Bước chuyển mình xanh của một thương hiệu xi măng

Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với ông Triệu Đình Trường, Phó Tổng Giám đốc VICEM Hải Phòng, về tư duy quản trị mới, giải pháp vượt bão và khát vọng bứt phá của một thương hiệu lớn trong kỷ nguyên mới.

- Năm vừa qua được coi là giai đoạn “vượt bão” khốc liệt của ngành công nghiệp nặng khi tình trạng dư cung kéo dài và chi phí đầu vào biến động mạnh. Nhìn lại cột mốc doanh thu ấn tượng, ông định vị đâu là những nút thắt lớn nhất mà doanh nghiệp đã tháo gỡ thành công để giữ vững vị thế?

Quả thực, chúng tôi vừa đi qua một trong những giai đoạn thử thách nhất của ngành xi măng trong nhiều năm trở lại đây. Áp lực dư cung đè nặng lên thị trường, cạnh tranh giành giật từng phân khúc diễn ra gay gắt, trong khi giá bán đầu ra không thể tăng tương xứng với đà biến động của giá điện, giá than và vật tư. Để giữ được sự ổn định và đạt mức doanh thu hơn 2.188 tỷ đồng, VICEM Hải Phòng bắt buộc phải chủ động thay đổi tư duy vận hành, thay vì thụ động ngồi chờ thị trường ấm lên.

Nút thắt đầu tiên chúng tôi tháo gỡ chính là bài toán tối ưu hóa chi phí nội tại. Công ty đã thực hiện rà soát nghiêm ngặt toàn bộ các khâu tiêu hao năng lượng lớn, siết chặt kỷ luật kỹ thuật để giảm thiểu tối đa các sự cố dừng máy ngoài kế hoạch. Trong ngành xi măng, chỉ cần một dây chuyền mất ổn định là chi phí vận hành sẽ đội lên rất nhanh, do đó, duy trì dòng sản xuất liên tục, an toàn chính là chìa khóa tiết kiệm hiệu quả nhất.

Song song với đó, chúng tôi tái cơ cấu linh hoạt kênh phân phối, không chỉ bám chắc thị trường truyền thống mà còn tiếp cận sâu vào các dự án hạ tầng giao thông và công nghiệp lớn. Cuối cùng, yếu tố quyết định chính là sự đồng lòng của tập thể người lao động. Khi ban lãnh đạo và công nhân cùng chia sẻ áp lực, cùng hướng về mục tiêu giữ vững việc làm và nâng cao hiệu suất, doanh nghiệp mới có đủ nội lực để đi qua tâm bão.

- Một trong những thông tin thu hút sự chú ý lớn của dư luận thời gian qua là việc VICEM Hải Phòng chính thức lọt vào danh sách thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Đứng trước các con số áp trần nghiêm ngặt về lượng carbon, ban điều hành đang nhìn nhận đây là một rào cản chi phí ngắn hạn hay là cơ hội mang tính chiến lược để thực hiện cuộc cách mạng về công nghệ, thưa ông?

Thực tế, đây là một bài toán mang tính hai mặt, vừa là áp lực hiện hữu nhưng xét về dài hạn, tôi tin rằng cơ hội sẽ chiếm ưu thế. Xi măng vốn là ngành có dấu chân carbon cao, nên việc áp trần hạn ngạch phát thải chắc chắn đòi hỏi doanh nghiệp phải đổ thêm nguồn lực đầu tư cho công nghệ và quản trị môi trường. Nếu chúng ta chậm trễ, chi phí sẽ tăng và năng lực cạnh tranh sẽ suy giảm ngay lập tức, đặc biệt khi các hàng rào xanh từ thị trường quốc tế đang dựng lên ngày một cao.

Tuy nhiên, chúng tôi xác định xu thế xanh hóa là không thể đảo ngược. Doanh nghiệp chọn cách tiếp cận chủ động, biến áp lực này thành động lực để thay đổi căn bản tư duy sản xuất. Hiện tại, nhà máy đang tập trung vào tổ hợp các giải pháp từ tối ưu nhiệt nung, tăng tỷ lệ sử dụng phụ gia để giảm hệ số clinker, cho đến tận dụng triệt để nhiệt khí thải để phát điện. Điều thay đổi lớn nhất ở đây là tư duy quản trị. Trước đây, thước đo của chúng tôi là sản lượng và doanh thu, nhưng nay phát thải carbon đã trở thành một chỉ số cạnh tranh cốt lõi.

Nhìn chung, doanh nghiệp nào làm chủ được công nghệ kiểm soát carbon tốt hơn, doanh nghiệp đó sẽ chiếm thế thượng phong khi bước ra sân chơi toàn cầu.

- Ông vừa nhắc đến câu chuyện tối ưu hóa công nghệ. Trên thực tế, các sáng kiến cụ thể tại VICEM Hải Phòng đã mang lại những quả ngọt định lượng như thế nào cho biên lợi nhuận của doanh nghiệp, thưa ông?

Trong kỷ nguyên công nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ mạnh mẽ và quản trị tinh gọn là con đường duy nhất để tồn tại. Việc đưa hệ thống tận dụng nhiệt khí thải vào phát điện đã mang lại hiệu quả rất rõ rệt. Do đặc thù ngành tiêu thụ điện năng cực lớn, việc tự chủ được một phần nguồn điện từ nguồn nhiệt dư này đã giúp chúng tôi giảm bớt gánh nặng chi phí năng lượng trong bối cảnh giá điện liên tục biến động. Ý nghĩa hơn, giải pháp này trực tiếp cắt giảm lượng phát thải ra môi trường, hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững mà công ty theo đuổi.

Cùng với giải pháp xanh, tiến trình chuyển đổi số đã làm thay đổi diện mạo quản trị sản xuất của chúng tôi. Các thông số kỹ thuật cốt lõi hiện được giám sát tự động theo thời gian thực, cho phép bộ phận kỹ thuật dự báo và xử lý sớm mọi bất thường của máy móc, ngăn ngừa rủi ro hỏng hóc lớn. Nhưng giá trị lớn nhất của chuyển đổi số không chỉ nằm ở những con số tiết kiệm được, mà nằm ở việc thay đổi phương thức ra quyết định của ban điều hành. Dữ liệu chuẩn xác, liên tục đã thay thế hoàn toàn cho những quyết định mang tính cảm tính hay phụ thuộc vào kinh nghiệm. Đây là một hành trình dài hạn, đòi hỏi sự kiên trì, nhưng nó đang tạo ra một nền tảng vận hành cực kỳ vững chắc cho doanh nghiệp.

- Trân trọng cảm ơn ông!