ro phía sau. Trên thực tế, nhiều tháng qua, nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng mạnh trên thị trường Việt Nam dù triển vọng nâng hạng đã khá rõ. Riêng năm 2025, dòng vốn ngoại rút khỏi cổ phiếu Việt Nam đã vượt 5 tỷ USD.
Điều này cho thấy dòng vốn từ các quỹ mô phỏng chỉ số mang tính cơ học và có giới hạn, trong khi phần vốn chủ động lớn hơn phụ thuộc vào định giá, chất lượng doanh nghiệp, khả năng tiếp cận thị trường và triển vọng kinh tế.
Bên cạnh đó, với tỷ trọng dự kiến chưa tới 0,5% trong FTSE Emerging All Cap khi lộ trình hoàn tất, lợi ích trực tiếp từ dòng vốn mô phỏng chỉ số của Việt Nam vẫn ở mức tương đối hạn chế so với quy mô toàn bộ thị trường mới nổi. Bản thân nhận định của BlackRock hiện tập trung nhiều vào Hàn Quốc, Đài Loan và Mỹ Latin, những nơi gắn trực tiếp với chip, bộ nhớ, năng lượng và hàng hóa cơ bản phục vụ AI, chứ chưa trực tiếp gọi tên Việt Nam.
Ngoài ra, nâng hạng FTSE là một cột mốc, nhưng việc tiến tới chuẩn thị trường mới nổi của MSCI vẫn đòi hỏi thêm nhiều cải cách về khả năng tiếp cận thị trường.
