Quyết định 336/QĐ – TTg đánh dấu chuyển từ giai đoạn phong trào khởi nghiệp HS - SV sang giai đoạn xây dựng hệ thống phát triển nhà khởi nghiệp cho khu vực giáo dục, nhất là khu vực ĐH.
Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 336/QĐ – TTg ngày 25 tháng 2 năm 2026 phê duyệt án Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 – 2035”. Quyết định ra đời hướng đến mục tiêu hình thành văn hóa khởi nghiệp trong các cơ sở giáo dục, lan tỏa tinh thần và khát vọng khởi nghiệp, phát triển sản phẩm, giải pháp khởi nghiệp có giá trị mang bản sắc Việt Nam…
Nói về những khó khăn hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp, ông Phạm Tuấn Hiệp, Giám đốc Đầu tư BKHoldings cho biết: Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo chưa cụ thể và cá biệt hóa cho khu vực đại học, tạo nên sự phân vân cho Lãnh đạo đại học ở việc đầu tư startup/spinoff. Năm 2025, không có đại học công lập nào đầu tư tiền hay sáng chế để góp vốn hay thành lập spinoff. Luật Giáo dục đại học 2025 mới ban hành và đang chờ các Nghị định hướng dẫn, triển khai.
Bên cạnh đó, việc xây dựng đại học nghiên cứu mạnh đã khó, xây dựng đại học đổi mới sáng tạo là giai đoạn nâng cấp lên càng khó hơn nhiều. Ở Việt Nam đa số là các trường đại học công lập, nên cần quyết tâm chính trị từ Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng hành và cụ thể. Hiện nay, trường đại học đa số có 1 lãnh đạo phụ trách nghiên cứu và kiêm nhiệm đổi mới sáng tạo. Hầu hết phòng khoa học công nghệ hoặc công tác sinh viên kiêm hoặc đoàn thanh niên đảm nhiệm phong trào hỗ trợ khởi nghiệp. Vì vậy, các trường cần quyết tâm chính trị và đầu tư nguồn nhân lực và vật lực trung hạn, từ 3 nhiệm kì hiệu trưởng trở lên để có thể chuyển hóa từ đại học nghiên cứu sang đại học đổi mới sáng tạo.
Cũng theo ông Hiệp, chúng ta không thiếu nhà khoa học sáng tạo giỏi, sinh viên sáng tạo giỏi nhưng lại thiếu đội ngũ điều hành, vận hành cho startup deeptech (doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ) cùng với nhà khoa học. Đây là điểm nghẽn lớn nhất và đại học cần có năng lực ươm tạo, kết nối và huấn luyện nhà lãnh đạo. Cuối cùng, đó là thiếu vốn giai đoạn rất sớm (pre-seed/seed), trong khi đó, các Quỹ VC chỉ đầu tư khi đã có traction (kết quả), còn giai đoạn R&D công nghệ TRL 2- 6 thì gần như không có vốn, không có ai đầu tư. Trong khi, trường đại học cần Grant (tài trợ), PoC fund (quỹ đầu tư phát triển ý tưởng), Matching fund để đồng đầu tư với Quỹ và nhà đầu tư thiên thần ở bên ngoài.
Quyết định số 336 đề ra một số mục tiêu cho giai đoạn 2026 – 2030 đối với các cơ sở đào tạo: 85% sinh viên phải hoàn thành học phần khởi nghiệp; hằng năm tối thiểu 40% cơ sở đào tạo duy trì và triển khai chương trình ươm tạo khởi nghiệp cho sinh viên... Ngay khi được ban hành, nhiều tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và các trường đại học đã chủ động triển khai kế hoạch thực hiện Chương trình hỗ trợ khởi nghiệp cho sinh viên từ nay đến 2030.
Ông Phạm Tuấn Hiệp cho biết: BKHoldings đã ttập trung củng cố hệ thống vận hành ươm tạo, đầu tư (pipeline) giai đoạn 2026–2030 theo mô hình 3 tầng: tiền ươm tạo, ươm tạo và tăng tốc. Bên cạnh đó, BKHoldings tiến hành xây dựng mô hình “venture builder trong đại học”: tích hợp ươm tạo với đầu tư, trong đó, tập trung startup/spinoff giai đoạn sớm, sản phẩm và mô hình kinh doanh gắn với giải pháp công nghệ mới, kết nối quỹ đầu tư – hình thành dòng vốn sớm. Đặc biệt, Kholdings sẽ chuẩn hóa hệ thống ươm tạo IP & spin-off nhằm xây dựng quy trình định giá IP, cơ chế góp vốn bằng công nghệ, mẫu legal cho spin-off. Đây là “nút thắt” của khu vực đại học mà BKHoldings tập trung giải quyết, từ năng lực đơn vị hỗ trợ đơn lẻ thành hệ thống có tính chất “dây chuyền”.
Đối với trường đại học có nhiều hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, ông Nguyễn Văn Tân, Phó hiệu trưởng trường Đại học Lạc Hồng cho biết: Trường tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nội bộ mà trước tiên sẽ khẩn trương ban hành và công khai quy chế hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp; danh mục các dịch vụ hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp, cùng với quy chế nội bộ về xác lập, quản lý, chia sẻ quyền sở hữu trí tuệ và phân chia lợi ích đối với các dự án khởi nghiệp của giảng viên, sinh viên. Đồng thời, nhà trường đẩy mạnh nghiên cứu xây dựng mô hình “doanh nghiệp trong cơ sở đào tạo” gắn với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát...
“Với những kế hoạch và giải pháp chủ động, Trường Đại học Lạc Hồng cam kết sẽ là một trong những đơn vị tiên phong thực hiện thành công Chương trình, góp phần quan trọng vào việc hình thành văn hóa khởi nghiệp, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho kinh tế tri thức và phát triển bền vững của tỉnh Đồng Nai nói riêng và đất nước nói chung” – ông Tân nhấn mạnh.
.jpg "PTIT và ĐHQGHN: Hợp tác thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ và thương mại hóa nghiên cứu")
